გადაწყვეტილება

15021-0-9-0331-341

საქმე # 2/303-1-

გადაწყვეტილება

საქართველოს სახელით

28 იანვ-რი, 2020 წელი ქ. ახალქალაქი

ახალქალაქის რაიონული სასამართლო

მოსამართლე ანაიტ ოგანესიან

სხდომის მდივ-ნი ეთერ მაღრაძე

მოსარჩელე - ნე-–-–ი თო--------ნ

წარმომადგენლები - ვა--ლ ბა-–----ე, მე-–---ა მა--------ნ

მოპასუხე - ოვ-კ პე---------ნ

წარმომადგენელი - ნუ----რ სა-------–---–ი

თარჯიმანი - სუ----ა მე-–----ე

დავის საგანი: მამობის დადგენა და არასრულწლოვ-ნი შვილის სარჩოდ ალიმენტის გადახის დაკისრება

აღწერილობითი ნაწილი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა

 

1.1. ოვ-კ პე---------ნი (პ/ნ 4----------, დაბადებული 1-.0-.1-9- წ.), ცნობილი იქნას 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) მამად და ბავშვს მიენიჭოს მამის გვ-რი - პე---------ნ; სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანომ აღნიშნული გადაწყვეტილების შესაბამისად შეიტანოს ცვლილება 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის დაბადების სააქტო ჩანაწერში № 56--------4 და გასცეს დაბადების მოწმობა, სადაც მამის გრაფაში მითითებული იქნება მამა - ოვ-კ პე---------ნ, ხოლო ბავშვის გვ-რად მიეთითოს მამის გვ-რი - პე---------ნ.

 

1.2 ოვ-კ პე---------ნს (პ/ნ 4----------) დაეკისროს არასრულწლოვ-ნი შვილის - 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) სასარგებლოდ ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 200 (ორა--) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის დღიდან - 201- წლის 05 დეკემბრიდან ბავშვის სრულწლოვ-ნებამდე, ან მდგომა---ობის შეცვლამდე.

 

სარჩელის საფუძვლები:

 

მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნი 20-5 წლიდან არა---გისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნთან, ხოლო მათი ქორწინების რეგისტრაცია მოხდა 20-6 წლის 0- მა--ს და ქორწინების შემდეგ მიეკუთვნა მეუღლის გვ-რი - „პე---------ნ“. მეუღლეებს აღნიშნული ქორწინებიდან შეეძინათ სამი შვილი ლა-----ტ პე---------ნი დაბადებული 20-6 წლის 2- ივ-–--ს, კა---ნ პე---------ნი დაბადებული 20-8 წლის 5 მა--ს და სუ----ა თო--------ნი დაბადებული 201- წლი 0- სე---------ს. 201- წლის 02 ივ-–--ს მოხდა მეუღლეთა შორის ქორწინების შეწყვეტა და ქორწინების შეწყვეტის შემდეგ მოსარჩელემ დაიბრუნა თავისი ქორწინებამდელი გვ-რი - თო--------ნი. ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილებით მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს მათი არასრულწოვ-ნი შვილების - ლა-----ტ პე---------ნისა და კა---ნ პე---------ნის სარჩენად დაეკისრა ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად თითოეულის სასარგებლოდ 150 ლარის გადახდა. აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, 201- წლის 0- სე---------ს, დაიბადა მათი მესამე შვილი სუ----ა თო--------ნი. ვინაიდან ბავშვი დაიბადა მეუღლეთა განქორწინების შემდეგ, ამიტომ ბავშვის დაბადების მოწმობაში მამის მონაცემები არ არის მითითებული და ბავშვი ჩაიწერა დედის - ნე-–-–ი თო--------ნის გვ-რზე „თო--------ნ“. აღნიშნულიდან გამომდინა---, მოსარჩელე ითხოვს მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნი (პ/ნ 4----------, დაბადებული 1-.0-.1-9- წ.), ცნობილი იქნას 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) მამად და ბავშვს მიენიჭოს მამის გვ-რი - პე---------ნ; ამასთან, მოსარჩელე არის სოციალურად დაუცველი, უჭირს ეკონომიურად, იგი არ მუშაობს და სამ მცირეწლოვ-ნ შვილს ზრდის მარტო. მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს გააჩნია სტაბილური შემოსავ-ლი, იგი მუშაობს დროებით სამუშაოებზე, ასევე მის ოჯახს გააჩნია საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთი, ეწევიან სოფლის მეურნეობას. აღნიშნულიდან გამომდინა--- მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნი ითხოვს მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს მისი არასრულწლოვ-ნი შვილის - 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) სასარგებლოდ დაეკისროს ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 200 (ორა--) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის დღიდან - 201- წლის 05 დეკემბრიდან ბავშვის სრულწლოვ-ნებამდე, ან მდგომა---ობის შეცვლამდე.

 

2. მოპასუხე მხარის პოზიცია

 

2.1. მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნის წარმომადგენელმა სარჩელი ნაწილობრივ ცნო. კერძოდ მამობის დადგენის ნაწილში მოპასუხე სარჩელს ცნობს, ხოლო რაც შეეხება ალიმენტის ნაწილში იგი განმარტავს, რომ მას აქვს სურვილი მიიღოს მონაწილეობა მისი არასრუწლოვ-ნი შილის - სუ----ა თო--------ნის რჩენა-აღზრდაში, მაგრამ ვინაიდან ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილებით ორი შვილის სასარგებლოდ უკვე დაკისრებული აქვს და იხდის ყოველთვიურად ალიმენტის სახით 150-150 ლარს, შესაბამისად მას დამატებით კიდევ 200 ლარის გადახდა გაუჭირდება.

 

3. ფაქტობრივი გა---მოებები

 

3.1. უდავო ფაქტობრივი გა---მოებები

 

3.1.1. მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნი 20-5 წლიდან არა---გისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნთან, ხოლო მათი ქორწინების რეგისტრაცია მოხდა 20-6 წლის 0- მა--ს და ქორწინების შემდეგ ნე-–-–ი თო--------ნს მიეკუთვნა მეუღლის გვ-რი - „პე---------ნ“.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82).

- ქორწინების მოწმობა (იხ. ს.ფ. 1-);

 

3.1.2. მეუღლეებს - ნე-–-–ი თო--------ნსა და ოვ-კ პე---------ნს თანაცხოვრებისას შეეძინათ სამი შვილი: ლა-----ტ პე---------ნი დაბადებული 20-6 წლის 2- ივ-–--ს, კა---ნ პე---------ნი დაბადებული 20-8 წლის 5 მა--ს და სუ----ა თო--------ნი დაბადებული 201- წლი 0- სე---------ს.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82).

- დაბადების მოწმობა (ს.ფ.18).

 

3.1.3. 201- წლის 02 ივ-–--ს მოხდა მეუღლეთა - მოსარჩელე ნე-–-–ი პე---------ნსა და მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს შორის ქორწინების შეწყვეტა და ქორწინების შეწყვეტის შემდეგ მოსარჩელემ დაიბრუნა თავისი ქორწინებამდელი გვ-რი - „თო--------ნ“.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82);

- განქორწინების მოწმობა (იხ. ს.ფ. 20).

 

3.1.4. ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილებით მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს მისი არასრულწოვ-ნი შვილების - ლა-----ტ პე---------ნისა და კა---ნ პე---------ნის სარჩენად დაეკისრა ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად თითოეულის სასარგებლოდ 150 ლარის ოდენობით.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მხა---თა მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82);

- ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს, #2-----1- გადაწყვეტილება (ს.ფ. 21-28).

 

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გა---მოებები

 

3.2.1. ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, 201- წლის 0- სე---------ს, დაიბადა ნე-–-–ი თო--------ნისა და ოვ-კ პე---------ნის მესამე შვილი - სუ----ა თო--------ნი. ვინაიდან ბავშვი დაიბადა მეუღლეთა განქორწინების შემდეგ, ამიტომ ბავშვის დაბადების მოწმობაში მამის მონაცემები არ არის მითითებული და ბავშვი ჩაიწერა დედის - ნე-–-–ი თო--------ნის გვ-რზე „თო--------ნ“.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82);

- დაბადების მოწმობის ასლი (იხ. ს.ფ. 18).

 

3.2.2. მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნი არის სოციალურად დაუცველი, იგი არ მუშაობს, განიცდის ეკონომიურ გაჭირვებას და სამ მცირეწლოვ-ნ შვილს ზრდის მარტო.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82);

 

3.2.3. მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს გააჩნია შემოსავ-ლი, იგი მუშაობს დროებით სამშენებლო სამუშაოებზე, ასევე მის ოჯახს გააჩნია საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთები, ეწევიან სოფლის მეურნეობას, ხოლო თავ-დ მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნი არის აღნიშნული უძრავი ქონების 1/3 ნაწილის მესაკუთრე.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი ს.ფ. 1-16, სხდომის ოქმი ს.ფ. 70-82);

 

3.2.4. სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით მოწვეულმა პირმა - ლა-----ტ ტო--------მა სასამართლოსათვის მიცემულ ჩვენებაში განმარტა, რომ იგი არის მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნის მამა და მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნის ყოფილი სიმამრი. მისთვის ცნობილია, რომ მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნი სამშენებლო სამუშაოებზე მუშაობდა ჯერ ახალციხეში ხოლო შემდეგ კი ზუგდიდში. მართალია პირადად მას მოპასუხე 201- წლის მა--ის თვის შემდეგ აღარ უნახავს, მაგრამ ინტერნეტში განთავსებული ფოტო-სურათების საშუალებით გახდა მისთვის ცნობილი რომ იგი დასაქმებულია სამშენებლო სამუშაოებზე.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მოწმე ლა-----ტ ტო--------ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი ს. ფ. 70-82).

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის შესაბამისად, სამართალწარმოება მიმდინა---ობს შეჯიბრობითობის საფუძველზე. მხა---ები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1-2-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხა---მ უნდა დაამტკიცოს გა---მოებანი, რომლებზედაც იგი ამყა---ბს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს. ამ გა---მოების დამტკიცება შეიძლება თვით მხა---თა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. საქმის გა---მოებანი, რომლებიც კანონის თანახმად, უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვ- სახის მტკიცებულებებით. სსსკ-ის 1-3-ე მუხლის თანახმად კი, მტკიცებულებებს სასამართლოს წარუდგენენ მხა---ები.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1-5-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყა---ბოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვ-ს, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გა---მოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას,უნდა ა--ახოს გადაწყვეტილებაში.

 

სამოტივ-ციო ნაწილი:

 

4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

 

დადგენილი ფაქტობრივი გა---მოებების სამართლებრივი ანალიზის საფუძველზე სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია მოსარჩელე მხარის პოზიცია, სუ----ა თო--------ნის მამად მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნის დადგენის თაობაზე, სასარჩელო მოთხოვნა მამობის დადგენის თაობაზე უნდა დაკმაყოფილდეს. ამასთან, არასრულწლოვ-ნი შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში, მხა---თა მატერიალური მდგომა---ობისა და ქვეყანაში არსებული საარსებო მინიმუმის გათვ-ლისწინებით არასრულწლოვ-ნი შვილისათვის გადასახდელი ალიმენტის ოდენობა შეიძლება განისაზღვროს 1-0 (ა--) ლარის ოდენობით.

 

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვ-ნელა

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 119--ე, 1212-1214-ე 11-8-ე, 1234-ე, 1215-ე მუხლები; ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლი;

 

6. სამართლებრივი შეფასება

 

6.1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის თანახმად, მხა---ები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი მხა---ებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვ-ს სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს - ცნოს სარჩელი.

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის თანახმად, ერთი მხარის მიერ ისეთი გა---მოების არსებობის ან არარსებობის დადასტურება (აღია---ბა), რომელზედაც მეორე მხა--- ამყა---ბს თავის მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, სასამართლომ შეიძლება საკმარის მტკიცებულებად ჩათვ-ლოს და საფუძვლად დაუდოს სასამართლო გადაწყვეტილებას.

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლის თანახმად, მოწმედ შეიძლება იყოს ყოველი პირი, რომლისთვისაც ცნობილია რაიმე გა---მოება საქმის შესახებ.

 

სამოქალაქო სამართალწარმოების დისპოზიციურობის პრინციპის შესაბამისად, საქმის წარმოების დაწყების საფუძველი არის მხარის ნება და მის მიერ აღძრული სასარჩელო მოთხოვნა, ამავე პრინციპიდან გამომდინა---ობს მოპასუხის ნება ცნოს მის მიმართ აღძრული სასარჩელო მოთხოვნა მთლიანად ან ნაწილობრივ. მოცემულ შემთხვევ-ში, სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე მიცემულ ახსნა-განმარტებით, მოპასუხე მხა---მ მამობის დადგენის ნაწილში სარჩელი ცნო, ხოლო რაც შეეხება ალიმენტის დაკისრების ნაწილში მოპასუხე სასარჩელო მოთხოვნას არ ეთანხმება.

 

განსახილველ შემთხვევ-ში სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს:

1.1. ოვ-კ პე---------ნი (პ/ნ 4----------, დაბადებული 1-.0-.1-9- წ.), ცნობილი იქნას 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) მამად და ბავშვს მიენიჭოს მამის გვ-რი - პე---------ნ; სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანომ აღნიშნული გადაწყვეტილების შესაბამისად შეიტანოს ცვლილება 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის დაბადების სააქტო ჩანაწერში № 56--------4 და გასცეს დაბადების მოწმობა, სადაც მამის გრაფაში მითითებული იქნება მამა - ოვ-კ პე---------ნ, ხოლო ბავშვის გვ-რად მიეთითოს მამის გვ-რი - პე---------ნ.

1.2 ოვ-კ პე---------ნს (პ/ნ 4----------) დაეკისროს არასრულწლოვ-ნი შვილის - 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) სასარგებლოდ ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 200 (ორა--) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის დღიდან - 201- წლის 05 დეკემბრიდან ბავშვის სრულწლოვ-ნებამდე, ან მდგომა---ობის შეცვლამდე.

 

მოცემული სასარჩელო მოთხოვნების სამართლებრივი საფუძვლებია: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 119--ე,11-8-ე, 1212-1214-ე,1230-ე,1234-ე მუხლები.

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 119--ე მუხლის თანახმად, 1. ერთმანეთთან დაუქორწინებელი მშობლებისგან შვილის წარმოშობა დგინდება მშობელთა ერთობლივი განცხადებით და ბავშვის დაბადების დამადასტურებელი დოკუმენტით. 2. მშობელთა ერთობლივი განცხადების არარსებობის ან მისი წარდგენის შეუძლებლობის შემთხვევ-ში ბავშვის მამობა შეიძლება დადგინდეს სასამართლო წესით ერთ-ერთი მშობლის, ბავშვის მეურვის (მზრუნველის) ან იმ პირის განცხადების საფუძველზე, რომლის კმაყოფაზედაც იმყოფება ბავშვი, აგრეთვე თვით ბავშვის განცხადებით მის მიერ სრულწლოვ-ნების მიღწევის შემდეგ. 3. ბავშვის მამობის დადგენის საკითხს სასამართლო წყვეტს ბიოლოგიური (გენეტიკური) ან ანთროპოლოგიური გამოკვლევის შედეგების (მტკიცებულებების) შესაბამისად, რომელიც შეეხება ბავშვის მამობის განსაზღვრის საკითხს. ამავე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლით გათვ-ლისწინებული წესით ბავშვის მამობის დადგენისას მშობლებისა და მათი ნათესავების მიმართ ბავშვებს აქვთ ისეთივე უფლებები და მოვ-ლეობები, როგორიც ერთმანეთთან დაქორწინებული მშობლებისგან წარმოშობილ შვილებს.

 

დადგენილია და სადავო არაა რომ მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნი 20-5 წლიდან არა---გისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნთან, ხოლო მათი ქორწინების რეგისტრაცია მოხდა 20-6 წლის 0- მა--ს და ქორწინების შემდეგ ნე-–-–ი თო--------ნს მიეკუთვნა მეუღლის გვ-რი - „პე---------ნ“. მეუღლეებს - ნე-–-–ი თო--------ნსა და ოვ-კ პე---------ნს თანაცხოვრებისას შეეძინათ სამი შვილი: ლა-----ტ პე---------ნი დაბადებული 20-6 წლის 2- ივ-–--ს, კა---ნ პე---------ნი დაბადებული 20-8 წლის 5 მა--ს და სუ----ა თო--------ნი დაბადებული 201- წლი 0- სე---------ს. 201- წლის 02 ივ-–--ს მოხდა მეუღლეთა - მოსარჩელე ნე-–-–ი პე---------ნსა და მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს შორის ქორწინების შეწყვეტა და ქორწინების შეწყვეტის შემდეგ მოსარჩელემ დაიბრუნა თავისი ქორწინებამდელი გვ-რი - „თო--------ნ“. ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილებით მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს მისი არასრულწოვ-ნი შვილების - ლა-----ტ პე---------ნისა და კა---ნ პე---------ნის სარჩენად დაეკისრა ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად თითოეულის სასარგებლოდ 150 ლარის ოდენობით. ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, 201- წლის 0- სე---------ს, დაიბადა ნე-–-–ი თო--------ნისა და ოვ-კ პე---------ნის მესამე შვილი - სუ----ა თო--------ნი. ვინაიდან ბავშვი დაიბადა მეუღლეთა განქორწინების შემდეგ, ამიტომ ბავშვის დაბადების მოწმობაში მამის მონაცემები არ არის მითითებული და ბავშვი ჩაიწერა დედის - ნე-–-–ი თო--------ნის გვ-რზე „თო--------ნ“.

 

‘’ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის’’ მე-8 მუხლის თანახმად, ყველას აქვს უფლება, პატივი სცენ მის პირად და ოჯახურ ცხოვრებას, მის საცხოვრებელსა და მიმოწერას. მაშასადამე, პირს აქვს იმის უფლება, მოახდინოს იდენტიფიკაცია და მიიღოს შესაბამისი ინფორმაცია მისი პიროვნების, მათ შორის, ბიოლოგიური მშობლების შესახებ.

 

ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ 2002 წლის 7 თებერვ-–-- გადაწყვეტილებაში საქმეზე N531-6/99 Mikulic v. Croatia განმარტა (აბზაცი 54) „პირადი ცხოვრების პატივისცემა მოითხოვს, რომ ყველას ჰქონდეს შესაძლებლობა დაადგინოს თავის იდენტიფიკაციის, როგორც ინდივიდუალური ადამიანის, დეტალები და რომ პირის მისაწვდომობა ასეთ ინფორმაციასთან მნიშვნელოვ-ნია პირის როგორც პიროვნების ფორმირების არსიდან გამომდინა---“. იმავე გადაწყვეტილების 64–ე აბზაცში სასამართლომ აღნიშნა - „სასამართლოს აზრით, განმცხადებლის სიტუაციაში მყოფ პირებს აქვთ კონვენციით დაცული სა--ცოცხლო ინტერესი, მიიღონ აუცილებელი ინფორმაცია მათი პიროვნული იდენტობის მნიშნელოვ-ნი ასპექტის შესახებ სიმართლის დასადგენად“.

 

განსახილველ შემთხვევ-ში, სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე მიცემულ ახსნა-განმარტებით, მოპასუხე მხა---მ მამობის დადგენის ნაწილში სარჩელი ცნო, შესაბამისად დადასტურებულია 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნისა და მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნის ბიოლოგიური ნათესაური კავშირი (მამა-შვილი).

 

ამდენად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გა---მოებების სამართლებრივი ანალიზის შედეგად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნე-–-–ი თო--------ნის სარჩელი, ოვ-კ პე---------ნის მიმართ მამობის დადგენის თაობაზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1212-ე მუხლის თანახმად, მშობლები მოვ-ლენი არიან არჩინონ თავიანთი არასრულწლოვ-ნი შვილები, აგრეთვე შრომისუუნარო შვილები, რომლებიც დახმა---ბას საჭიროებენ. ამავე კოდექსის 1213-ე მუხლის თანახმად, არასრულწლოვ-ნი ან სრულწლოვ-ნი შრომისუუნარო შვილებისათვის გადასახდელი ალიმენტის ოდენობას განსაზღვრავენ მშობლები ურთიერთშეთანხმებით.

 

სამოქალაქო კოდექსის 1214-ე მუხლის მიხედვით, თუ მშობლები ვერ შეთანხმდნენ ალიმენტის ოდენობაზე, მაშინ დავ-ს გადაწყვეტს სასამართლო. ალიმენტის ოდენობას სასამართლო განსაზღვრავს გონივრული, სამართლიანი შეფასების საფუძველზე შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომა---ობას.

 

კანონის დასახელებული მიზნის მიღწევისათვის სამოქალაქო კოდექსი, ასევე, სხვ- არა ერთი საერთაშორისო აქტი ადგენს რეგულაციათა სპექტრს, რომელიც მიმართულია ბავშვთა უფლებების დაცვისკენ. ამგვ-რ უფლებათაგან ერთ-ერთ უმთავრესს წარმოადგენს ბავშვის მინიმალური რჩენის აუცილებლობა, რომელიც გამოხატულებას საალიმენტო ვ-ლდებულებაში პოულობს. სამოქალაქო კოდექსის 11-8-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულია საოჯახო სამართალში მშობლებისა და შვილების ურთიერთობის უზოგადესი წესი და დადგენილია, რომ მშობლები უფლებამოსილი და ვ-ლდებული არიან, აღზარდონ თავიანთი შვილები, იზრუნონ მათი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი და სოციალური განვითა---ბისათვის, აღზარდონ ისინი საზოგადოების ღირსეულ წევრებად, მათი ინტერესების უპირატესი გათვ-ლისწინებით.

 

ალიმენტის ოდენობა გონივრულ და სამართლიან შესაბამისობაში უნდა იყოს მშობლის ფინანსურ შესაძლებლობებთან და მისი ცხოვრების გა---მოებებსა და მოთხოვნილებებთან, როგორიცაა - შემოსავ-ლი, ჯანმრთელობის მდგომა---ობა, ვ-ლდებულებები სხვ- არასრულწლოვ-ნი შვილების, თუ მათ რჩენაზე მყოფი პირების მიმართ და სხვ.

 

დადგენილია, რომ არასრულწლოვ-ნი სუ----ა თო--------ნი ცხოვრობს დედასთან - ნე-–-–ი თო--------ნთან ერთად. მოსარჩელე არის სოციალურად დაუცველი, უჭირს ეკონომიურად, იგი არ მუშაობს და სამ მცირეწლოვ-ნ შვილს ზრდის მარტო. სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებული გა---მოებების დადგენისას სასამართლო ერთობლიობაში აფასებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, რის შედეგად აყალიბებს თავის შინაგან რწმენას გამოსაკვლევი საკითხის მიმართ. მხა---ს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი სათანადო მტკიცებულების წარდგენით დამტკიცების ტვირთი. მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს გააჩნია სტაბილური შემოსავ-ლი, იგი მუშაობს დროებით სამუშაოებზე, ასევე მის ოჯახს გააჩნია საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთები, ეწევიან სოფლის მეურნეობას.

 

მოპასუხე მხა--- აპელირებს მის მიერ ორი არასრულწლოვ-ნი შვილის მიმართ შესასრულებელ საალიმენტო ვ-ლდებულებებზე. საქმეში არსებული მასალებით დადგენილია და სადავო არ არის რომ ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს, 201- წლის 1- ივ-–---ს გადაწყვეტილებით მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს მისი არასრულწოვ-ნი შვილების - ლა-----ტ პე---------ნისა და კა---ნ პე---------ნის სარჩენად დაეკისრა ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად თითოეულის სასარგებლოდ 150 ლარის ოდენობით.

 

გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის 1-89 წლის 20 ნოემბრის ,,ბავშვის უფლებების შესახებ” (საქართველოში ძალაშია 1-94 წლის 21 აპრილიდან) კონვენციის მე-3 მუხლის თანახმად, მონაწილე სახელმწიფოები, ითვ-ლისწინებენ რა ბავშვის მშობლის, ბავშვის მიმართ პასუხისმგებლობის მტვირთველი კანონიერი მეურვეებისა და სხვ- პირების უფლებებსა და მოვ-ლეობებს, ვ-ლდებულებას იღებენ უზრუნველყონ ბავშვი ისეთი დაცვითა და მზრუნველობით, რომელიც აუცილებელია მისი კეთილდღეობისათვის და ამისათვის იღებენ ყველა საკანონმდებლო და ადმინისტრაციულ ზომას.

 

ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას აუცილებელია არასრულწლოვ-ნი ბავშვების რჩენა-აღზრდისათვის დადგენილი მინიმალური საჭიროებების გათვ-ლისწინება. მშობლებს აქვთ თანაბარი ვ-ლდებულება, იზრუნონ შვილის ღირსეულ, სრულყოფილ პიროვნებად აღზრდისა და რჩენისათვის, მიუხედავ-დ იმისა, ცხოვრობენ თუ არა ისინი შვილებთან ერთად. ყოველ კონკრეტულ შემთხვევ-ში სასამართლო ვ-ლდებულია დაადგინოს გონივრული თანაფარდობა ალიმენტვ-ლდებული პირის (სამოქალაქო კოდექსის 1212-ე მუხლი) რეალურ მატერიალურ მდგომა---ობასა და ალიმენტის მიღების უფლების მქონე პირის ინტერესებს შორის და ისე განსაზღვროს სარჩოს ოდენობის საკითხი (სამოქალაქო კოდექსის 1230-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მოპასუხე თავისი მატერიალური მდგომა---ობის გათვ-ლისწინებით თანახმაა არასრულწლოვ-ნი შვილის, სუ----ა თო--------ნის სასარგებლოდ ალიმენტის სახით გადაიხადოს თვეში 1-0 (ა--) ლარი. სასამართლო განუმარტავს ორივე მხა---ს, რომ მათ თანაბარი მოვ-ლეობა აქვთ იზრუნონ შვილზე. დადგენილია, რომ არასრულწლოვ-ნი შვილის გარდა, მოპასუხე მხა---ს კიდევ ორი არასრულწლოვ-ნი შვილის სასარგებლოდ აკისრია ალიმენტის გადახდის ვ-ლდებულება, რაც სასამართლოსათვის მხედველობაშია მისაღები. სასამართლო აღნიშნავს, რომ არასრულწლოვ-ნთან მიმართებით ნებისმიერი საკითხის გადაწყვეტისას ამოსავ-ლი წერტილი არის ბავშვის საუკეთესო ინტერესები. ალიმენტის ოდენობა კი უნდა განისაზღვროს მშობლის მატერიალური მდგომა---ობისა და შვილის რეალური საჭიროებების გათვ-ლისწინებით. შესაბამისად, სასამართლოს მიერ დადგენილი ალიმენტის ოდენობა პროპორციულ დამოკიდებულებაში უნდა იყო ალიმენტვ-ლდებული პირის რეალურ მატერიალურ შესაძლებლობასთან და ბავშვის აუცილებელ საჭიროებებთან.

 

ყოველივე ზემოთხსენებულიდან გამომდინა---, სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმეში არსებული ფაქტობრივი გა---მოებების შეაფასებისა და სასამართლო განხილვის დროს გამოკვლეული მტკიცებულებათა გათვ-ლისწინებით ოვ-კ პე---------ნს (პ/ნ 4----------) უნდა დაეკისროს არასრულწლოვ-ნი შვილის - 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) სასარგებლოდ ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 1-0 (ა--) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის დღიდან - 201- წლის 05 დეკემბრიდან ბავშვის სრულწლოვ-ნებამდე, ან მდგომა---ობის შეცვლამდე.

 

7. საპროცესო ხარჯები

 

7.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხა---ს, თუნდაც ეს მხა--- განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 37-ე მუხლის თანახმად, 1. პროცესის ხარჯებს შეადგენს სასამართლო ხარჯები და სასამართლოსგა---შე ხარჯები. სასამართლო ხარჯებს შეადგენს სახელმწიფო ბაჟი და საქმის განხილვ-სთან დაკავშირებული ხარჯები. 2. საქმის განხილვ-სთან დაკავშირებული ხარჯების გაანგარიშების წესი და მათი ოდენობა განისაზღვრება საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით. 3. სასამართლოსგა---შე ხარჯებს წარმოადგენს ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯები, დაკარგული ხელფა-- (განაცდური), მტკიცებულებათა უზრუნველსაყოფად გაწეული ხარჯები, აგრეთვე მხა---თა სხვ- აუცილებელი ხარჯები.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 44-ე მუხლის ,,ა“ პუნქტის თანახმად საქმის განხილვ-სთან დაკავშირებული ხარჯებია: მოწმეების, სპეციალისტებისა და ექსპერტებისათვის მისაცემი თანხები.

 

საქმის მასალებით დასტურდება, მოსარჩელის მიერ სარჩელეზე სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილია 50 ლარი მამობის დადგენის ნაწილში, ხოლო ალიმენტის გადახდის ნაწილში მოსარჩელე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სასამართლოს მიერ საქმის განხილვ-სთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისაგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპასუხეს ბიუჯეტის შემოსავ-–-- სასარგებლოდ მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებულია.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ხარჯების გადახდისაგან თავისუფლებიან მოსარჩელეები ალიმენტის გადახდევინების სარჩელებზე. შესაბამისად, მოსარჩელე მხა--- განთავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

 

ამავე კოდექსის 49-ე მუხლის საფუძველზე თუ სასამართლოს მთავ-რ სხდომაზე მოსარჩელე უარს იტყვის სარჩელზე, მოპასუხე ცნობს სარჩელს ან მხა---ები მორიგდებიან, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა ნახევრდება. თუ სასამართლოს მთავ-რ სხდომამდე მოსარჩელე უარს იტყვის სარჩელზე, მოპასუხე ცნობს სარჩელს ან მხა---ები მორიგდებიან, მხა---ები მთლიანად თავისუფლდებიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის მიხედვით, სახელწმიფო ბაჟი შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 1-0 ლარისა. ამავე კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დავის საგნის ფა-- ალიმენტის გადახდევინების შესახებ სარჩელისა განისაზღვრება ერთი წლის განმავლობაში გადასახდელი თანხების ერთობლიობით.

 

დავის საგნის ფა-- ალიმენტის გადახდევინების შესახებ სარჩელებზე განისაზღვრება ერთი წლის განმავლობაში გადასახდელი თანხის ერთობლიობით. ალიმენტის ნაწილში სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეს სუ----ა თო--------ნის სარჩოდ დაეკისრა ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 1-0 (ა--) ლარის ოდენობით ბავშვის სრულწლოვ-ნებამდე, ან მდგომა---ობის შეცვლამდე. სარჩელით მოთხოვნილ ალიმენტის ოდენობასა და სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ალიმენტის ოდენობას შორის სხვ-ობა შეადგენს 1-0 ლარს. ამ შემთხვევ-ში 1-0 ლარი ერთი წლის განმავლობაში ჯამში სულ გვ-ძლევს (1-0X12=1200) 1200 ლარს, რომლის 3% იქნება 36 ლარი, შესაბამისად ვინაიდან სახელმწიფო ბაჟის მინიმალური ოდენობაა 50 ლარი, ამიტომ მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს ალიმენტის ნაწილში სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 50 (ორმოცდაათი) ლარის გადახდა.

 

იმის გათვ-ლისწინებით, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახილი 50 ლარი.

 

სა---ზოლუციო ნაწილი:

 

სასამართლომ იხელმძღვ-ნელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, 38-ე, 39-ე, 46-ე, 49-ე, 55-ე, 208-ე, 243-ე, 244-ე, 249-ე, 257-ე, 364-ე, 369-ე, 250-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

 

1 ნე-–-–ი თო--------ნის (პ/ნ 3----------) სარჩელი ოვ-კ პე---------ნის (პ/ნ 4----------) მიმართ მამობის დადგენისა და არასრულწლოვ-ნი შვილის სარჩოდ ალიმენტის გადახის დაკისრების თაობაზე დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ:

 

1.1. ოვ-კ პე---------ნი (პ/ნ 4----------, დაბადებული 1-.0-.1-9- წ.), ცნობილი იქნას 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) მამად და ბავშვს მიენიჭოს მამის გვ-რი - პე---------ნ; სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანომ აღნიშნული გადაწყვეტილების შესაბამისად შეიტანოს ცვლილება 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის დაბადების სააქტო ჩანაწერში № 56--------4 და გასცეს დაბადების მოწმობა, სადაც მამის გრაფაში მითითებული იქნება მამა - ოვ-კ პე---------ნ, ხოლო ბავშვის გვ-რად მიეთითოს მამის გვ-რი - პე---------ნ;

 

1.2 ოვ-კ პე---------ნს (პ/ნ 4----------) დაეკისროს არასრულწლოვ-ნი შვილის - 201- წლის 0- სე---------ს დაბადებული სუ----ა თო--------ნის (პ/ნ 4----------) სასარგებლოდ ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 1-0 (ა--) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის დღიდან - 201- წლის 05 დეკემბრიდან ბავშვის სრულწლოვ-ნებამდე, ან მდგომა---ობის შეცვლამდე;

 

3. მოპასუხე ოვ-კ პე---------ნს (პ/ნ 4----------) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 50 (ორმოცდაათი) ლარის გადახდა (ალიმენტის ნაწილში);

 

4. მოსარჩელე ნე-–-–ი თო--------ნს (პ/ნ 3----------) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახილი 50 (ორმოცდაათი) ლარი;

 

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბა---ბიდან 14 დღის ვ-დაში, სა---ზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით გათვ-ლისწინებული წესების დაცვით ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს მეშვეობით;

 

6. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხა---, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვ-ლდებულია გადაწყვეტილების სა---ზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ახალქალაქის რაიონულ სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევ-ში გასაჩივრების ვ-დის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვ-დის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.

 

მოსამართლე: ანაიტ ოგანესიან