1. სსა-ის ექსპლუატაცია არის მისი დადგმის, ტექნიკური მომსახურების, გამოყენების და ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული სხვა სამუშაოების ერთიანი პროცესი, რომლის განხორციელების უზრუნველყოფას ახდენს პირი ამ თავით მისთვის განსაზღვრული ვალდებულებათა შესაბამისად.
2. პირი ვალდებულია მომხმარებლის მიერ მისთვის მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის ღირებულების ანაზღაურებისას, შესაბამისი მონაცემების აღსარიცხავად გამოიყენოს სსა.
3. ობიექტის ფუნქციონირება სსა-ის გარეშე მოიცავს ისეთ შემთხვევებს, როდესაც არსებობს ქვემოთ ჩამოთვლილი პირობებიდან ერთ-ერთი:
ა) პირს თავის მფლობელობაში არ გააჩნია სსა;
ბ) პირს გააჩნია სსა, მაგრამ ის არ არის დარეგისტრირებული საგადასახადო ორგანოში კონკრეტული ობიექტის საქმიანობის ადგილის მიხედვით;
გ) სსა რეგისტრირებულია საგადასახადო ორგანოში, მაგრამ აღნიშნული მოდელი ამოღებულია რეესტრიდან და გასულია მისი გამოყენებისათვის დაშვებული კანონმდებლობით დადგენილი ვადა;
დ) სსა-ზე არ არის ჩართული ფისკალური მეხსიერება და მომხმარებლებთან ნაღდი ფულადი ანგარიშსწორების განხორციელება ხდება არაფისკალური რეჟიმით.
4. სსა-ის გამოუყენებლობა გულისხმობს იმ შემთხვევას, როდესაც პირს გააჩნია საგადასახადო ორგანოში რეგისტრირებული სსა, რომელიც შეტანილია რეესტრში, სსა-ზე ჩართულია ფისკალური მეხსიერება, მაგრამ მომხმარებლებთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორებისას არ ხდება ვაჭრობის/მომსახურების ყველა ოპერაციაზე სსა-ის გამოყენება, რაც, თავის მხრივ, მოიცავს იმ მომენტს, რომ მომხმარებლისგან ყოველ ფულის მიღებაზე (გარდა იმ შემთხვევისა, როცა კანონმდებლობის შესაბამისად ასეთი ოპერაცია ან პირი თავისუფლდება სსა-ის გამოყენების ვალდებულებისაგან) სსა-ში ამობეჭდილი უნდა იყოს ჩეკი. სსა-ის გამოუყენებლობად არ მიიჩნევა შემთხვევა, როდესაც სსა-ის შეკეთების პერიოდში (არა უმეტეს 7 კალენდარული დღისა) მომხმარებლებთან ნაღდი ფულადი ანგარიშსწორება წარმოებს სარეზერვო სსა-ის მეშვეობით.
5. სსა-ს დაზიანების შემთხვევაში, პირი ვალდებულია ამ დაზიანების აღმოფხვრამდე შეაჩეროს მომხმარებლებთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორების ოპერაციები. პირი სსა-ის დაზიანების აღმოფხვრას უზრუნველყოფს ტექნიკური მომსახურების ცენტრის (შემდგომში – ტმც) მეშვეობით, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ტმც-ის პირობები მისთვის მიუღებელია (მ.შ. მომსახურების ღირებულების თვალსაზრისით), სსა-ის შეკეთება შეიძლება უზრუნველყოს შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე პირის მეშვეობით. ამასთან, იმ შემთხვევაში, როცა სსა-ის შეკეთება მოითხოვს მისი რომელიმე მარაგ-ნაწილის გამოცვლას, დაუშვებელია მისი არაიდენტური ნაწილით ჩანაცვლება.
6. ყოველ კონკრეტულ ობიექტზე სსა-ის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებით პირი ვალდებულია:
ა) სსა-თან სამუშაოდ დაუშვას, მხოლოდ ის თანამშრომელი (მოლარე-ოპერატორი), რომლებმაც შეისწავლეს კონკრეტული სსა-ის ტექნიკური დოკუმენტაციის და ამ თავის შესაბამისად მისი ექსპლუატაციის წესები და შეუძლიათ სსა-თან მუშაობა. პირის მიერ მოლარე-ოპერატორებთან გაფორმებულ უნდა იქნეს ხელშეკრულება მატერიალური პასუხისმგებლობის შესახებ;
ბ) მოაწყოს სამუშაო ადგილი, სსა-ის საექსპლუატაციო დოკუმენტაციის და საგადასახადო კანონმდებლობის დაცვით. აუცილებელია სსა-ის სამუშაო ადგილზე იყოს სალაროს უჯრა ან ნაღდი ფულის შესანახი სხვა სათავსი, რომელშიც მოლარე-ოპერატორმა უნდა უზრუნველყოს სსა-ის მიხედვით გატარებელი ნაღდი ფულის მიღება და გაცემა;
გ) შეასრულოს საგადასახადო ორგანოს კანონიერი მოთხოვნები სსა-ს ექსპლუატაციასთან დაკავშირებით და უზრუნველყოს მათი უფლებამოსილი პირების დაუბრკოლებელი დაშვება სსა-თან;
დ) უზრუნველყოს თითოეულ ობიექტზე რეგისტრირებული სსა-ების მიხედვით, სარეგისტრაციო ბარათების, მათი პასპორტების (ანალოგიური შინაარსის მქონე დოკუმენტების), ამ თავით განსაზღვრული აქტების და სსა-ების ექსპულატაციასთან დაკავშირებული ყველა დოკუმენტის შენახვა 6 წლის განმავლობაში;
ე) უზრუნველყოს სსა-ის ტექნიკურად გამართულ მდგომარეობაში ექსპლუატაცია;
ვ) უზრუნველყოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებების შესრულება.
7. მოლარე-ოპერატორი ვალდებულია:
ა) მუშაობის დაწყებამდე უზრუნველყოს სსა-ში შესაბამისი ლენტების ჩადება;
ბ) ჩართოს სსა ელექტროქსელში და შეამოწმოს ამობეჭდილ ჩეკებში აუცილებელი რეკვიზიტების ასახვის მდგომარეობა, თარიღის და დროის ჩვენების სიზუსტე;
გ) სსა-ის ექსპლუტაცია აწარმოოს საექსპლუატაციო დოკუმენტაციის და საგადასახადო კანონმდებლობის დაცვით;
დ) მომხმარებლის მიერ ნაღდი ფულით ანგარიშსწორების ყველა ოპერაციაზე ამობეჭდოს და შესთავაზოს (დადოს მომხმარებლისათვის თვალსაჩინო ადგილას) მომხმარებელს ამობეჭდილი ჩეკი. თუ მომხმარებლის მიერ მიწოდებელი/მისაწოდებელი საქონლის/მომსახურების ანგარიშში გადახდილი თანხიდან მომხმარებელს უნდა დაუბრუნდეს ხურდა, ჩეკში ამოსაბეჭდად სსა-ში გატარებულ უნდა იქნეს მხოლოდ ის თანხა, რომელიც რჩება სალაროში;
ე) როდესაც სსა-ის ჩეკში შეცდომით ამოირტყმება არასწორი თანხა, უნდა შედგეს დანართი №8-ით განსაზღვრული ფორმის აქტი, რომელსაც ხელი უნდა მოაწეროს როგორც მოლარე-ოპერატორმა, ასევე მოლარე-ოპერატორზე სამსახურებრივი ზედამხედველობის განმახორციელებელმა პირმა (დირექტორი, ბუღალტერი, გაყიდვების მენეჯერი და ა.შ.). ამასთან, შეცდომით ამობეჭდილი ჩეკის ასლი უნდა დაეკრას ამ აქტს. ასეთივე აქტი 2 ეგზემპლარად დგება იმ შემთხვევაშიც, როცა მომხმარებლის მიერ ხდება ჩეკის საფუძველზე ნაყიდი საქონლის „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი წესით დაბრუნება და ამასთან, მოლარე-ოპერატორს გააჩნია იმის უფლება, რომ მიიღოს საქონელი და დაუბრუნოს მომხმარებელს მასში გადახდილი თანხა. ამ შემთხვევაში, ზემოაღნიშნული პირების გარდა, აქტს ხელი უნდა მოაწეროს მომხმარებელმაც, რომელსაც უნდა გადაეცეს აქტის ერთი ეგზემპლარი. მოლარე-ოპერატორთან დარჩენილ აქტს უნდა დაეკრას მომხმარებლის მიერ დაბრუნებული ჩეკი და ჩეკის ასლი;
ვ) თავისი სამუშაო ცვლის ბოლოს ამობეჭდოს „Z” ანგარიში და დღის განმავლობაში შედგენილი აქტები გადასცეს შესაბამისად უფლებამოსილ პირს. ყოველი „Z” ანგარიშის ამობეჭდვის შემდეგ, შესაბამის ფორმებში უზრუნველყოს ამ სსა-ის მიხედვით მაჯამებელი მრიცხველის ჩვენების (გაუნაშთავი ჯამის) დაფიქსირება.
8. სსა-ის გაუმართაობის (დაზიანების) შემთხვევაში მოლარე-ოპერატორი ვალდებულია გამორთოს სსა და თუ შემდგომი მუშაობის გაგრძელება შეუძლებელია, შეწყვიტოს მომხმარებლებთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორება.
9. გაუმართავად (დაზიანებულად) უნდა ჩაითვალოს სსა, რომელიც:
ა) არ ბეჭდავს, გაუგებრად (ბუნდოვნად) ბეჭდავს ან არ ბეჭდავს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ყველა რეკვიზიტს ჩეკზე (მ.შ. არასწორი თარიღის და დროის ჩვენებით);
ბ) არ ბეჭდავს, ბუნდოვნად ან არასრულად ბეჭდავს საკონტროლო ლენტს ან სხვა დოკუმენტებს, აგრეთვე არ ასრულებს ან შეცდომებით ასრულებს იმ ოპერაციებს, რომლებიც გათვალისწინებულია სსა-ის ტექნიკური მოთხოვნებით;
გ) ვერ ღებულობს მონაცემებს, რომელიც დაცულია სსა-ის ფისკალურ მეხსიერებაში, რაც აუცილებელია საგადასახადო ორგანოების მხრიდან სათანადო კონტროლის განსახორციელებლად.
10. კონკრეტულ სსა-ს შესაძლებელია ჰქონდეს გაუმართავი მუშაობის სხვა მიზეზებიც, რომელიც, როგორც წესი, გათვალისწინებული უნდა იყოს მისი ტექნიკური ექსპლუატაციის წესებში.
11. სსა-ში დაზიანების აღმოსაფხვრელად საჭირო დროის პერიოდში პირი აჩერებს მომხმარებელთან ნაღდი ფულით განსახორციელებელ ყველა ოპერაციას (წყვეტს ნაღდი ფულის მიღებას). ამ პერიოდში მას შეუძლია გამოიყენოს, მხოლოდ საგადასახადო ორგანოში დადგენილი წესით რეგისტრირებული მის საკუთრებაში არსებული ან/და ტმც-ის მიერ დროებით მფლობელობაში გადმოცემული სარეზერვო სსა.
12. ტმც ახორციელებს პირის სსა-ის ტექნიკურ მომსახურებას ან/და რემონტს. გარდა ამისა, ტმც უზრუნველყოფს:
ა) პირის სსა-ის ექსპლუატაციაში გაშვებისათვის წინამოსამზადებელი სამუშაოების განხორციელებას, მის პროგრამირებას, სარემონტო სამუშაოების განხორციელებას, აღმოჩენილი დაზიანებების აღმოფხვრას და სსა-ის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებულ სხვა სამუშაოების ჩატარებას;
ბ) პირის ან საგადასახადო ორგანოს მოთხოვნის შემთხვევაში ადგენს ტექნიკურ დასკვნებს სსა-ის გამართულობის შესახებ;
გ) საგადასახადო ორგანოში იმ სსა-ების დარეგისტრირებას, რომლებიც გამოყენებულ უნდა იქნენ როგორც სარეზერვო სსა-ები.
13. სსა-ის შესაკეთებლად გადაცემის და დაბრუნების შემთხვევაში ორ ეგზემპლარად დგება შესაბამისი აქტი დანართი №9-ით გათვალისწინებული ფორმის მიხედვით.
14. სარეზერვო სსა-ს დადგმისა და დაბრუნების (მოხსნის) შემთხვევაში ორ ეგზემპლარად დგება შესაბამისი აქტი დანართი №10-ით გათვალისწინებული ფორმის მიხედვით.
დანართი #8
მომხმარებელზე
ფულის
დაბრუნების
ან
შეცდომით
ამობეჭდილი
ჩეკის
ფაქტის
დაფიქსირების
აქტი
#
1
(
აქტის
შედგენის
თარიღი
,საათი
,წუთი
)
2
(
პირის
დასახელება
/
სახელი
და
გვარი
,საიდენტიფიკაციო
/
პირადი
ნომერი
,საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
მოდელი
,საქარხნო
ნომერი
,გამოყენების
ფაქტ
ობრივი
მისამართი
)
I
.
შეცდომით
ამობეჭდილი
ჩეკის
შემთხვევაში
:
(
აქტი
უნდა
შედგეს
დაუყოვნებლივ
)
(
სახელი
და
გვარი
,პირადი
ნომერი
)
დრო
(
საათი
,წუთი
)
3.
მოლარე
-
ოპერატორის
მ
იერ
(
თანხა
სიტყვიერად
)
ამობეჭდილ
იქნა
ჩეკი
# __ ,რომელშიც
ნაცვლად
შეცდომით
(
თანხა
სიტყვიერად
)
შეყვანილ
იქნა
,რის
გამოც
შესაბამისი
ოდენობით
უნდა
მოხდეს
(
ხელმოწერა
)
`
Z
~
ანგარიშში
დასაფიქსირებელი
ამონაგები
თანხის
კორექტირება
.
განაღდებული
(
გაუქმებული
)
ჩეკი
აქტს
თან
ერთვის
.
მოლარე
-
ოპერატორი
:
(
თანამდებობა
,სახელი
,გვარი
,პირადი
ნომერი
)
მოლარე
-
ოპერატორის
საქმიანობაზე
ზედამხედველობის
განმახორციელებელი
პირი
:
I I.
მომხმარებელზე
ფულის
დაბრუნების
(
ჩეკის
განაღდების
)
შემთხვევაში
:
(
აქტი
უნდა
შედგეს
მომხმარებელზე
ფულის
გადაცემამდე
)
(
სახელი
და
გვარი
,პირადი
ნომერი
)
4.
მომხმარებლის
მიერ
წარმოდგენილ
# ___
ჩეკის
(
ჩეკის
რეკვიზიტები
:
თანხა
,ნომერი
,გაცემის
თარიღი
და
დრო
(
საათი
,წუთი
)
მიხედვით
მასზედ
დაბრუნებულ
იქნა
(
თანხა
სიტყვიერად
)
(
საქონლის
დასახელება
,რაოდენობა
)
და
უკან
მიღებულ
იქნა
ამ
ჩეკით
შეძენილი
საქონელი
რის
გამოც
შესაბამისი
ოდენობით
უნდა
მოხდეს
`
Z
~
ანგარიშში
დასაფიქსირებელი
ამონაგები
თანხის
კორექტირება
.
განაღდებული
(
გაუქმებული
)
ჩეკი
აქტს
თან
ერთვის
.
(
ხელმოწერა
)
(
ხელმოწერა
)
მოლარე
-
ოპერატორი
:
მომხმარებელი
:
(
თანამდებობა
,სახელი
,გვარი
,პირადი
ნომერი
)
მოლარე
-
ოპერატორის
საქმიანობაზე
ზედამხედველობის
განმახორციელებელი
პირი
:
დანართი #9
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
შესაკეთებლად
გადაცემის
და
უკან
დაბრუნების
აქტი
#
20
წ
.
(
რიცხვი
,თვე
,წელი
)
დრო
(
საათი
,წუთი
)
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
შესაკეთებლად
გადაცემის
:
20
წ
.
(
რიცხვი
,თვე
,წელი
)
დრო
(
საათი
,წუთი
)
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
უკან
დაბრუნების
:
(
პირის
დასახელება
/
სახელი
,გვარი
,საიდენტიფიკაციო
/
პირადი
ნომერი
)
ხელმძღვანელმა
ან
სხვა
(
სახელი
და
გვარი
/
პირადი
ნომერი
)
უფლებამოსილმა
პირმა
(
დასახელება
/
სახელი
,გვარი
,საიდენტიფიკაციო
/
პირადი
ნომერი
)
ტექნიკური
მომსახურების
ცენტრის
/
სხვა
სარემონტო
საწარმოს
(
სახელი
და
გვარი
/
პირადი
ნომერი
)
წარმომადგენელს
(
მისამართი
)
შესაკეთებლად
გადავეცით
არსებულ
ჩვენს
ობიექტზე
დარეგისტრირებული
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატი
(
მოდელის
დასახელება
,საქარხნო
ნომერი
)
(
საგადასახადო
ორგანოს
დასახელება
)
რომელიც
რეგისტრირებულია
ბოლო
`
Z
~
ანგარიშის
ნომერი
:
მთავარი
მაჯამებელი
მრიცხველის
ჩვენებები
(
გაუნაშთავი
ჯამი
)
შეკეთებამდე
შეკეთების
შემდეგ
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
გაუმართაობის
(
დაზიანების
)
მოკლე
აღწერა
და
ფისკალური
მეხსიერების
ბლოკის
მდგომარეობა
:
(
ივსება
ტექნიკური
მომსახურების
ცენტრის
/
რემონტის
განმახორციელებელი
პირის
მიერ
)
შესაკეთებლად
გადაცემის
დადასტურება
:
((
ხელმოწერა
)
ხელმძღვანელი
/
სხვა
უფლებამოსილი
პირი
ტექნიკური
მომსახურების
ცენტრი
/
სხვა
სარემონტო
საწარმოს
წარმომადგენელი
(
ხელმოწერა
)
(
ხელმოწერა
)
უკან
დაბრუნების
დადასტურება
:
ხელმძღვანელი
/
სხვა
უფლებამოსილი
პირი
დანართი #10
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
შესაკეთებლად
გადაცემისას
სარეზერვო
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატების
დადგმისა
და
დაბრუნების
აქტი
#
20
წ
.
(
რიცხვი
,თვე
,წელი
)
დრო
(
საათი
,წუთი
)
სარეზერვო
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
დადგმის
:
20
წ
.
(
რიცხვი
,თვე
,წელი
)
დრო
(
საათი
,წუთი
)
სარეზერვო
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
უკან
დაბრუნების
:
(
პირის
დასახელება
/
სახელი
,გვარი
,საიდენტიფიკაციო
/
პირადი
ნომერი
)
ხელმძღვანელმა
ან
სხვა
(
სახელი
და
გვარი
/
პირადი
ნომერი
)
უფლებამოსილმა
(
დასახელება
/
სახელი
,გვარი
,საიდენტიფიკაციო
/
პირადი
ნომერი
)
ტექნიკური
მომსახურების
ცენტრის
/
სხვა
სარემონტო
საწარმოს
(
სახელი
და
გვარი
/
პირადი
ნომერი
)
წარმომადგენელს
(
მისამართი
)
შესაკეთებლად
გადმოცემული
(
გადაცემული
)
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
სანაცვლოდ
(
მოდელის
დასახელება
,საქარხნო
ნომერი
)
არსებულ
ჩვენს
საკუთრებაში
ან
ტექნიკური
მომსახურების
ცენტრზე
/
სხვა
სარემონტო
საწარმოზე
დარეგისტრირებული
სარეზერვო
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატი
(
საგადასახადო
ორგანოს
დასახელება
)
რომელიც
რეგისტრირებულია
ბოლო
`
Z
~
ანგარიშის
ნომერი
:
მთავარი
მაჯამებელი
მრიცხველის
ჩვენებები
(
გაუნაშთავი
ჯამი
)
დადგმისას
დაბრუნებისას
სარეზერვო
საკონტროლო
-
სალარო
აპარატის
სარეგისტრაციო
ბარათის
#
შესაკეთებლად
გადაცემის
დადასტურება
:
(
ხელმოწერა
)
ხელმძღვანელი
/
სხვა
უფლებამოსილი
პირი
(
ხელმოწერა
)
ტექნიკური
მომსახურების
ცენტრი
/
სხვა
სარემონტო
საწარმოს
წარმომადგენელი
(
ხელმოწერა
)
უკან
დაბრუნების
დადასტურება
:
ხელმძღვანელი
/
სხვა
უფლებამოსილი
პი