თუ გასაცვლელი ქონება არატოლფასოვანია, მხარეთა შეთანხმებით ქონების ნაწილი შეიძლება ანაზღაურდეს ფული
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი · რედაქცია 11.11.2025
მუხლი 522. გასაცვლელი ქონების არატოლფასოვნება
სამოქალაქო კოდექსის 522-ე მუხლი · სკ 522
რედაქციის ისტორია
სასამართლო გადაწყვეტილებები, რომლებიც ამ მუხლს უთითებენ
- საქმე №ას-1027-2025
…ეჭვქვეშ დააყენებს. 6.6. პალატის შეფასებით, მოთხოვნის ნაწილი, რომლითაც შპს „უ–ს“ თანხა უნდა გადაეხადა სააგენტოსთვის, უნდა შეფასებულიყო არა როგორც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 341.1-ე მხულის დისპოზიციით (ვალის აღიარება), არამედ ამავე კოდექსის 522-ე მუხლის შინაარსით (გასაცველი ქონების არატოლფასოვნება), რომლის თანახმადაც თუ გასაცვლელი ქონება არატოლფასოვანია, მხარეთა შეთანხმებით ქონების ნაწილი შეიძლება ანაზღაურდეს ფულით.
- საქმე №ას-1027-2025
…ეჭვქვეშ დააყენებს. 6.6. პალატის შეფასებით, მოთხოვნის ნაწილი, რომლითაც შპს „უ–ს“ თანხა უნდა გადაეხადა სააგენტოსთვის, უნდა შეფასებულიყო არა როგორც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 341.1-ე მხულის დისპოზიციით (ვალის აღიარება), არამედ ამავე კოდექსის 522-ე მუხლის შინაარსით (გასაცველი ქონების არატოლფასოვნება), რომლის თანახმადაც თუ გასაცვლელი ქონება არატოლფასოვანია, მხარეთა შეთანხმებით ქონების ნაწილი შეიძლება ანაზღაურდეს ფულით.
- საქმე №ას-1448-2023
სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გამოიყენა სსკ-ის 522-ე მუხლი, ის შემოიფარგლა ზოგადი მსჯელობით, რომ სადავო გასაცვლელი ბინები მოსარჩელემ გაარემონტა და ამჟამინდელ ღირებულებამდე მიიყვანა, თუმცა რა თანხის სარემონტო სამუშაოები ჩაატარა მხარემ, წარმოდგენილი არ არის.
- საქმე №ას-859-859-2018
გარდა ამისა, ფულად მოთხოვნასთან დაკავშირებით მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას სამოქალაქო კოდექსის 522-ე და 715-ე მუხლები წარმოადგენს (თუ გასაცვლელი ქონება არატოლფასოვანია, მხარეთა შეთანხმებით ქონების ნაწილი შეიძლება ანაზღაურდეს ფულით.
- საქმე №ას-861-912-2011
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 521-ე 522-ე, 523-ე, 477.1 მუხლებზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, როგორც დადგენილ იქნა, მხარეთა შეთანხმებიდან გამომდინარე წარმოიშვა გაცვლის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, რომლის მიხედვით, ზ.
- საქმე №ბს-243-210-კ-04
- საქმე №3გ-ად-103-კ-02
- საქმე №190210019002897326
საგადასახადო დავები ამ მუხლზე
- ბრძანება №26914/2/2026
საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“-„ბ“ ქვეპუნქტები, მე-2 მუხლის მე-6 ნაწილი, სამოქალაქო კოდექსის 521-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები, 522-ე მუხლი, საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილი, 73-ე მუხლის მე-8 ნაწილი, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 483 მუხლი.
- ბრძანება №26913/2/2026
შესყიდული მარაგების ღირებულების ნაწილში ოპერაციის ბარტერულ გარიგებად დაკვალიფიცირების შემთხვევაში გასათვალისწინებელია ოპერაციის თითოეული მხარისთვის ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმები - საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“-„ბ“ ქვეპუნქტები, მე-2 მუხლის მე-6 ნაწილი, სამოქალაქო კოდექსის 521-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები, 522-ე მუხლი, საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილი, 73-ე მუხლის მე-8 ნაწილი, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 483 მუხლი.
- ბრძანება №195
…მხარეებს ეკისრებათ ქონებაზე საკუთრების უფლების ურთიერთგადაცემა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, გაცვლის ხელშეკრულების ყოველი მხარე ითვლება იმ ქონების გამყიდველად, რასაც ცვლის, და იმის მყიდველად, რასაც სანაცვლოდ იღებს. ამავე კოდექსის 522-ე მუხლის თანახმად, თუ გასაცვლელი ქონება არატოლფასოვანია, მხარეთა შეთანხმებით ქონების ნაწილი შეიძლება ანაზღაურდეს ფულით.
მეზობელი მუხლები
- მუხლი 516. ცნება
- მუხლი 517. ნივთის მოსალოდნელი გაყიდვის შესახებ შეტყობინების მოვალეობა
- მუხლი 518. უპირატესი შესყიდვის უფლების გამოუყენებლობაზე შეთანხმების ბათილობა
- მუხლი 519. დამატებითი ვალდებულების შესრულება
- მუხლი 520. ნასყიდობა ნივთის მოწონების პირობით
- მუხლი 521. ცნება
- მუხლი 523. გაცვლის მიმართ გამოყენებული წესები
- მუხლი 524. ცნება
- მუხლი 525. ჩუქების ხელშეკრულების დადება. საჩუქრის დაპირება
- მუხლი 526. ჩუქების დაუშვებლობა
- მუხლი 527. გაჩუქებული ქონების ნაკლი
წყარო
ოფიციალური ტექსტი: matsne.gov.ge — საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025. გამოქვეყნება: პარლამენტის უწყებანი, 31, 24/07/1997.
როგორ დავიმოწმოთ
საქართველოს კანონი „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“, მუხლი 522, №786, 26.06.1997, სარეგისტრაციო კოდი 040.000.000.05.001.000.223 (კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/31702/muxli-522/