1. ეს მუხლი განიხილება ამ კოდექსის 44-ე მუხლთან ერთობლიობაში, რომელიც ითვალისწინებს საქონელზე ფაქტობრივად გადახდილი ან/და გადასახდელი ფასის კორექტირებას იმ შემთხვევაში, როდესაც მყიდველს ეკისრება გარკვეული კომპონენტის გადახდა, რომელიც შეადგენს საბაჟო ღირებულების ნაწილს, მაგრამ არ არის შეტანილი საქონლისათვის ფაქტობრივად გადახდილ ან გადასახდელ ფასში.
2. საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება გარიგების ფასით, ანუ საქართველოში საექსპორტოდ გაყიდულ საქონელში ფაქტობრივად გადახდილი ან/და გადასახდელი ფასით ამ კოდექსის 44-ე მუხლის მოთხოვნების გათვალისწინებით, თუ სრულდება ყველა ქვემოთ ჩამოთვლილი პირობა:
ა) არარსებობს რაიმე შეზღუდვა, რომელიც დაკავშირებულია მყიდველის მიერ საქონლის განკარგვასთან ან გამოყენებასთან, გარდა იმ შეზღუდვისა, რომელიც:
ა.ა) დადგენილია ან მოითხოვება იმპორტიორი ქვეყნის კანონმდებლობით; ან
ა.ბ) ადგენს იმ გეოგრაფიული რაიონების ჩამონათვალს, სადაც დაშვებულია საქონლის ხელახალი გაყიდვა; ან
ა.გ) გავლენას არ ახდენს საქონლის ღირებულებაზე;
ბ) საქონლის გაყიდვა ან ფასი არ არის დაკავშირებული რაიმე პირობასთან ან გარემოებასთან, რომელთა შეფასება (ღირებულების დადგენა) შეუძლებელია საქონლის ღირებულებასთან მიმართებაში. თუ ასეთი პირობის ან გარემოების ღირებულების განსაზღვრა შესაძლებელია, ეს ღირებულება ჩაითვლება მყიდველის მიერ განხორციელებულ ირიბ გადახდად და შესაბამისად განიხილება, როგორც ფაქტობრივად გადახდილი ან გადასახდელი ფასის ნაწილი;
გ) მყიდველის მიერ საქონლის შემდგომი გაყიდვის, განკარგვის ან გამოყენების შედეგად მიღებული შემოსავლის არცერთი ნაწილი არც პირდაპირ და არც ირიბად არ გადაეცემა გამყიდველს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც შესაძლებელია სათანადო შესწორების შეტანა ამ კოდექსის 44-ე მუხლის დებულებების მიხედვით;
დ) ფაქტობრივად გადახდილი ან გადასახდელი ფასი გამოიანგარიშება დასაბუთებულ და ობიექტურ მონაცემთა საფუძველზე;
ე) მყიდველი და გამყიდველი არ არიან ურთიერთდამოკიდებული პირები, თუ მყიდველი და გამყიდველი არიან ურთიერთდამოკიდებული პირები, საქონლის საბაჟო ღირებულების დასადგენად გარიგების ფასის მეთოდის გამოყენების შესაძლებლობა განისაზღვრება ამ მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილების გათვალისწინებით.
3. მხოლოდ ის გარემოება, რომ მყიდველი და გამყიდველი არიან ურთიერთდამოკიდებული პირები, არ შეიძლება გახდეს საქონლის საბაჟო ღირებულების განსაზღვრის დროს გარიგების ფასის მეთოდის გამოყენებაზე უარის თქმის საფუძველი. ამ შემთხვევაში მოწმდება გაყიდვის ყველა გარემოება და გარიგების ფასი გამოიყენება, თუ პირთა ურთიერთდამოკიდებულებას გავლენა არ მოუხდენია ფასზე.
4. თუ დეკლარანტის მიერ წარდგენილი ან სხვა სახით მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე საბაჟო ორგანოს წარმოეშვა საფუძვლიანი ეჭვი, რომ გამყიდველისა და მყიდველის ურთიერთდამოკიდებულებამ გავლენა მოახდინა საქონლის გარიგების ფასზე, საბაჟო ორგანო დეკლარანტს აცნობებს თავის დასაბუთებულ მოსაზრებებს (დეკლარანტის მოთხოვნის შემთხვევაში − წერილობით), რაზედაც დეკლარანტს უფლება აქვს წარადგინოს შესაბამისი ახსნა-განმარტება.
5. თუ მყიდველი და გამყიდველი ურთიერთდამოკიდებული პირები არიან, საქონლის საბაჟო ღირებულება განისაზღვრება საქონლის გარიგების ფასის მეთოდით, თუ დეკლარანტი საბაჟო ორგანოს წარუდგენს მტკიცებულებებს, რომ აღნიშნული ღირებულება მაქსიმალურად მიახლოებულია დროის იმავე მონაკვეთში განსაზღვრული შემდეგი ღირებულებებიდან ერთ-ერთთან:
ა) შემოტანილი იდენტური ან მსგავსი საქონლის გარიგების ფასთან, რომელიც გამყიდველმა მიჰყიდა ურთიერთდამოუკიდებელ პირს (მყიდველს);
ბ) ამ კოდექსის 41-ე მუხლის შესაბამისად განსაზღვრულ იდენტური ან მსგავსი საქონლის საბაჟო ღირებულებასთან;
გ) ამ კოდექსის 42-ე მუხლის შესაბამისად განსაზღვრულ იდენტური ან მსგავსი საქონლის საბაჟო ღირებულებასთან.
6. ამ მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული წესი გამოიყენება დეკლარანტის სურვილით მხოლოდ შედარებისათვის. ამასთანავე, გათვალისწინებული უნდა იქნეს განსხვავებები კომერციულ და რაოდენობრივ დონეებს შორის, 44-ე მუხლში ჩამოთვლილ კომპონენტებსა და გამყიდველის მიერ საქონლის ისეთი გაყიდვის შედეგად გაწეულ ხარჯებში, რომლის დროსაც გამყიდველი და მყიდველი არ არიან ურთიერთდამოკიდებულ