Müşteri serbest çalışana veya şahıs girişimciye hizmet bedelini ödemiyor: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Sözleşme var mı: sözleşme sözlü olabilir — yazılı şekil yalnızca kanunun veya tarafların anlaşmasının gerektirdiği hallerde gerekir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 69); eser sözleşmesi (ნარდობა) — yüklenici işi yapar, iş sahibi kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür (Medeni Kanun, md. 629); bedel, söz edilmese de kararlaştırılmış sayılır; tutar belirtilmemişse — tarife veya olağan fiyat (Medeni Kanun, md. 630). Deliller — iş tanımı ve fiyat içeren yazışma, fatura, teslim edilene bağlantılar, ödenen taksitler.
2. Ne zaman ödenir: ödeme — taksit konusunda anlaşılmadıysa iş yapıldıktan sonra (Medeni Kanun, md. 648); iş sahibi, işi kabul etmek ve kabulde ödemek zorundadır; yüklenicinin belirlediği sürede işi kabul etmezse iş kabul edilmiş sayılır (Medeni Kanun, md. 649) — sonucu yazılı gönderin ve kabul için süre belirleyin.
3. Kalite itirazları: kusur varsa iş sahibi düzeltme isteyebilir; yüklenici düzeltmeyi mi yoksa yeniden yapmayı mı seçeceğine kendisi karar verir (Medeni Kanun, md. 642); kusur yalnızca değer kaybı kadar bedelin indirilmesine yol açar — hiç ödememe hakkı vermez (Medeni Kanun, md. 645); bilinen kusurlu işi itirazsız kabul eden, o konuda artık itiraz edemez (Medeni Kanun, md. 652). Proje ortasında vazgeçme: iş sahibi bitmeden vazgeçebilir, ancak yapılan işi ve zararları öder (Medeni Kanun, md. 636).
4. Borcun üzerine: ödeme gecikmesi için faiz — tarafların kararlaştırdığı oranda (Medeni Kanun, md. 403); cezai şart ancak yazılı kararlaştırılmışsa geçerlidir (Medeni Kanun, md. 418).
5. Tahsilat: belgeyle ispatlanan vadesi geçmiş parasal borç — mahkemesiz NBE’de basit usul (İcra Takibi Kanunu, md. 91³); talep henüz ifa edilmemiş karşı edimin ifasına bağlıysa (iş teslim edilmemişse) olmaz (İcra Takibi Kanunu, md. 91²); borçlu 10 takvim günü içinde öder, kabul eder veya itiraz eder (itiraz → mahkeme) (İcra Takibi Kanunu, md. 91⁷). Uyuşmazlık — 5000 laríye kadar dava — sulh hakimi (magistrat) (Medeni Usul Kanunu, md. 14); elektronik imzalı elektronik belge delil gücüne sahiptir (Medeni Usul Kanunu, md. 134). Zamanaşımı: sözleşmede zamanaşımı — 3 yıl (Medeni Kanun, md. 129).
6. Nereye başvurulur: Ulusal İcra Bürosu (basit usul); magistrat mahkemesi veya ilçe (şehir) mahkemesi.
7. Deliller: yazışma (iş tanımı, fiyat mutabakatı, “teşekkürler, hepsini aldık”), fatura, kabul tutanağı, tarihli teslim edilen sonuca ait bağlantılar/dosyalar, kısmi ödeme dökümleri.
8. Tuzaklar: imzalı sözleşme olmadan tahsil edilemeyeceğini sanmak; iş sahibine kabul süresi belirlememek — zımni kabul gerçekleşmez; “yasal cezai şart” talep etmek — yazılı anlaşma olmadan yoktur; iş teslim edilmeden NBE basit usulüne gitmek.

Mutlaka kontrol edin

• yazışmayla kurulan sözleşme geçerlidir; açık fiyat olmasa da bedel doğar
• ödeme iş yapıldıktan sonra/kabulde; yüklenicinin belirlediği sürenin ardından zımni kabul
• kusurlar — düzeltme/fiyat indirimi, ödemeden kaçınma değil; iş sahibinin vazgeçmesi — yapılan işin ödenmesi
• faiz yalnızca anlaşmayla, cezai şart — yazılı
• NBE basit usulü (cevap için 10 gün) veya magistrat/mahkeme; 3 yıllık zamanaşımı