საკუთრება და ბინა
დავა მეზობელთან
მეზობელთან დავა შეიძლება ეხებოდეს ხმაურს და სხვა ზემოქმედებას, მიყენებულ ზიანს (მაგალითად, დატბორვას), სახლის საერთო ქონებას ან საზღვარს/ნაგებობას. თითოეულ შემთხვევაში განსხვავებულია სამართლებრივი წესები და ორგანო, რომელსაც უნდა მიმართოთ.
რა უნდა გააკეთოთ
გამიჯნეთ პრობლემა: (ა) ზემოქმედება (ხმაური, სუნი, ვიბრაცია) — სამოქალაქო კოდექსის სამეზობლო სამართალი (174-ე, 175-ე და მომდევნო მუხლები) + ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა სიჩუმის დარღვევისთვის (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი — შესაბამისი მუხლი გადაამოწმეთ კანონის მოქმედ რედაქციაში; საპატრულო პოლიციის გამოძახება — 112); (ბ) ზიანი (დატბორვა) — დელიქტი, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი; (გ) სახლის საერთო ქონება — „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი (ამხანაგობა); (დ) საზღვარი/ნაგებობა — კადასტრი/საჯარო რეესტრი და სამშენებლო ზედამხედველობა.
დატბორვა: დაუყოვნებლივ შეადგინეთ დათვალიერების აქტი (ამხანაგობასთან/მმართველთან ერთად, ფოტო/ვიდეო, მოწმეები), რემონტის ღირებულების ხარჯთაღრიცხვა/ექსპერტიზა, წერილობითი პრეტენზია; ⏰ დელიქტის ხანდაზმულობის ვადა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა შეიტყვეთ ზიანისა და ზიანის მიმყენებლის შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).
მეზობლის უკანონო მშენებლობა: საჩივარი მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის/სამშენებლო ზედამხედველობის სამსახურში; ორგანოს გადაწყვეტილებები — ადმინისტრაციული გასაჩივრება (1 თვე).
თანმიმდევრობა: მოლაპარაკება/მედიაცია → პოლიცია/მუნიციპალიტეტი (საჯარო დარღვევა) → სამოქალაქო სარჩელი (ზემოქმედების შეწყვეტა, ზიანის ანაზღაურება).
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- სამართლებრივი კვალიფიკაცია (ზემოქმედება / ზიანი / საერთო ქონება / საზღვარი)
- როგორ დავაფიქსიროთ მტკიცებულებები
- სად მივმართოთ
- ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 175. სამეზობლო ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულება
- მუხლი 1008. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 173. საერთო საკუთრება
- მუხლი 194. თანასაკუთრება მოძრავი ნივთების შერწყმის შედეგად წარმოშობილ ნივთზე
- მუხლი 195. თანასაკუთრება მასალის გადამუშავების შედეგად შექმნილ ახალ მოძრავ ნივთზე
- მუხლი 253. პირადი სერვიტუტი