უცხოელი დამსაქმებლისთვის დისტანციურად მომუშავე: საჭიროა თუ არა შრომითი საქმიანობის უფლება

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: „შრომითი იმიგრანტი“ დაკავშირებულია ადგილობრივ დამსაქმებელთან — მათ შორის მასთან დისტანციური მუშაობისას; უცხოური კომპანიის თანამშრომელი ქართველი დამსაქმებლის გარეშე ამ განმარტებას პირდაპირ არ ექვემდებარება („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი); „თვითდასაქმებული უცხოელი“ — ნებისმიერი პირი მუდმივი ბინადრობის ნებართვის გარეშე, რომელიც საქართველოში შემოსავლის მიღების მიზნით ეწევა შრომით საქმიანობას, მათ შორის გასწევს მომსახურებას ან მუშაობს დამოუკიდებელ კონტრაქტორად („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი). ფრილანსერი, კონტრაქტორი, ინდმეწარმე უცხოელი კლიენტებით — თვითდასაქმებულია: საქართველოში სახელშეკრულებო ან სხვა საქმიანობა შემოსავლის მიღების მიზნით დასაშვებია მხოლოდ შრომითი საქმიანობის უფლების მიღების შემდეგ (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის მე-2 მუხლი).

2. დისტანციურად მომუშავეებისთვის გამონაკლისები არ არსებობს: გამონაკლისები დახურული ჩამონათვალია (ლტოლვილები, დიპლომატიური მისიები, ჟურნალისტები, საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა და სხვ.), უცხოელისთვის დისტანციური მუშაობა მასში არ შედის (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის 1-ლი მუხლი); „სრულად დისტანციური“ მუშაობის შესახებ დათქმა შრომითი ბინადრობის ნებართვისგან ათავისუფლებს მხოლოდ იმას, ვინც მუშაობს საქართველოში შემოსვლის გარეშე — აქ მცხოვრებს ის არ ეხმარება (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის მე-9 მუხლი). უცხოური კომპანიის შტატის თანამშრომელი პირდაპირ დასახელებული არ არის — თვითდასაქმებულად კვალიფიკაციის რისკი მაღალია, საჭიროა სააგენტოს წერილობითი პოზიცია.

3. სანქციები: უფლების გარეშე თვითდასაქმებულს — ჯარიმა 2 000 ლარი, განმეორებით — ორმაგი („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-16¹ მუხლი); 2026 წლის 1 მარტს უკვე მომუშავე თვითდასაქმებულებზე სანქციები გავრცელდება 2026 წლის 1 მაისიდან (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის მე-14 მუხლი).

4. მიღება: უფლების მოთხოვნა შეუძლია მხოლოდ საქართველოში კანონიერად მყოფ უცხოელს („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-13¹ მუხლი); თვითდასაქმებული უფლებას თავად იღებს — განცხადება labourmigration.moh.gov.ge-ზე და სავალდებულო ვიდეოგასაუბრება (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის მე-4 მუხლი); გადაწყვეტილება — სრული წარდგენიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის მე-5 მუხლი); მოსაკრებელი 200 ლარი (სტანდარტულად), იხდის თავად უცხოელი (შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის მე-11 მუხლი).

5. ყოფნა: უვიზო რეჟიმი — სტანდარტულად ნებისმიერი 180-დღიანი პერიოდის განმავლობაში 90 დღემდე; ეს ყოფნის საფუძველია და არა მუშაობის უფლება („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი); თვითდასაქმებულის უფლება წყდება, თუ მან საქართველო 6 თვეზე მეტი ხნით დატოვა („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-13⁷ მუხლი).

6. სად მიმართოთ: დასაქმების ხელშეწყობის სააგენტო (labourmigration.moh.gov.ge), სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო (ბინადრობის ნებართვა).

7. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება დამსაქმებელთან ან კლიენტებთან, ინდმეწარმის ამონაწერი, დიპლომი, პასპორტი, ყოფნის საფუძველი.

8. ხაფანგები: მოსაზრება, რომ „ფული საზღვარგარეთიდან შემოდის“ და ამიტომ ქართული რეჟიმი არ ვრცელდება; მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდმეწარმეობის შრომითი საქმიანობის უფლების შემცვლელად მიჩნევა; წლობით „ბორდერრანებით“ უვიზო რეჟიმზე ცხოვრება დისტანციური მუშაობისას.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• შრომითი იმიგრანტისა და თვითდასაქმებული უცხოელის განმარტებები და სად მოხვდება დისტანციურად მომუშავე
• შრომითი საქმიანობის უფლება ფრილანსერისა და ინდმეწარმისთვის, მიღების წესი და ვადები
• გაურკვევლობა უცხოური კომპანიის შტატის თანამშრომლისთვის
• ყოფნის საფუძველი (უვიზო რეჟიმი ან ბინადრობის ნებართვა) და ჯარიმა უფლების გარეშე მუშაობისთვის