სესხის გადახდა არ შემიძლია: რესტრუქტურიზაცია და გადავადება

რა უნდა გააკეთოთ

1. სამართლებრივი ჩარჩო: პრეტენზიების წესები არ ვრცელდება იმ პროდუქტზე უარზე, რომლის მიცემაც ორგანიზაციას არ ევალება — რესტრუქტურიზაციის ვალდებულება არ არსებობს (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-13 მუხლი). რესტრუქტურიზაცია მოლაპარაკებაა; მიმართეთ ვადაგადაცილებამდე, წერილობით, შემოსავლის დაკარგვის ან ავადმყოფობის დამადასტურებელი დოკუმენტებით.

2. რა გემუქრებათ ვადაგადაცილებისას (გამოთვალეთ მოლაპარაკებამდე): ვადაგადაცილებისას პირგასამტეხლო და ნებისმიერი სანქცია — ძირითადი ვალის ნაშთის არა უმეტეს 0,27% დღეში (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); ხოლო ერთი ვადაგადაცილებისთვის ჯამში — ძირითადი ვალის ნაშთის არა უმეტეს 1,5-ჯერადისა (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი). კოლექტორები: ვადაგადაცილებისას აკრძალულია მსესხებელზე ზეწოლა ყალბი ინფორმაციით და მისი რეპუტაციის შემლახავი ქმედებებით (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-12 მუხლი).

3. განცხადების შეტანა: ბანკი/მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ვალდებულია მიმართვა მიიღოს ზეპირად, წერილობით ან ელექტრონულად (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-13 მუხლი); წერილობით პრეტენზიაზე პასუხი — არაუგვიანეს 1 თვისა, სადაც შესაძლებელია — დარეგულირების პირობების შეთავაზებით (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-13 მუხლი). უარის ან დუმილის შემთხვევაში — საჩივარი ეროვნულ ბანკში (ბანკებისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების ზედამხედველობა), შემდეგ — სასამართლო. არგუმენტი: გარემოებათა აშკარა შეცვლისას შეგიძლიათ ხელშეკრულების მისადაგება მოითხოვოთ (სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლი); მხარეები ჯერ ცდილობენ ხელშეკრულების მისადაგებაზე შეთანხმებას (სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლი).

4. გაანგარიშებისთვის საჭირო მონაცემები: მოთხოვნისას — უფასოდ ვალის ნაშთი, უახლოესი გადასახდელი, საშეღავათო პერიოდის პირობები (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-9 მუხლი). გადაამოწმეთ ხელშეკრულება და დაზღვევა (სამსახურის დაკარგვა, ავადმყოფობა).

5. რესტრუქტურიზაციის პირობები ვადაგადაცილებისას: ვადაგადაცილებისას რესტრუქტურიზაციით გამოწვეული ვალის ზრდა ზღვრის ბაზას არ ზრდის (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); რესტრუქტურიზაცია ვადაგადაცილებას „არ ანულებს“, სანამ სანქციები გადახდილი არ არის (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი). ალტერნატივები: რეფინანსირება სხვა ბანკში — ვადამდე დაფარვის საფასური ძირითადი ვალის ნაშთის არა უმეტეს 2% (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი). იპოთეკა: იპოთეკის შემთხვევაში აუქციონამდე შეიძლება მოთხოვნის დაფარვა და გაყიდვის თავიდან აცილება (სამოქალაქო კოდექსის 304-ე მუხლი).

6. სად მივმართოთ: ბანკი/მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია (წერილობითი განცხადება, პრეტენზია) → საქართველოს ეროვნული ბანკი → სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება და გრაფიკი, ნაშთის ცნობა, შემოსავლის დაკარგვის/ავადმყოფობის დოკუმენტები, განცხადების ასლი მიღების აღნიშვნით, კრედიტორის პასუხი, სადაზღვევო პოლისი.

8. ხაფანგები: ვადაგადაცილებას დაელოდოთ და მხოლოდ შემდეგ მისწეროთ კრედიტორს — სანქციები უკვე ირიცხება; ტელეფონით ზეპირი შეთანხმება ახალი პირობების წერილობითი დადასტურების გარეშე; რესტრუქტურიზაციაზე ხელმოწერა ახალი თანხისა და ჯარიმების კაპიტალიზაციის გადაუმოწმებლად; სესხის სრულად გადახდის შეწყვეტა „სავალდებულო“ რესტრუქტურიზაციის იმედით.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• კანონი ბანკს/მიკროსაფინანსო ორგანიზაციას რესტრუქტურიზაციას არ აკისრებს — ეს მოლაპარაკებაა; მიმართეთ წერილობით და წინასწარ
• კრედიტორი ვალდებულია მიმართვა მიიღოს და ვადაში უპასუხოს; საჩივარი ეროვნულ ბანკში
• უფასო ინფორმაცია ნაშთისა და საშეღავათო პირობების შესახებ; დაზღვევის გადამოწმება
• ვადაგადაცილებისას სანქციების კანონისმიერი ზღვრები და ის, რომ რესტრუქტურიზაცია მათ არ ანულებს
• ალტერნატივები — რეფინანსირება (ვადამდე დაფარვის საფასური შეზღუდულია), ხელშეკრულების შეცვლა გარემოებათა შეცვლის გამო