Tüketici hakları
Pazar yeri: kim sorumlu — platform mu, satıcı mı: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Pazar yerinde alışverişte sorumluluğun platformda mı yoksa satıcıda mı olduğu. Sayfada satıcının açıklanması, teslim edilmeme, sahte ürün, cayma ve platform → talep → banka → Ajans/mahkeme sırası anlatılır.
Ne yapmalı
- Satıcı kim: temsilci tarafından temsil edilen adına yapılan işlemde hak ve yükümlülükler yalnızca temsil edilen (satıcı) için doğar (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 104). Ancak aracı başkası adına hareket ettiğini belirtmediyse, işlem satıcıyı yalnızca alıcının bunu varsayması gerekiyorsa bağlar — aksi halde taraf platformun kendisi kalır (Medeni Kanun, md. 104): platform satıcıyı açıklamadıysa veya kendi adına satıyorsa (fişte/siparişte satıcı platformun kendisiyse), talepler ona yöneltilir. Tüccar sayılan kişi, tüccar adına veya talimatıyla hareket eden herhangi bir kişidir (Tüketicinin Korunması Kanunu, md. 4).
- Satıcının açıklanmasını talep edin: sözleşmeden önce — kişinin adına hareket ettiği tüccarın iletişim bilgileri (Tüketici Kanunu, md. 5); çevrimiçi satışta ayrıca bu tüccarın adı ve fiili adresi (Tüketici Kanunu, md. 10); bilginin verildiğini tüccar ispat eder (Tüketici Kanunu, md. 5). Açıklamadıysa — platform aleyhine bir gerekçedir.
- Teslim edilmedi: teslimat — aksi kararlaştırılmadıysa sözleşmenin yapılmasından itibaren en geç 30 takvim günü içindedir (Tüketici Kanunu, md. 7); gecikmede — makul ek süre, ardından sözleşmeden dönme ve zararların tazmini (Tüketici Kanunu, md. 7); koli kaybı riski alıcıya ancak fiilen teslim almasıyla (taşıyıcıya değil) geçer (Tüketici Kanunu, md. 8).
- Sahte veya farklı ürün: ürün açıklamaya ve numuneye uygun olmalıdır — sahte veya “yanlış ürün” kusurdur (Tüketici Kanunu, md. 16) → kusurda olduğu gibi değiştirme veya para iadesi. Sadece vazgeçtiyseniz: nedensiz cayma — ürünün alınmasından itibaren 14 takvim günü (Tüketici Kanunu, md. 13); para, cayma bildiriminin alınmasından itibaren en geç 14 takvim günü içinde iade edilir (Tüketici Kanunu, md. 15).
- Yol: platform içi uyuşmazlık (alıcı koruma süresi kapanmadan açın, teslim alındığını onaylamayın) → satıcıya ve platforma yazılı talep → kartı çıkaran banka: işlemin kart sisteminin kurallarına göre itirazı → Rekabet ve Tüketiciyi Koruma Ajansı (კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო) (Tüketici Kanunu, md. 28) → mahkeme.
- Başvuru yeri: platform (iç uyuşmazlık) → kartı çıkaran banka → Ajans → bölge (şehir) mahkemesi.
- Kanıtlar: ürünün, satıcının ve siparişin ekran görüntüleri, takip numarası, paket açma videosu, yazışmalar, kart ekstresi.
- Tuzaklar: ürünü kontrol etmeden uygulamada teslim alındığını onaylamak veya uyuşmazlığı kapatmak; satıcı bilgilerini talep etmeden “biz sadece platformuz” cevabını kabul etmek; platformdaki alıcı koruma süresini kaçırmak.
Mutlaka kontrol edin
- sözleşmenin tarafı kim — satıcı mı platform mu (satıcı açıklandı mı) ve platformun satıcının bilgilerini açıklama yükümlülüğü
- teslim edilmeme: teslimat süresi, ek süre, sözleşmeden dönme; teslim alınana kadar kaybolma riski satıcıdadır
- sahte/yanlış ürün — kusurdur; sadece vazgeçme — 14 günde cayma ve para iadesi
- sıra: platformda uyuşmazlık → talep → banka → Ajans/mahkeme
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
Law of Georgia On the Protection of Consumer Rights
- მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებაამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
- მუხლი 7. საქონლის მიწოდება1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს მიაწოდოს საქონელი დაყოვნების გარეშე, მაგრამ ხელშეკრულების დადებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინე
- მუხლი 13. დისტანციურ ხელშეკრულებაზე ან/და სარეწის გარეთ დადებულ ხელშეკრულებაზე უარის თქმის უფლება1. ამ კანონის მე-14 მუხლით დადგენილი გამონაკლისების გარდა, მომხმარებელს უფლება აქვს, ყოველგვარი საფუძვლის მითითებ
- მუხლი 15. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები1. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგად ქარწყლდება მხარეების მიერ დისტანციური ხელშეკრულებით ან სარეწის გარეთ დადებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, ხოლო ის, რაც
- მუხლი 5. მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდების ძირითადი ვალდებულება1. ხელშეკრულების დადებამდე მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს საქართველოს სახელმწიფო ენაზე, მკაფიოდ და გასაგებად მიაწოდოს შემდეგი უტყუარი და სრუ
- მუხლი 10. მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულება1. დისტანციური ხელშეკრულების ან სარეწის გარეთ დადებული ხელშეკრულების შემთხვევაში მოვაჭრე ვალდებულია ხელშეკრულების დადებამდე მომხმარებელს, ამ კანონის მ
- მუხლი 8. საქონლის შემთხვევით დაღუპვის ან გაფუჭების რისკი1. გაყიდული საქონლის მომხმარებლისთვის გადაცემისას მასზე გადადის საქონლის შემთხვევით დაღუპვის ან გაფუჭების რისკი, თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმდებიან
- მუხლი 16. მოვაჭრის ვალდებულებები1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს გადასცეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისი საქონელი. # #
- მუხლი 28. მომხმარებლის უფლებების დაცვის მექანიზმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 104. გარიგების შედეგების ადრესატი წარმომადგენლობისას
- მუხლი 352. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები
- მუხლი 354. ხელშეკრულებიდან გასვლის შედეგად წარმოშობილ ვალდებულებათა შესრულება
- მუხლი 356. ხელშეკრულებიდან გასვლის ვადა
- მუხლი 477. ცნება. შინაარსი
- მუხლი 494. ნასყიდობიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურების წესი
- მუხლი 506. განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების ფორმა
- მუხლი 342. ცნება
- მუხლი 343. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების გადაქცევა ხელშეკრულების შემადგენელ ნაწილად
- მუხლი 344. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების უჩვეულო დებულებანი
- მუხლი 347. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების ბათილობა