მუხლი 26. შრომის თავისუფლება, პროფესიული კავშირების თავისუფლება, გაფიცვის უფლება და მეწარმეობის თავისუფლება

სასამართლო პრაქტიკა ამ მუხლზე (433)

• საქმე №ას-218-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.12.2025

  …სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტში (შდრ. სუსგ №ას-941-891-2015, 29 იანვარი, 2016 წ; №ას-1502-1422-2017, 20 თებერვალი, 2018 წელი, პ-14.4). 57. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის შესაბამისად, შრომის თავისუფლება უზრუნველყოფილია. შრომის თავისუფლება და სხვა სოციალური უფლებები ადამიანის სასიცოცხლო ინტერესებს…

• საქმე №ბს-1046(2კ-23) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 13.10.2025

  …უნდა აღინიშნოს, რომ მხარეთა შორის გაფორმებულ კონტრაქტში მსგავსი შინაარსის ჩანაწერი არ არსებობს. თუმცა, ასეთის არსებობის შემთხვევაშიც, კონტრაქტორისათვის მსგავსი ხასიათის შეზღუდვა იქნებოდა აშკარად კაბალური და არაკონსტიტუციური. საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის თანახმად, შრომის თავისუფლება უზრუნველყოფილია. ყველას აქვს სამუშაოს თავისუფლად არჩევის უფლება. ხოლო, ზაკ-ის 66-ე მუხლის მე-2 და მე-3…

• საქმე №ბს-781(კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 29.09.2025

  …პირველი პუნქტის თანახმად, საქართველოში მცხოვრებ უცხოელ მოქალაქეებს და მოქალაქეობის არმქონე პირებს საქართველოს მოქალაქის თანაბარი უფლებანი და მოვალეობანი აქვთ, გარდა კონსტიტუციითა და კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა. კონსტიტუციის 26-ე მუხლი განამტკიცებს შრომის თავისუფლებას, აღნიშნული ნორმის მოქმედება საქართველოს მოქალაქეებთან ერთად ვრცელდება იმ უცხოელთა მიმართაც, რომელნიც კანონიერი…

• საქმე №ას-533-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 24.07.2025

  …წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტით (იხ.: სუსგ №ას-941-891-2015, 29.01.2016წ.; №ას-1502-1422-2017, 20.02.2018წ.; №ას-157-2024, 22.07.2024წ.). 19. საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის შესაბამისად, უზრუნველყოფილია შრომის თავისუფლება. შრომის თავისუფლება და სხვა სოციალური უფლებები ადამიანის სასიცოცხლო ინტერესებს…

• საქმე №ბს-1381(კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 10.07.2025

  …მიერ დაკავებული საშტატო ერთეულის შემცირების საფუძვლით, ა. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების კანონიერება. საკასაციო სასამართლო უპირველესად განმარტავს, რომ შრომითი უფლების სრულყოფილი რეალიზების გარანტიები გათვალისწინებულია საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის პირველი პუნქტში, რომლის თანახმად, შრომა თავისუფალია. შრომის თავისუფლება, ე.ი. უფლება თავისუფალ შრომაზე, მოიცავს როგორც…

• საქმე №ას-1579-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 30.05.2025
• საქმე №ას-308-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 23.05.2025
• საქმე №ას-474-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 30.04.2025
• საქმე №ას-31-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 02.04.2025
• საქმე №ას-1477-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 28.02.2025
• საქმე №ას-1023-2020 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.02.2025
• საქმე №ას-1193-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.12.2024
• საქმე №ბს-320(კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 11.12.2024
• საქმე №ბს-76(2კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 11.12.2024
• საქმე №ას-1144-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.11.2024
• საქმე №ას-1063-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 21.11.2024
• საქმე №ას-1077-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 15.11.2024
• საქმე №ას-66-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 08.11.2024
• საქმე №ას-814-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 24.10.2024
• საქმე №ას-1042-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 11.10.2024
• საქმე №ას-1173-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 24.09.2024
• საქმე №ას-843-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 31.07.2024
• საქმე №ას-549-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 25.07.2024
• საქმე №ას-157-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 22.07.2024
• საქმე №ბს-806(კ-23) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 17.07.2024
• საქმე №ბს-212(კ-23) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 03.07.2024
• საქმე №ას-1139-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.06.2024
• საქმე №ას-351-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.06.2024
• საქმე №ას-157-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 28.05.2024
• საქმე №ას-737-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 25.04.2024
• საქმე №ას-1033-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 25.04.2024
• საქმე №ას-1313-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 25.04.2024
• საქმე №ას-115-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 08.04.2024
• საქმე №ას-1469-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.03.2024
• საქმე №ას-1544-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.03.2024
• საქმე №ას-1526-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 22.03.2024
• საქმე №ას-916-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 22.03.2024
• საქმე №ას-1162-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 19.03.2024
• საქმე №ბს-1483(კ-22) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 27.02.2024
• საქმე №ას-921-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 02.02.2024

ნაჩვენებია 40 გადაწყვეტილება 433-დან.

საგადასახადო დავები ამ მუხლზე (5)

• ბრძანება №26720/2/2026 · 30.04.2026

  …არის: • ეკონომიკური საქმიანობის შინაარსობრივი შეფასება, რომელიც რეგულირდება საბაზრო კონკურენციისა და სამეწარმეო თავისუფლების კანონებით; • არა — საგადასახადო ადმინისტრირების კომპეტენცია. „კონკურენციის შესახებ“ კანონი და საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლი იცავს თავისუფალ მეწარმეობას. „მოგების ნორმის ადმინისტრაციულად დაწესება“ წარმოადგენს არსებით შეზღუდვას, რომელიც კანონით არაა…

• ბრძანება №26296/2/2025 · 14.01.2026

  …• ეკონომიკური საქმიანობის შინაარსობრივი შეფასება, რომელიც რეგულირდება საბაზრო კონკურენციისა და სამეწარმეო თავისუფლების კანონებით; • არა — საგადასახადო ადმინისტრირების კომპეტენცია. საქართველოს კანონი „კონკურენციის შესახებ“ და საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლი იცავს თავისუფალ მეწარმეობას. „მოგების ნორმის ადმინისტრაციულად დაწესება“ წარმოადგენს არსებით შეზღუდვას, რომელიც კანონით არაა…

• ბრძანება №1/7/1462 · 13.10.2025

  …საქმის დასახელება: ა(ა)იპ „ერთობა 2013“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ. დავის საგანი: ა) საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 198-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის კონსტიტუციურობა საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის მე-3 პუნქტთან მიმართებით; ბ) საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 193-ე მუხლის კონსტიტუციურობა საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე…

• ბრძანება №786 · 26.01.2023

  …პირის, უცხო ქვეყნის არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის ფილიალის (წარმომადგენლობის) მიზნები ეწინააღმდეგება მოქმედ სამართალს, აღიარებულ ზნეობრივ ნორმებს ან საქართველოს კონსტიტუციურ-სამართლებრივ პრინციპებს; ბ) არსებობს საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული პირობები. საქართველოს 2006 წლის 14 დეკემბრის კანონი №3967 - სსმ I, №48, 22.12.2006წ., მუხ.336…

• ბრძანება №1/2/876 · 18.01.2023

  …განვითარებას“. 5. „საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ 2017 წლის 13 ოქტომბრის №1324-რს საქართველოს კონსტიტუციური კანონის პირველი მუხლის საფუძველზე, საქართველოს კონსტიტუცია ჩამოყალიბდა ახალი რედაქციით. საქართველოს კონსტიტუციის მოქმედი რედაქციის 26-ე მუხლის მე-4 პუნქტის პირველი წინადადების თანახმად, მეწარმეობის თავისუფლება უზრუნველყოფილია. 6. №876 კონსტიტუციურ სარჩელში…

საკონსტიტუციო სასამართლო ამ მუხლზე

• მუხრან ღურწკაია, მერაბ მამულაძე, იმედა ქარქაშაძე, გიორგი მახარაძე და ნათია ჯანელიძე საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წინააღმდეგ · საოქმო ჩანაწერი · 26.03.2026 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• გიორგი ენუქიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · განჩინება · 07.11.2025 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• ააიპ „ერთობა 2013“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · გადაწყვეტილება · 08.10.2025 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• „შპს ლაზიერი“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · განჩინება · 28.05.2025 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• არარეგისტრირებული კავშირი „სტუდენტური სოლიდარობა“ და ირაკლი კუპრაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · განჩინება · 22.09.2023 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• „შპს ტაბულა მედია“ და ანა გვარიშვილი საქართველოს პარლამენტისა და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინი · განჩინება · 23.12.2022 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• ლაშა ჯანიბეგაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · გადაწყვეტილება · 04.11.2022 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• შპს "თამარ ფაჩულიას საავტორო სკოლა-გიმნაზია", შპს "გორის წმინდა გიორგის სახელობის სკოლა-ლიცეუმი", შპს "ახალი ქართული გიმნაზია" საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ. · განჩინება · 15.07.2021 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• თორნიკე ართქმელაძე საქართველოს პარლამენტის, საქართველოს პრეზიდენტის და საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ · საოქმო ჩანაწერი · 20.05.2020 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• „შპს სვეტი დეველოპმენტი“, „შპს სვეტი ჯგუფი“, „შპს სვეტი“, „შპს სვეტი ნუცუბიძე“, გივი ჯიბლაძე, თორნიკე ჯანელიძე და გიორგი კამლაძე საქართველოს მთავრობისა და საქარ · განჩინება · 30.04.2020 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• ა(ა)იპ „ჟურნალისტები და იურისტები დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებებისათვის“ და შპს "ტელე-რადიო კომპანია თრიალეთი“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · განჩინება · 02.08.2019 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• „შპს ქეი ბი ლოჯისთიქს“, „შპს ფორტუნა“, „შპს ჩირინა“, „შპს პოულტრი ჯორჯია“, „შპს კუმისი XXI“ და „შპს ნუტრიმაქსი“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის წინააღმდეგ. · განჩინება · 05.07.2019 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• გიორგი ლაბაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საოქმო ჩანაწერი · 30.03.2018 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• საქართველოს მოქალაქე მაკა კარტოზია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · განჩინება · 07.12.2009 · კონსტიტუციური სტანდარტი
• საქართველოს მოქალაქე ომარ ალაფიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · გადაწყვეტილება · 15.09.2009 · კონსტიტუციური სტანდარტი

ამ მუხლის საფუძველზე მიღებული აქტები (1)

• საქართველოს მოქალაქეები - ბესიკ ქათამაძე, დავით მჟავანაძე და ილია მალაზონია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2018

სხვა აქტები, რომლებიც ამ მუხლზე უთითებენ (72)

• საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ · საქართველოს კანონი · 2007
• საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი · საქართველოს კანონი · 1997
• „შპს ომეგა მოტორ ჯგუფი“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2026
• კახაბერ გოგოძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2026
• გივი კაპანაძე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• გიორგი ენუქიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• ა(ა)იპ „ერთობა 2013“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• საქართველოს სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• რატი ვარდიაშვილი საქართველოს პარლამენტისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• დავით ძამუკაშვილი, შალვა გვარამაძე, გიორგი მეიფარიანი და სხვები (სულ, 6 მოსარჩელე) საქართველოს პარლამენტისა და სსიპ – საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის – საქპატენტის თავმჯდომარის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• ირაკლი კოხრეიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• „შპს ლაზიერი“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2025
• იმედა ხახუტაიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2024
• ვახტანგი მიმინოშვილი, ინვერი ჩოკორაია და ჯემალი მარკოზია საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2024
• დავითი ფორჩხიძე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2024
• ზაზა ქარჩხაძე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2024
• ნიკოლოზ ნინოშვილი, ლევან ჩაჩანიძე და მაია კანაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2024
• ზაურ შერმაზანაშვილი და თორნიკე ართქმელაძე საქართველოს პრეზიდენტის და საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2023
• გიორგი კემულარია, ნინო მორგოშია, ვერიკო სირია და სხვები (სულ 8 მოსარჩელე) საქართველოს პარლამენტისა და საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2023
• არარეგისტრირებული კავშირი „სტუდენტური სოლიდარობა“ და ირაკლი კუპრაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2023
• ა(ა)იპ „ერთობა 2013“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2023
• გიორგი ცააძე საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2023
• „შპს ტაბულა მედია“ და ანა გვარიშვილი საქართველოს პარლამენტისა და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2022
• ა(ა)იპ „განათლების დამცველთა ასოციაცია“ და მაკა გიორგაძე საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2022
• „შპს მაქს-კაპიტალი“ საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის წინააღმდეგ · საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება · 2022