მომხმარებლის უფლებები
მარკეტპლეისი: ვინ აგებს პასუხს — პლატფორმა თუ გამყიდველი
გვერდზე განმარტებულია, ვის მიმართ უნდა წაუყენოთ მოთხოვნა მარკეტპლეისზე შეძენილ საქონელზე: პლატფორმას თუ გამყიდველს. აღწერილია გამყიდველის გამჟღავნების მოთხოვნა, მიუწოდებლობა, ყალბი საქონელი, 14-დღიანი უარი და დავის გადაწყვეტის წესი.
რა უნდა გააკეთოთ
ვინ არის გამყიდველი: წარმომადგენლის მიერ წარმოდგენილის სახელით დადებული გარიგებით უფლებები და მოვალეობები წარმოიშობა მხოლოდ წარმოდგენილისთვის (გამყიდველისთვის) (სამოქალაქო კოდექსის 104-ე მუხლი). მაგრამ თუ შუამავალმა არ მიუთითა, რომ სხვის სახელით მოქმედებს, გარიგება გამყიდველს მხოლოდ მაშინ ავალდებულებს, როცა მყიდველს ეს უნდა ეგულისხმა — სხვა შემთხვევაში მხარედ თავად პლატფორმა რჩება (სამოქალაქო კოდექსის 104-ე მუხლი): თუ პლატფორმამ გამყიდველი არ გამოამჟღავნა ან თავისი სახელით ყიდის (ჩეკში/შეკვეთაში გამყიდველი თავად პლატფორმაა), მოთხოვნები მას წაუყენეთ. მოვაჭრედ ითვლება ასევე ნებისმიერი პირი, რომელიც მოვაჭრის სახელით ან დავალებით მოქმედებს („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი).
მოითხოვეთ გამყიდველის გამჟღავნება: ხელშეკრულების დადებამდე — იმ მოვაჭრის საკონტაქტო მონაცემები, რომლის სახელითაც პირი მოქმედებს („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლი); ონლაინ გაყიდვისას — ასევე ამ მოვაჭრის სახელი და ფაქტობრივი მისამართი („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი); იმას, რომ ინფორმაცია მიეცა, მოვაჭრე ამტკიცებს („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლი). არ გამოამჟღავნა — პლატფორმის წინააღმდეგ არგუმენტია.
არ მიწოდებულა: მიწოდება — დადებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა, თუ სხვაგვარად არ შეთანხმებულან („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი); ვადის დარღვევისას — გონივრული დამატებითი ვადა, შემდეგ ხელშეკრულებაზე უარი და ზიანის ანაზღაურება („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი); ამანათის დაკარგვის რისკი მყიდველზე მხოლოდ ფაქტობრივი მიღებიდან გადადის (გადამზიდველის მიერ მიღებიდან არა) („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი).
გაყალბება ან სხვა საქონელი: საქონელი უნდა შეესაბამებოდეს აღწერილობასა და ნიმუშს — გაყალბება ან „სხვა“ ნაკლია („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-16 მუხლი) → შეცვლა ან თანხის დაბრუნება, როგორც ნაკლის შემთხვევაში. უბრალოდ გადაიფიქრეთ: მიზეზის გარეშე უარი — საქონლის მიღებიდან 14 კალენდარული დღე („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი); თანხა ბრუნდება უარის შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 14 კალენდარული დღისა („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლი).
წესი: დავა პლატფორმის შიგნით (გახსენით მყიდველის დაცვის ფანჯრის დახურვამდე, მიღება არ დაადასტუროთ) → წერილობითი პრეტენზია გამყიდველსა და პლატფორმას → ბანკი-ემიტენტი: ოპერაციის გასაჩივრება საბარათე სისტემის წესებით → კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო (კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო) („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 28-ე მუხლი) → სასამართლო.
სად მივმართოთ: პლატფორმა (შიდა დავა) → ბარათის ემიტენტი ბანკი → სააგენტო → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.
მტკიცებულებები: საქონლის, გამყიდველისა და შეკვეთის სკრინშოტები, თრექინგ-ნომერი, გახსნის ვიდეო, მიმოწერა, ბარათის ამონაწერი.
ხაფანგები: მიღების დადასტურება ან დავის დახურვა აპლიკაციაში საქონლის შემოწმებამდე; „ჩვენ მხოლოდ პლატფორმა ვართ“ პასუხის მიღება გამყიდველის მონაცემების მოთხოვნის გარეშე; პლატფორმაზე მყიდველის დაცვის ფანჯრის გაშვება.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ვინ არის ხელშეკრულების მხარე — გამყიდველი თუ პლატფორმა (გამოამჟღავნა თუ არა გამყიდველი) და რომ პლატფორმა ვალდებულია მისი მონაცემები გამოამჟღავნოს
- მიუწოდებლობა: მიწოდების ვადა, დამატებითი ვადა, ხელშეკრულებაზე უარი; მიღებამდე დაკარგვის რისკი გამყიდველზეა
- გაყალბება/სხვა საქონელი — ნაკლია; უბრალოდ გადაიფიქრეთ — უარი 14 დღეში და თანხის დაბრუნება
- წესი: დავა პლატფორმაზე → პრეტენზია → ბანკი → სააგენტო/სასამართლო
მოქმედი ნორმები
Law of Georgia On the Protection of Consumer Rights
- მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებაამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
- მუხლი 7. საქონლის მიწოდება1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს მიაწოდოს საქონელი დაყოვნების გარეშე, მაგრამ ხელშეკრულების დადებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინე
- მუხლი 13. დისტანციურ ხელშეკრულებაზე ან/და სარეწის გარეთ დადებულ ხელშეკრულებაზე უარის თქმის უფლება1. ამ კანონის მე-14 მუხლით დადგენილი გამონაკლისების გარდა, მომხმარებელს უფლება აქვს, ყოველგვარი საფუძვლის მითითებ
- მუხლი 15. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები1. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგად ქარწყლდება მხარეების მიერ დისტანციური ხელშეკრულებით ან სარეწის გარეთ დადებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, ხოლო ის, რაც
- მუხლი 5. მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდების ძირითადი ვალდებულება1. ხელშეკრულების დადებამდე მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს საქართველოს სახელმწიფო ენაზე, მკაფიოდ და გასაგებად მიაწოდოს შემდეგი უტყუარი და სრუ
- მუხლი 10. მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულება1. დისტანციური ხელშეკრულების ან სარეწის გარეთ დადებული ხელშეკრულების შემთხვევაში მოვაჭრე ვალდებულია ხელშეკრულების დადებამდე მომხმარებელს, ამ კანონის მ
- მუხლი 8. საქონლის შემთხვევით დაღუპვის ან გაფუჭების რისკი1. გაყიდული საქონლის მომხმარებლისთვის გადაცემისას მასზე გადადის საქონლის შემთხვევით დაღუპვის ან გაფუჭების რისკი, თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმდებიან
- მუხლი 16. მოვაჭრის ვალდებულებები1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს გადასცეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისი საქონელი. # #
- მუხლი 28. მომხმარებლის უფლებების დაცვის მექანიზმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 104. გარიგების შედეგების ადრესატი წარმომადგენლობისას
- მუხლი 352. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები
- მუხლი 354. ხელშეკრულებიდან გასვლის შედეგად წარმოშობილ ვალდებულებათა შესრულება
- მუხლი 356. ხელშეკრულებიდან გასვლის ვადა
- მუხლი 477. ცნება. შინაარსი
- მუხლი 494. ნასყიდობიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურების წესი
- მუხლი 506. განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების ფორმა
- მუხლი 342. ცნება
- მუხლი 343. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების გადაქცევა ხელშეკრულების შემადგენელ ნაწილად
- მუხლი 344. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების უჩვეულო დებულებანი
- მუხლი 347. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების ბათილობა