კოლექტორები მირეკავენ, მემუქრებიან, ოჯახის წევრებს წერენ

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვალი ზეწოლის უფლებას არ იძლევა: ვალის ამოღებისას აკრძალულია იძულების მიზნით კლიენტის შეცდომაში შეყვანა და მისი რეპუტაციის შელახვა, მათ შორის მესამე პირებისთვის ინფორმაციის მიწოდებით (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, მე-12 მუხლი); წესი სავალდებულოა ბანკებისთვის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის, საკრედიტო კავშირებისა და სესხის გამცემი სუბიექტებისთვის (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, 1-ლი მუხლი); კრედიტორს უნდა ჰქონდეს ვალის ამოღების ეთიკის კოდექსი (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, მე-12 მუხლი). წესის სრული სახელწოდება: საქართველოს ეროვნული ბანკის დამტკიცებული „ფინანსური ორგანიზაციების მიერ მომსახურების გაწევისას მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი“.

2. თუ გირეკავთ კოლექტორი: ვალის კოლექტორისთვის გადაცემისას კრედიტორი ვალდებულია იგივე ეთიკის კოდექსით შეუკრას იგი (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, მე-12 მუხლი); პრეტენზიებს კრედიტორი განიხილავს ვალის გაყიდვის შემდეგაც (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, მე-13 მუხლი).

3. ნაბიჯი 1 — წერილობითი პრეტენზია კრედიტორს (ზარების თარიღები, მესამე პირებთან კონტაქტის აკრძალვა): წერილობითი პასუხი პრეტენზიაზე — არაუგვიანეს 1 თვისა (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, მე-13 მუხლი); იქვე მონაცემებთან დაკავშირებული მოთხოვნა: მონაცემთა დამუშავების (გადაცემის) საფუძვლის დამტკიცება დამმუშავებელს ევალება („პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლი); დამუშავების შეწყვეტის მოთხოვნა — შესრულება ან უარი არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა („პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-16 მუხლი).

4. ნაბიჯი 2 — ეროვნული ბანკი: ფინანსური მომსახურების მომხმარებელთა დაცვას უზრუნველყოფს ეროვნული ბანკი („საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს კანონის 64¹ მუხლი); დარღვევისთვის ეროვნული ბანკი ზედამხედველობით ზომებსა და სანქციებს იყენებს (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესი, მე-15 მუხლი). ვალის გამჟღავნება ნათესავებისთვის/დამსაქმებლისთვის: საჩივარი — სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში ან სასამართლოში („პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლი); ზომების შესახებ გადაწყვეტილება — 10 დღე, განხილვა — 2 თვემდე (+1 თვე) („პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 50-ე მუხლი); ჯარიმა იურიდიულ პირზე 500 000 ლარზე მეტი ბრუნვით — 2 000 ლარი („პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 67-ე მუხლი).

5. მუქარა და დევნა — პოლიცია: სიცოცხლის, ჯანმრთელობის ან ქონების მიმართ მუქარა, რომელმაც გონივრული შიში გამოიწვია, — დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 151-ე მუხლი); პირისა და მისი ახლობლების მიმართ სისტემატური არასასურველი ზარები/შეტყობინებები, რომლებიც ტანჯვას ან შიშს იწვევს, — დევნაა (დანაშაულია) (სისხლის სამართლის კოდექსის 151¹ მუხლი). სასამართლო: სარჩელი ღირსებისა და პირადი ცხოვრების დაცვის შესახებ, ბრალეულობისას — მორალური ზიანი (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი).

6. სად მიმართოთ: კრედიტორი; ეროვნული ბანკი; სახელმწიფო აუდიტის სამსახური; პოლიცია/პროკურატურა; სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: ზარების ჩანაწერები და ჟურნალი, ეკრანის ანაბეჭდები, ახლობლების ახსნა-განმარტებები, ვალის გადაცემის შეტყობინება, პრეტენზიის ასლი.

8. ხაფანგები: გადახდის შეწყვეტა „შურისძიების მიზნით“ — ვალი და პირგასამტეხლო რჩება; საჩივარი მხოლოდ კოლექტორთან და არა კრედიტორთან; რუსული „კოლექტორების კანონის“ ძიება ზარების ლიმიტით — საქართველოში ასეთი არ არსებობს; წერილის გაგზავნა გაუქმებულ პერსონალურ მონაცემთა ინსპექტორის სამსახურში.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ზეწოლისა და შემარცხვენელი ქმედებების აკრძალვა ვალის ამოღებისას (ეროვნული ბანკის წესი), სავალდებულოა კოლექტორისთვისაც
• ვალის გამჟღავნება ნათესავებისთვის/დამსაქმებლისთვის — საჩივარი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში
• წესრიგი — პრეტენზია კრედიტორს (პასუხი 1 თვემდე) → ეროვნული ბანკი → სახელმწიფო აუდიტის სამსახური → პოლიცია მუქარისას
• მუქარა და სისტემატური ზარები — სისხლისსამართლებრივი შემადგენლობებია; დააფიქსირეთ მტკიცებულებები
• ვალი თავისთავად რჩება — გაანგარიშება და ხანდაზმულობა ცალკე გადაამოწმეთ