სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღება ნოტარიუსთან მისვლის გარეშე

რა უნდა გააკეთოთ

1. მთავარი კითხვა — იყო თუ არა მოქმედებები ვადაში: სამკვიდრო (მათ შორის ფაქტობრივად) უნდა მიიღოთ მისი გახსნიდან 6 თვის განმავლობაში (სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლი); სამკვიდრო მიღებულია ნოტარიუსისთვის განცხადებით ან ფაქტობრივი ფლობის/მართვის დაწყებით, რომელიც უდავოდ მოწმობს მიღებას (სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლი); ქონების ნაწილის (ნივთების, ოთახის) ფლობა = მთელი სამკვიდროს მიღება, სადაც არ უნდა იყოს ის (სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლი). სახლში ცხოვრება და გადასახადების გადახდა 6 თვის შემდეგ თავისთავად მიღებას არ ქმნის.

2. რით დაადასტუროთ ნოტარიუსთან: მამკვიდრებელთან ერთად რეგისტრაცია ერთ მისამართზე, თუნდაც ხანმოკლედ, მიღების ვადაში (ბინისა და ნივთების ფლობის პრეზუმფცია) („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 85-ე მუხლი); მამკვიდრებლის დოკუმენტების ფლობა მანქანაზე, საბანკო ანგარიშზე, აქციებზე („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 85-ე მუხლი); საგადასახადო ორგანოს, მზღვეველის, ბანკის ცნობები მამკვიდრებლის ვალების ან ქონების გადასახადის მიღების ვადაში გადახდის შესახებ („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 85-ე მუხლი); კომუნალური მომსახურების ქვითრები, თუ მათით შესაძლებელია გადამხდელის დადგენა („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 85-ე მუხლი).

3. გაფორმება: სამკვიდრო მოწმობა გაიცემა 6 თვის გასვლის შემდეგ ნებისმიერ დროს — სამკვიდროს მიმღებ მემკვიდრეს ნოტარიუსთან ჩქარობა არ სჭირდება (სამოქალაქო კოდექსის 1500-ე მუხლი); მიღებული სამკვიდრო მემკვიდრის საკუთრებაა სამკვიდროს გახსნის დღიდან (სამოქალაქო კოდექსის 1433-ე მუხლი); თუ სხვა მემკვიდრე განაცხადებს ფაქტობრივად მიმღების შესახებ, ნოტარიუსი მის წილზე მოწმობას არ გასცემს („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 88-ე მუხლი).

4. თუ ნოტარიუსმა უარი თქვა (მისამართზე რეგისტრაცია და მემკვიდრის სახელზე ქვითრები არ არის): სასამართლო განსაკუთრებული (უდავო) წარმოების წესით ადგენს სამკვიდროს მიღებისა და მისი გახსნის ადგილის ფაქტს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 312-ე მუხლი); განცხადება შედის განმცხადებლის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით სასამართლოში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 314-ე მუხლი); განცხადებაში უნდა მიუთითოთ მიზანი და დაამტკიცოთ, რომ დოკუმენტების სხვაგვარად მიღება შეუძლებელია (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 315-ე მუხლი). მოწმეები — მეზობლები, უბნის უფროსი.

5. დავა თანამემკვიდრეებთან: თუ ჩნდება დავა უფლებაზე (სხვა მემკვიდრეები არ ეთანხმებიან), განცხადება განუხილველი რჩება და საჭიროა სარჩელი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 311-ე მუხლი) — სარჩელი სამკვიდროს მიმღებად ცნობისა და საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ.

6. სად მიმართოთ: ნებისმიერ ნოტარიუსთან (საქმეს აწარმოებს ის, ვინც განცხადება პირველმა მიიღო); რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში; საჯარო რეესტრში.

7. მტკიცებულებები: ცნობა მამკვიდრებლის მისამართზე რეგისტრაციის შესახებ, კომუნალური და ქონების გადასახადის ქვითრები თარიღებით, მამკვიდრებლის დოკუმენტები, რემონტის ფოტოები და ხელშეკრულებები, მეზობლების ჩვენებები.

8. ხაფანგები: მოქმედებები გარდაცვალებიდან 6 თვის შემდეგ უკვე მიღება კი არა, ვადის გაშვებაა; გადამხდელის სახელის გარეშე ქვითრები ნოტარიუსმა შეიძლება არ მიიღოს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• 6 თვის განმავლობაში ფაქტობრივი ფლობა ან მართვა = მთელი სამკვიდროს მიღება
• რა მტკიცებულებებს იღებს ნოტარიუსი (ერთობლივი რეგისტრაცია, ქვითრები, გადასახადებისა და ვალების გადახდა, დოკუმენტები)
• მოწმობის მიღება შესაძლებელია 6 თვის შემდეგ ნებისმიერ დროს
• სასამართლო მიღების ფაქტს ადგენს განსაკუთრებული წარმოების წესით, დავის შემთხვევაში — სარჩელი