გარდაცვლილის ანგარიშებიდან და დეპოზიტებიდან თანხის მიღება

რა უნდა გააკეთოთ

1. ანგარიშზე არსებული ფული სამკვიდროს ნაწილია: სამკვიდროში შედის გარდაცვალების მომენტისთვის არსებული ქონებრივი უფლებები, მათ შორის ანგარიშებზე არსებული ფული (სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე მუხლი). ბანკი მემკვიდრეებს უხდის ნოტარიუსის დოკუმენტის საფუძველზე: სამკვიდრო მოწმობა — გარდაცვალებიდან 6 თვის შემდეგ, უფრო ადრე — თუ სხვა მემკვიდრეები არ არიან (სამოქალაქო კოდექსის 1500-ე მუხლი).

2. 6 თვემდე: უფრო ადრე ნოტარიუსს შეუძლია გასცეს მოწმობა სამკვიდროს მიღების შესახებ განცხადების შეტანის თაობაზე — ეს სამკვიდრო მოწმობა არ არის, მაგრამ იძლევა კანონიერი მმართველის უფლებებს, მათ შორის დამდგარი უფლებების რეალიზაციის („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 84-ე მუხლი) — ჰკითხეთ ბანკს, მიიღებს თუ არა; ერთადერთ მემკვიდრეს შეუძლია სთხოვოს მოწმობა ვადაზე ადრე.

3. დაკრძალვა: ბოლო ავადმყოფობის, დაკრძალვისა და სამკვიდროს დაცვის ხარჯები სამკვიდროდან იფარება ყველა ვალზე ადრე, იპოთეკურზეც კი (სამოქალაქო კოდექსის 1334-ე მუხლი); 6 თვემდე ან მოწმობის მიღებამდე მემკვიდრეს არ აქვს სამკვიდროს განკარგვის უფლება, გარდა მკურნალობის, დაკრძალვის, რჩენაზე მყოფი პირებისა და დაცვის ხარჯებისა (სამოქალაქო კოდექსის 1427-ე მუხლი). პრაქტიკულად: გადაიხადეთ თავად, შეინახეთ ჩეკები, ანაზღაურება მიიღეთ დეპოზიტიდან.

4. ნაშთი და ანგარიშები: ანგარიშის შესახებ ინფორმაციას ბანკი აწვდის მფლობელს, მის წარმომადგენლებს ან სასამართლოს განჩინებით („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი) — მოწმობამდე ბანკს უარის თქმის უფლება აქვს; დავის შემთხვევაში — სასამართლოს მეშვეობით.

5. პენსია გარდაცვალების შემდგომი თვეებისთვის: პენსია წყდება გარდაცვალების შემდეგი თვის პირველი რიცხვიდან — შემდგომი თვეებისთვის არ ეკუთვნის („სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი) — ასეთი თანხები არ მემკვიდრეობით გადადის, ისინი არ უნდა გამოიტანოთ. ცალკე: მიუღებელი პენსია მემკვიდრეებს ეძლევათ მიმართვისას, გარდაცვალებიდან არაუგვიანეს 1 წლისა („სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი); საპენსიო დაგროვებები მემკვიდრეებს გადაეცემათ ერთჯერადად ან გადარიცხვით („დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ კანონის 34-ე მუხლი).

6. მეუღლე: მეუღლის წილი ქორწინებაში შეძენილ ქონებაში (და ანგარიშზე არსებულ ფულში) არ მემკვიდრეობს (სამოქალაქო კოდექსის 1339-ე მუხლი); მეუღლის წილზე მოწმობას ნოტარიუსი გასცემს მიღების ვადის გასვლის შემდეგ („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 57-ე მუხლი).

7. სად მიმართოთ: ნოტარიუსთან; ბანკში; სოციალური მომსახურების სააგენტოში — გადაუხდელი პენსია; საპენსიო სააგენტოში — დაგროვებები.

8. მტკიცებულებები: გარდაცვალების მოწმობა, ნათესაობისა და დეპოზიტის დამადასტურებელი დოკუმენტები, დაკრძალვის ჩეკები.

9. ხაფანგები: გარდაცვლილის ბარათით PIN-კოდის გამოყენებით ფულის გამოტანა — სამკვიდროს განკარგვაა უფლებამოსილების გარეშე და იწვევს დავას თანამემკვიდრეებთან; გადაუხდელ პენსიაზე ერთწლიანი ვადის გაშვება; ქორწინებაში დაგროვილი ფულიდან მეუღლის წილის გამოყოფის დავიწყება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• დეპოზიტები სამკვიდროში შედის; ბანკი უხდის სამკვიდრო მოწმობით 6 თვის შემდეგ (უფრო ადრე — თუ სხვა მემკვიდრეები არ არიან)
• ნოტარიუსის მოწმობა განცხადების შეტანის შესახებ (კანონიერი მმართველის უფლებები) 6 თვემდე
• დაკრძალვის ხარჯები სამკვიდროდან პირველ რიგში იფარება
• ქორწინებაში დაგროვილ ფულში მეუღლის წილი არ მემკვიდრეობს
• გადაუხდელი პენსია — განცხადება 1 წლის განმავლობაში; დაგროვებითი პენსია გადაეცემა მემკვიდრეებს