საკუთრება და ბინა
ნათესავის ან ყოფილი თანაცხოვრებელის გამოსახლება ჩემი ბინიდან, რომელიც უფლების გარეშე ცხოვრობს
გვერდზე აღწერილია, როგორ გამოასახლოთ თქვენს ბინაში უფლების გარეშე მცხოვრები ნათესავი ან ყოფილი თანაცხოვრებელი: უსასყიდლო სარგებლობის შეწყვეტა, სარჩელი სასამართლოში, აღსრულება და რეგისტრაციიდან მოხსნა. განმარტებულია თვითნებობის აკრძალვაც.
რა უნდა გააკეთოთ
საცხოვრებლით სარგებლობის კვალიფიკაცია: უფასო ცხოვრება მესაკუთრის თანხმობით — თხოვება (სამოქალაქო კოდექსის 615-ე მუხლი); ცხოვრებისთვის იხდის — ქირავნობა (სხვა შემთხვევა); თანამესაკუთრე — თანამესაკუთრე ნივთს ითხოვს მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ (სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლი); მეუღლე/ქორწინებაში შეძენილი ბინა — ოჯახური სამართლის სფერო. შეამოწმეთ რეესტრის ამონაწერი.
უფლების შეწყვეტა: კანონიერი მფლობელისგან ნივთს ვერ მოითხოვენ — ჯერ წყვეტენ მისი სარგებლობის უფლებას (სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლი). წერილობითი მოთხოვნა გონივრულ ვადაში გათავისუფლების შესახებ, ჩაბარების დადასტურებით: ვადისა და მიზნის გარეშე მესაკუთრეს შეუძლია ნებისმიერ დროს მოითხოვოს დაბრუნება (სამოქალაქო კოდექსის 621-ე მუხლი); ვადიანობისას — ვადამდე უარი, თუ საცხოვრებელი გაუთვალისწინებელი გარემოების გამო დასჭირდა (სამოქალაქო კოდექსის 622-ე მუხლი); მესაკუთრის თანხმობის გარეშე მესამე პირების შეყვანის უფლება მოთხოვნით მოსარგებლეს არ აქვს (სამოქალაქო კოდექსის 618-ე მუხლი).
სარჩელი ბინის ადგილმდებარეობის სასამართლოში ყველა ზრდასრული მცხოვრების მიმართ: მესაკუთრეს უფლება აქვს მოითხოვოს საცხოვრებელი იმ მფლობელისგან, რომელსაც ფლობის უფლება არ აქვს (სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი); შუამდგომლობა — სასამართლოს შეუძლია მხარის თხოვნით უძრავი ქონების გამოთხოვის შესახებ გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიაქციოს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლი).
აღსრულება: გამოსახლებას ასრულებს აღსრულების ეროვნული ბიურო — მოვალეს და მასთან მყოფ ყველა პირს ნივთებით ერთად („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 84-ე მუხლი); ნებაყოფლობით შესრულების ვადა ბიუროს გაფრთხილებაში — 10 კალენდარული დღე, შემდეგ იძულებით (პოლიციის დახმარებით) („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 84-ე მუხლი).
თავად ნუ გამოასახლებთ: თვითნებობა, რომელმაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია, დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 360-ე მუხლი). მუქარა/ძალადობა — პოლიცია: ოჯახში ძალადობისას შემაკავებელმა ორდერმა შეიძლება აგრესორი საცხოვრებლიდან გააძევოს, თუნდაც ის მესაკუთრე იყოს („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი).
„რეგისტრაცია“ საცხოვრებლის უფლებას არ იძლევა; გასვლის შემდეგ: რეგისტრაციიდან მოხსნა — განცხადებით, რომ პირი ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში მისამართზე არ ცხოვრობს (პლუს ორი მოწმე) (მოქალაქეთა რეგისტრაციისა და რეგისტრაციიდან მოხსნის წესის მე-20 მუხლი).
სად მიმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; აღსრულების ეროვნული ბიურო; პოლიცია (ძალადობა, ორდერი); იუსტიციის სახლი (მისამართზე რეგისტრაცია).
მტკიცებულებები: რეესტრის ამონაწერი; ქირავნობის ხელშეკრულებისა და ქირის გადახდების არარსებობა; გათავისუფლების მოთხოვნა და ჩაბარების დადასტურება; მიმოწერა, მოწმეები; ვინ ცხოვრობს ფაქტობრივად.
ხაფანგები: საკეტების გამოცვლა, ნივთების გამოტანა, ელექტროენერგიის გათიშვა — თვითნებობაა; სარჩელი ერთი მცხოვრების მიმართ, როცა მისი მთელი ოჯახი ცხოვრობს; პოლიციის მიერ სასამართლოს გარეშე გამოსახლების იმედი — ასეთი წესი აღარ არსებობს; იმის შეუმოწმებლობა, ხომ არ გახდა მცხოვრები თანამესაკუთრე (მემკვიდრეობა, ქორწინება).
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- საცხოვრებლით სარგებლობის სამართლებრივი ბუნება (თხოვება / ქირავნობა / თანამესაკუთრე / მეუღლე); მისამართზე რეგისტრაცია უფლებას არ იძლევა
- უსასყიდლო სარგებლობის შეწყვეტა წერილობითი მოთხოვნით
- გამოთხოვის (გამოსახლების) სარჩელი სასამართლოში + დაუყოვნებლივ აღსრულება
- აღსრულება აღსრულების ეროვნული ბიუროს მეშვეობით და თვითნებობის აკრძალვა
- რეგისტრაციიდან მოხსნა გასვლის შემდეგ
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 172. უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა
- მუხლი 162. მართლზომიერი მფლობელის უფლებები
- მუხლი 621. ნათხოვარი ნივთის უკან დაბრუნების ვალდებულება
- მუხლი 622. მონათხოვრის გარდაცვალების შედეგები
- მუხლი 618. ნათხოვარი ნივთით მიზნობრივი სარგებლობა
- მუხლი 173. საერთო საკუთრება
- მუხლი 615. ცნება
- მუხლი 616. გამნათხოვრებლის პასუხისმგებლობა
- მუხლი 620. ნათხოვარი ნივთის ცვეთა
- მუხლი 155. ცნება. სახეები
- მუხლი 156. მფლობელობის შეწყვეტა
- მუხლი 157. მფლობელობის გადასვლა მემკვიდრეებზე