განქორწინება, თუ მეუღლე საზღვარგარეთაა ან ადგილსამყოფელი უცნობია

რა უნდა გააკეთოთ

1. სასამართლო: საქართველოს სასამართლო კომპეტენტურია, თუ ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა (ან ქორწინებისას იყო) („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი); თუ მოპასუხეს საქართველოში საცხოვრებელი ადგილი არ აქვს — სარჩელი მოსარჩელის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლი); მოპასუხის ადგილსამყოფელი უცნობია — მისი ბოლო საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-15 მუხლი). მეუღლის თანხმობა საჭირო არ არის — საჭიროა შეტყობინების სწორი პროცედურა.

2. უცხოეთში მისამართი ცნობილია: საზღვარგარეთ უწყების გადაცემა ხდება საერთაშორისო ხელშეკრულებით ცენტრალური ორგანოს მეშვეობით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლი); დადასტურების არარსებობისას უწყება ჩაბარებულად ითვლება, თუ გაგზავნილია ჰააგის კონვენციის შესაბამისად, მიღებულია გონივრული ზომები და პირველი გაგზავნიდან გასულია არანაკლებ 6 თვე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71-ე მუხლი). გაითვალისწინეთ თვეები და სარჩელის თარგმანი.

3. მისამართი არ არის: ნუ მიუთითებთ გამოგონილ მისამართს — მოპასუხის მისამართის მცდარად მითითებისას სარჩელი განუხილველად რჩება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71-ე მუხლი). მიუთითეთ „ადგილსამყოფელი უცნობია“, დაურთეთ ძებნის მტკიცებულებები: ადგილსამყოფელის უცნობობისას სასამართლო განჩინებით ნიშნავს საჯარო შეტყობინებას (სასამართლო, ვებგვერდი, გაზეთი) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლი); უწყება ჩაბარებულად ითვლება გამოქვეყნებიდან მე-7 დღეს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 78-ე მუხლი). მისამართი სწორია, მაგრამ ჩაბარება ვერ მოხერხდა — საჯარო შეტყობინება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71-ე მუხლი).

4. მოპასუხის გარეშე: საპატიო მიზეზის გარეშე შესაგებლის არარსებობისას — დაუსწრებელი გადაწყვეტილება მოსმენის გარეშე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 232¹ მუხლი); შეტყობინებული მოპასუხის გამოუცხადებლობა + მოსარჩელის შუამდგომლობა — სარჩელში მითითებული ფაქტები დადასტურებულად ითვლება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლი); დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გასაჩივრება — ასლის ჩაბარებიდან 10 დღე, ამის შემდეგ ის კანონიერ ძალაში შედის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 237-ე მუხლი). შემდეგ სასამართლო თავად უგზავნის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას რეგისტრაციის ორგანოს 5 სამუშაო დღის ვადაში („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის 58-ე მუხლი).

5. ალტერნატივა დაკარგულისთვის: უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ცნობენ, თუ ადგილსამყოფელი უცნობია და პირი 2 წლის განმავლობაში არ გამოცხადებულა საცხოვრებელ ადგილზე (სამოქალაქო კოდექსის 21-ე მუხლი); შემდეგ განქორწინება ერთი მეუღლის განცხადებით რეგისტრაციის ორგანოში — თუ მეორე სასამართლომ უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ცნო („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის 56-ე მუხლი).

6. სად მივმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; განქორწინების რეგისტრაცია — იუსტიციის სახლი.

7. მტკიცებულებები: ქორწინების მოწმობა, მოსარჩელის მისამართი, მეუღლის ბოლო ცნობილი მისამართი, ძებნის მტკიცებულებები (მიმოწერა, საკონსულო, ნათესავები), სარჩელის თარგმანი საზღვარგარეთ ჩასაბარებლად.

8. ხაფანგები: საზღვარგარეთ „სავარაუდო“ მისამართი საჯარო შეტყობინების შესახებ შუამდგომლობის ნაცვლად; წასული მეუღლის თანხმობის ლოდინი — ის საჭირო არ არის; დაუსწრებელი გადაწყვეტილების საზღვარგარეთ აღიარების დაპირება — ამას ამ ქვეყნის სამართალი წყვეტს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• განქორწინების სარჩელი საქართველოს სასამართლოში (ერთ-ერთი მეუღლის მოქალაქეობა); მოსარჩელის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით, თუ მოპასუხეს საქართველოში საცხოვრებელი ადგილი არ აქვს, ან მოპასუხის ბოლო საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით
• უცხოეთში ცნობილი მისამართი — ჩაბარება ცენტრალური ორგანოს მეშვეობით საერთაშორისო ხელშეკრულებით (ჰააგის კონვენცია), ჩაბარებულად ითვლება არანაკლებ 6 თვის შემდეგ
• უცნობი მისამართი — საჯარო შეტყობინება სასამართლოს განჩინებით, ჩაბარებულად ითვლება მე-7 დღეს; მცდარი მისამართი — სარჩელი განუხილველია
• მოპასუხის გამოუცხადებლობა/დუმილი — დაუსწრებელი გადაწყვეტილება; მისი გასაჩივრების ვადა 10 დღე
• ალტერნატივა — უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ცნობა (2 წელი) და განქორწინება რეგისტრაციის ორგანოში ერთი მეუღლის განცხადებით