Ceza davaları
Tanık olarak ifade vermek üzere polise çağrıldım: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Polisten veya savcıdan gelen çağrının ne anlama geldiği: gönüllü görüşme ile sulh hâkimi önünde zorunlu ifade arasındaki fark, yakın akrabalar ve kendi aleyhine tanıklık etmeme hakkı, yalan beyanın sorumluluğu.
Ne yapmalı
- Kim ve nereye çağırıyor. Müfettişin, savcının veya avukatın “görüşme” için araması = görüşmedir: tarafların (polis, savcı, savunma) görüşmesi yalnızca gönüllüdür; bilgi vermeye zorlanamaz (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 113); gönüllülük konusunda başlamadan önce bilgi verilmeli ve tutanağa not düşülmelidir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 113). Sulh hâkiminden gelen çağrı/celp farklıdır: mahkeme çağrıyı celp, telefon veya başka yolla yapar — kimin, nereye, ne zaman çağırdığı ve gelmemenin sonuçları belirtilerek (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 114).
- Görüşmede: görüşmeyi reddederken bile doğru kimlik bilgilerini vermek gerekir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 113); görüşülen kişi avukatla (kendi hesabına) gelme ve kendi aleyhine veya yakın akrabasının aleyhine bilgi vermeme hakkına sahiptir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 113); görüşmede ve ifade alınırken yanlış bilgi vermek suçtur (Gürcistan Ceza Kanunu, md. 370). Sorulardan sizden şüphelenildiği anlaşılıyorsa — görüşmeyi kesin ve yalnızca avukatla devam edin.
- Görüşmeyi reddetme: görüşmenin reddi → iddia makamı (veya savunma) sulh hâkimi önünde ifade alınmasını talep edebilir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 114); talep kabul edilirse ifade en geç 24 saat içinde başlar; geceleyin ifade alınmaz (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 114); sulh hâkimi önünde ifade vermek zorunludur, reddetmek cezai sorumluluk doğurur (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 114); mahkemenin çağrısına haklı bir neden olmaksızın gelmeyen zorla getirilebilir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 149); sulh hâkimi önünde tanık da kendi hesabına avukat bulundurma hakkına sahiptir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 114).
- Akrabalar ve kendini suçlama: tanık, kendisini veya yakın akrabasını suçlayan ifade vermeme hakkına sahiptir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 49); sanığın yakın akrabası hiç tanık olmak zorunda değildir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 50); yakınlar — ana-baba, evlat edinenler, çocuklar, torunlar, büyükanne/büyükbaba, kardeşler, eş (eski eş dahil); birlikte yaşayan kişi (nikâhsız partner) dahil değildir (Gürcistan Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 3); tanığın ifade vermeyi reddetmesi suçtur; kendisi veya yakın akrabası aleyhine tanıklık etmeyi reddetmek cezalandırılmaz (Gürcistan Ceza Kanunu, md. 371).
- Nereye başvurulur: polis/savcılık (görüşme — gönüllü); ilçe (şehir) mahkemesinin sulh hâkimi (zorunlu ifade); avukat.
- Deliller: kimin aradığı (ad-soyad, görev, kurum, dosya numarası), mahkemenin celbi/bildirimi, görüşme veya ifade tutanağının kopyası — imzalamadan önce okuyun ve itirazlarınızı ekleyin.
- Tuzaklar: müfettişin telefonunu zorunlu çağrı sanmak — bu gönüllü görüşmeye davettir; sulh hâkiminin çağrısını görmezden gelmek — bu artık yükümlülüktür, zorla getirme mümkündür; görüşmeyi kabul edip yalan söylemek — yanlış bilgi vermenin sorumluluğu; birlikte yaşadığı kişi, amca/dayı veya arkadaş aleyhine tanıklık etmeyebileceğini düşünmek — ayrıcalık yalnızca kanundaki yakın akrabalar içindir.
Mutlaka kontrol edin
- polis/savcılıktaki görüşme gönüllüdür — reddedilebilir (ancak kimlik bilgileri verilmeli), avukatla gelinebilir
- red halinde taraf, sulh hâkimi önünde ifade alınmasını sağlayabilir — orada ifade zorunludur, ret cezalandırılır, gelmeme — zorla getirme
- kendi aleyhine ve yakın akrabaları aleyhine (eş, eski eş dahil, ana-baba, çocuklar, kardeşler, büyükanne/büyükbaba, torunlar) tanıklık etmeme hakkı
- yanlış bilgi — hem görüşmede hem ifade verirken cezai sorumluluk doğurur
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი
- მუხლი 113. გამოკითხვის წესი
- მუხლი 114. გამოძიების დროს პირის მოწმედ დაკითხვის წესი
- მუხლი 149. გამოცხადების სავალდებულოობა, მიყვანა
- მუხლი 49. მოწმის უფლება-მოვალეობანი
- მუხლი 50. პირი, რომელიც არ არის ვალდებული, იყოს მოწმე
- მუხლი 3. ძირითად ტერმინთა განმარტება ამ კოდექსის მიზნებისთვის
- მუხლი 47. მოწმე # # # # # # # # #
- მუხლი 118. მოწმის დაკითხვა საქმის არსებითი განხილვის დროს
- მუხლი 115. დაკითხვის ზოგადი წესი
- მუხლი 117. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის ან/და მძიმედ დაავადებულის გამოკითხვა/დაკითხვა
- მუხლი 15. ჩვენების მიცემაზე უარის თქმის უფლება