მომხმარებლის უფლებები
ტური გააუქმეს ან ტურისტული სააგენტო თანხას არ აბრუნებს
რა გააკეთოთ, თუ ტური გაუქმდა ან არსებითად შეიცვალა და თანხას არ გიბრუნებენ: ვინ აგებს პასუხს — ტურისტული ორგანიზატორი თუ აგენტი, რა მოკლე ვადები მოქმედებს და სად მიმართოთ.
რა უნდა გააკეთოთ
კვალიფიკაცია: ორგანიზატორი (ტურისტული საწარმო) ვალდებულია გასწიოს შეთანხმებული მომსახურება; პაკეტი — 2+ კომპონენტი საერთო ფასად (სამოქალაქო კოდექსის 657-ე მუხლი). ხელშეკრულების მხარე — ხელშეკრულების/ვაუჩერის მიხედვით: აგენტის გარიგება ოპერატორის სახელით უფლებამოსილების ფარგლებში ავალდებულებს მხოლოდ ოპერატორს (სამოქალაქო კოდექსის 104-ე მუხლი); თუ აგენტი მოქმედებდა საკუთარი სახელით — პასუხს აგებს ის.
ვადები: მოთხოვნები ორგანიზატორს უნდა წაუყენოთ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მგზავრობის დასრულებიდან ერთი თვის განმავლობაში (სამოქალაქო კოდექსის 663-ე მუხლი); ხანდაზმულობა — ექვსი თვე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მგზავრობის დასრულების დღიდან (სამოქალაქო კოდექსის 663-ე მუხლი). პრეტენზია — წერილობით და დაუყოვნებლივ.
გაუქმება/ცვლილება ორგანიზატორის მიერ: გამგზავრებამდე პირობების იძულებითი არსებითი ცვლილებისას — ტურისტს დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინოს; ტურისტი ირჩევს — მოშალოს თუ მიიღოს (სამოქალაქო კოდექსის 657³-ე მუხლი); გამგზავრებამდე 20 დღით ადრე ფასის გაზრდა დაუშვებელია (სამოქალაქო კოდექსის 657³-ე მუხლი); მოშლისას პაკეტი უქმდება: თანაბარფასოვანი/უკეთესი პაკეტი, სხვაობის დაფარვა ან გადახდილის დაუყოვნებლივ დაბრუნება (სამოქალაქო კოდექსის 661-ე მუხლი); ორგანიზატორი კარგავს ფასის მიღების უფლებას (გარდა უკვე გაწეული მომსახურებისა) (სამოქალაქო კოდექსის 661-ე მუხლი); დაწყებამდე ტურისტის ბრალის გარეშე შეწყვეტა — ზიანის ანაზღაურება, გარდა ჯგუფის არასრულად დაკომპლექტებისა (დროული წერილობითი შეტყობინებით) და ფორს-მაჟორისა (სამოქალაქო კოდექსის 662-ე მუხლი); ჩაშლილი მგზავრობა — კომპენსაცია დაკარგული შვებულებისთვის (სამოქალაქო კოდექსის 662-ე მუხლი). სხვა შემთხვევაში: გაუთვალისწინებელი დაუძლეველი ძალისას ხელშეკრულების მოშლა შეუძლია ნებისმიერ მხარეს (სამოქალაქო კოდექსის 666-ე მუხლი); თავად ტურისტის უარის შემთხვევაში დაწყებამდე — ორგანიზატორს უფლება აქვს დაიტოვოს თანაზომიერი კომპენსაცია (სამოქალაქო კოდექსის 665-ე მუხლი).
ფირმა გაუჩინარდა: პრეტენზია ოპერატორსა და აგენტს; ორგანიზატორი ვალდებულია გააჩნდეს გარანტიები გაკოტრების შემთხვევისთვის — გადახდილის დასაბრუნებლად (სამოქალაქო კოდექსის 662²-ე მუხლი); თანხა მოტყუებით აიღეს — განცხადება თაღლითობის შესახებ პოლიციაში (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი).
წესი: პრეტენზია → კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო; სასამართლო არ გამოირიცხება („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 28-ე მუხლი) → სასამართლო. ონლაინ ყიდვა: ონლაინ ხელშეკრულებაზე „მიზეზის გარეშე“ უარის თქმა არ მოქმედებს კონკრეტული თარიღების მქონე დასვენებაზე („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-14 მუხლი). დროში: სამოქალაქო კოდექსის თავი ტურისტული ხელშეკრულების შესახებ უქმდება 2027 წლის 1 ივნისიდან (სამოქალაქო კოდექსის 665-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: ტურისტული ოპერატორი/აგენტი → მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სააგენტო → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; მოტყუების შემთხვევაში — პოლიცია.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება/ვაუჩერი, ტურის პროგრამა, ქვითრები/ამონაწერები, მიმოწერა გაუქმების შესახებ, პრეტენზია ჩაბარების თარიღით.
ხაფანგები: ზოგადი სამწლიანი ხანდაზმულობის გამოყენება ტურისტული ხელშეკრულების მოკლე ხანდაზმულობის ნაცვლად; გადადებაზე/ვაუჩერზე უსიტყვოდ დათანხმება — არჩევანი ტურისტს ეკუთვნის; აღრევა ავიარეისის გაუქმებასთან ან საცხოვრებლის ცალკე ჯავშანთან.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ორგანიზატორის მიერ ტურის გაუქმებისას/არსებითი ცვლილებისას — ტურისტის არჩევანი, მათ შორის გადახდილი მთლიანი თანხის დაუყოვნებლივ დაბრუნება (და ზიანის ანაზღაურება, თუ არ არის ფორს-მაჟორი/ჯგუფის არასრული დაკომპლექტება)
- მოკლე ვადები: პრეტენზია — ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მგზავრობის დასრულებიდან ერთი თვე, ხანდაზმულობა — ექვსი თვე
- ტურისტული ოპერატორისა და აგენტის პასუხისმგებლობა — იმის მიხედვით, ვისი სახელით არის ხელშეკრულება დადებული
- წესი: წერილობითი პრეტენზია → სააგენტო → სასამართლო; ფირმის გაუჩინარებისას — პოლიცია
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 661. ხარვეზის გამო ხელშეკრულების შეწყვეტა ტურისტის ინიციატივით
- მუხლი 663. მოგზაურობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 104. გარიგების შედეგების ადრესატი წარმომადგენლობისას
- მუხლი 662. მოგზაურობის ხარვეზით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება
- მუხლი 666. დაუძლეველი ძალა
- მუხლი 665. უარი ხელშეკრულებაზე მოგზაურობის დაწყებამდე
- მუხლი 657. ცნება
- მუხლი 659. მოგზაურობის ხარვეზები
- მუხლი 658. მესამე პირი მოგზაურობაში
- მუხლი 660. ღირებულების შემცირება მოგზაურობის ხარვეზის გამო