Banka, kredi, mikrofinans, karttan para çekilmesi: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Kredi — talepleri yeniden hesaplayın: borç için yıllık efektif faiz oranı ≤ %50 (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 625); aynı sınırlar banka kredisi için de bağlayıcıdır (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 868); cezai şart ve diğer yaptırımlar günlük asıl borç bakiyesinin ≤ %0,27’si (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 625); tek bir gecikme için toplamda asıl borç bakiyesinin ≤ 1,5 katı (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 625); ancak bankalar/mikrofinans kuruluşları için Ulusal Banka, yaptırımlar (faiz hariç) ve erken ödeme konusunda farklı kurallar belirleyebilir (Gürcistan Ulusal Bankası Hakkında Kanun, md. 64¹); yıllık faiz hesabına dâhil edilmeyen masraflar tazmin edilmez (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 868).
2. Erken ödeme: erken ödeme ücreti asıl borç bakiyesinin ≤ %2’si (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 625). İpotek: müzayededen önce malik talebi ödeyerek satışı önleyebilir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 304); alacaklı Ulusal Banka’nın denetimine tabi değilse — ipoteğin satışı, gelir yetmese bile gerçek kişinin borcunu sona erdirir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 301). Yeniden yapılandırmayı yazılı olarak ve gecikmeden önce isteyin.
3. Karttan para çekilmesi: kartı bloke edin; kartın çalınması/başkası tarafından kullanılması durumunda — bankaya haksız bir gecikme olmaksızın, yazılı olarak bildirin (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 30); düzeltme talebi, tahsilattan itibaren ≤ 13 ay geçmişse yapılabilir (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 32); kimlik doğrulamanın ve işlemin doğruluğunun ispat yükü bankadadır (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 32); tutarın iadesi — en geç ertesi iş günü sonuna kadar (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 33); müşteri çalınan/kaybolan kart nedeniyle en fazla 100 lari’ye kadar sorumludur (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 33), kendi dolandırıcılığı, kastı veya ağır ihmali hâlinde — tamamen (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 33).
4. Ödeme işlemine ilişkin şikâyet: şikâyete cevap — en geç 15 iş günü içinde (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 41¹); ardından — ücretsiz olarak Ulusal Banka nezdindeki Uyuşmazlık Komisyonu’na, şikâyetten itibaren en geç 6 ay içinde (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 41¹); Komisyon — 100.000 lari’ye kadar uyuşmazlıkları görür; komisyona gitmeden de mahkemeye başvurulabilir (Ödeme Hizmetleri Kanunu, md. 41²). Dolandırıcılık — polise başvuru.
5. Başvuru yerleri: banka/mikrofinans kuruluşu → Gürcistan Ulusal Bankası (საქართველოს ეროვნული ბანკი; ödeme işlemlerinde — onun Uyuşmazlık Komisyonu) → mahkeme; polis.
6. Kanıtlar: sözleşme ve ödeme planı, ekstreler, alacaklıdan borç hesabı, SMS bildirimleri, kartın bloke edilme ve bankaya başvuru saati.
7. Tuzaklar: itirazlı işlemin bankaya bildirilmesinde gecikme; “banka çalışanına” bildirilen SMS kodu — ağır ihmal riski; hesabı kontrol etmeden yasal sınırları aşan “cezaların” ödenmesi; müzayededen önce rehinli malın satışına ilişkin bildirimlerin göz ardı edilmesi.

Mutlaka kontrol edin

• faiz ve yaptırımların yasal üst sınırları (bankalar/mikrofinans kuruluşları için Ulusal Banka kurallarına ilişkin saklı tutmayla)
• yetkisiz tahsilatta: derhâl bildirim/bloke, başvuru süresi, ispat yükünün bankada olması, iade ve müşterinin sorumluluk sınırı
• şikâyet sırası: banka → Komisyon/Ulusal Banka → mahkeme; dolandırıcılıkta polis
• kanıtlar (ekstreler, bildirimler, başvuru saati)