İşyerinde ayrımcılık: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Nitelendirme: ayrımcılık — cinsiyet, yaş, etnik köken, din, engellilik, sağlık durumu, medeni hal, sendika üyeliği, görüşler veya başka bir ölçüt temelinde yapılan ayrım, dışlama veya tercihtir (Gürcistan İş Kanunu (საქართველოს შრომის კოდექსი), md. 4); dolaylı ayrımcılık — tarafsız bir kuralın meşru bir amaç ve orantılılık olmaksızın kişiyi daha kötü duruma sokmasıdır (İş Kanunu, md. 4); kadın ve erkeğe eşit işte eşit ücret (İş Kanunu, md. 4); taciz (cinsel taciz dâhil) ayrımcılığın bir biçimidir (İş Kanunu, md. 4); yasak, açık pozisyon ve seçim sürecinde, terfide, ücrette, işten çıkarmada da geçerlidir (İş Kanunu, md. 5). İşverenin savunması: işin niteliğinden kaynaklanan ve meşru amaçla orantılı olan ayrım ayrımcılık sayılmaz (İş Kanunu, md. 6).
2. Önce süreler. İşten çıkarıldıysanız: ayrımcı bir ölçüte dayalı işten çıkarma kabul edilemez (İş Kanunu, md. 47); işten çıkarmaya ilişkin dava — bildirimden itibaren 30 takvim günü (İş Kanunu, md. 48). Diğer durumlar: ayrımcılık davası — öğrenildiği andan itibaren 1 yıl; iş sona erdikten sonra da açılabilir (Medeni Usul Kanunu, md. 363²).
3. İspat: çalışan ayrımcılığın varlığını düşündüren olguları gösterirse ispat yükü işverendedir (İş Kanunu, md. 7) — meslektaşla karşılaştırma, açık pozisyon, yazışmalar, tanıklar. Misilleme yasağı: ayrımcılık şikâyeti nedeniyle işten çıkarmak veya baskı yapmak yasaktır (İş Kanunu, md. 4).
4. Mahkeme: mahkeme ayrımcılığın sona erdirilmesine, sonuçlarının giderilmesine, manevi ve maddi zararın tazminine karar verir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363²); mahkemeden önce Halkın Savunucusu'na veya başka bir makama başvurmak zorunlu değildir (Medeni Usul Kanunu, md. 363²).
5. Çalışma Denetim Hizmeti (tazminat değil, para cezası): uyarı veya İş Kanunu ihlali için öngörülen cezanın üç katı tutarında para cezası (İş Kanunu, md. 78); işveren, bildiği tacizi Denetim Hizmeti'ne bildirmediği veya durdurmadığı takdirde sorumlu olur (İş Kanunu, md. 78); karar — şikâyetten itibaren en geç 2 ay içinde (Çalışma Denetim Hizmeti Hakkında Kanun, md. 14).
6. Halkın Savunucusu (სახალხო დამცველი) şikâyeti inceler, tarafları uzlaştırır, tavsiye kararı verir (Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Hakkında Kanun, md. 6) — tavsiye bağlayıcı değildir, mahkeme süresi işlemeye devam eder.
7. Başvuru yeri: mahkeme (hukuk dairesi); Çalışma Denetim Hizmeti; Halkın Savunucusu.
8. Deliller: açık pozisyon ilanı/ret, emirler, kendinizin ve meslektaşların maaş bordroları, yazışmalar, tanıklar.
9. Tuzaklar: Savunucu'nun veya Denetim Hizmeti'nin sonucunu bekleyip mahkeme süresini kaçırmak; meslektaşla karşılaştırma yoksa ispat yükü geçmez; Denetim Hizmeti'nden veya Savunucu'dan para beklemek — tazminata yalnızca mahkeme hükmeder.

Mutlaka kontrol edin

• iş hayatında ayrımcılığın ne olduğu (ölçütler, doğrudan/dolaylı ayrımcılık, eşit olmayan ücret, taciz)
• olgular gösterildikten sonra ispat yükü işverene geçer
• üç yol: mahkeme (tazminat), Çalışma Denetim Hizmeti (para cezası), Halkın Savunucusu (tavsiye)
• süreler: işten çıkarmada 30 gün, ayrımcılık davası için 1 yıl