მცემეს

რა უნდა გააკეთოთ

1. დაუყოვნებლივ: სამედიცინო დახმარება (სამედიცინო ბარათი ტრავმების აღწერით) და განცხადება პოლიციაში/პროკურატურაში — განმცხადებელს ეძლევა წერილობითი ცნობა დანაშაულის შესახებ შეტყობინების თაობაზე (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 101-ე მუხლი). დანაშაულის შესახებ ინფორმაციის მიღებისას გამომძიებელი/პროკურორი ვალდებულია დაიწყოს გამოძიება (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-100 მუხლი) — კერძო ბრალდება არ არსებობს.

2. ექსპერტიზა განსაზღვრავს კვალიფიკაციას: ექსპერტიზა ტარდება, თუ სხეულზე არსებითი კვალია, და მხოლოდ მხარის ინიციატივით (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 144-ე მუხლი); დაზარალებული მხარე არ არის (მხარეები არიან ბრალდებული, მისი ადვოკატი, გამომძიებელი, პროკურორი) (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლი) — წერილობით სთხოვეთ გამომძიებელს სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დანიშვნა, სანამ კვალი ჩანს.

3. სიმძიმე: ცემა/სხვა ძალადობა ფიზიკური ტკივილით, მაგრამ მსუბუქი ზიანის გარეშე, უკვე დანაშაულია „ძალადობა“ (სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლი), მაქსიმუმ — თავისუფლების აღკვეთა 1 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლი); მსუბუქი ზიანი — ჯანმრთელობის მცირე ხნით მოშლა (სისხლის სამართლის კოდექსის 120-ე მუხლი); ნაკლებად მძიმე — ჯანმრთელობის ხანგრძლივი მოშლა ან შრომისუნარიანობის მესამედზე ნაკლები მდგრადი დაკარგვა (სისხლის სამართლის კოდექსის 118-ე მუხლი); მძიმე — სიცოცხლისათვის საშიში ან მხედველობის, სმენის, ორგანოს/ფუნქციის დაკარგვა (სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე მუხლი); ხულიგნური მოტივი, ჯგუფი, ოჯახის წევრი — დამამძიმებელი გარემოებებია, სასჯელი უფრო მკაცრია (სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე მუხლი).

4. ვადები და სტატუსი: დევნის ხანდაზმულობა — 2 წელი, თუ მაქსიმუმი არ აღემატება თავისუფლების აღკვეთას 2 წლამდე (მარტივი ძალადობა) (სისხლის სამართლის კოდექსის 71-ე მუხლი); დაზარალებულის სტატუსის შესახებ განცხადება 48 საათში არ დაკმაყოფილდა — საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი).

5. ფული — სამოქალაქო სარჩელი თავდამსხმელის მიმართ, განაჩენის მოლოდინის გარეშე: მკურნალობის ხარჯების მოთხოვნა შესაძლებელია ავანსად (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი); გარდა ამისა — მორალური ზიანი (სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი); სარჩელის ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა ზიანისა და ზიანის მიმყენებლის შესახებ შეიტყვეთ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი). „დაზარალებულისთვის კომპენსაცია“ განაჩენში — მხოლოდ ქონებრივი მუხლების დახურული ნუსხით, ცემისა და ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენებისთვის ის არ არსებობს (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 165³ მუხლი).

6. საპირისპირო ვერსია „თავს ვიცავდი“: თავდამსხმელისთვის ზიანის მიყენება აუცილებელი მოგერიებისას უკანონო არ არის (სისხლის სამართლის კოდექსის 28-ე მუხლი) — საჭიროა მოწმეები და ვიდეო, ვინ დაიწყო.

7. სად მიმართოთ: პოლიცია/პროკურატურა; ზემდგომი პროკურორი; რაიონული (საქალაქო) სასამართლო — სამოქალაქო სარჩელი.

8. მტკიცებულებები: სამედიცინო ბარათი, სურათები, ტრავმების ფოტოები, კამერების ვიდეო (სასწრაფოდ მოითხოვეთ), მოწმეები, მკურნალობის ქვითრები.

9. ხაფანგები: ლურჯი ლაქების გაქრობის ლოდინი — ექსპერტიზის გარეშე სიმძიმე ვერ დგინდება; იმის იმედი, რომ განაჩენი თავად ამოიღებს მკურნალობის ხარჯებს; თუ თავდამსხმელი ოჯახის წევრი ან ყოფილი პარტნიორია — ეს ოჯახური ძალადობაა, სხვა წესებით.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• დაუყოვნებლივ დააფიქსირეთ ტრავმები და წარადგინეთ განცხადება პოლიციაში/პროკურატურაში, მიიღეთ ცნობა
• სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა გამომძიებლის მეშვეობით — მასზეა დამოკიდებული მუხლი (ძალადობა / მსუბუქი / ნაკლებად მძიმე / მძიმე ზიანი)
• მარტივი ძალადობის მოკლე ხანდაზმულობა და დაზარალებულის სტატუსი
• მკურნალობისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება სამოქალაქო სარჩელით, სარჩელის ხანდაზმულობა