უძრავ ნივთებს მიეკუთვნება მიწის ნაკვეთი მასში არსებული წიაღისეულით, მიწაზე აღმოცენებული მცენარეები, ასევე შენობა-ნაგებობანი, რომლებიც მყარად დგას მიწაზ
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი · რედაქცია 11.11.2025
მუხლი 149. უძრავი ნივთის ცნება
სამოქალაქო კოდექსის 149-ე მუხლი · სკ 149
რედაქციის ისტორია
სასამართლო გადაწყვეტილებები, რომლებიც ამ მუხლს უთითებენ
- საქმე №ბს-637(კ-25)
კასატორმა სამოქალაქო კოდექსის 149-ე, 150-ე და 1513-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ 1997 წლის 25 ნოემბრიდან ანუ სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედების დღიდან მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებულ საცხოვრებელ სახლზე ი.
- საქმე №ას-1438-2025
ის გარემოება, რომ შენობა-ნაგებობა მიწის თანამესაკუთრეთა შორის ისეა დაყოფილი, რომ შენობის თითოეულ ნაწილს განსხვავებული საკადასტრო კოდი აქვს მინიჭებული, ვერ შეცვლიდა შენობის, როგორც ნივთის შემადგენელი ნაწილის (სსკ-ის 149-ე, 150-ე მუხლები) სამართლებრივ ბუნებას. საქმეზე წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერების თანახმად, მხარეთა ინდივიდუალურ საკუთრებას მხოლოდ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ნაგებობები წარმოადგენს, თუმცა მიწის ნაკვეთის კონკრეტული წილობრივი კუთვნილება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული არ არის.
- საქმე №ას-656-2025
უძრავი ნივთის ცნება და სახეები განსაზღვრულია სსკ-ის 149-ე მუხლში. სსკ-ის 942-ე მუხლით გათვალისწინებული უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემა ამავე კოდექსის 183-ე მუხლით გათვალისწინებული წესებთან ერთობლიობაში უნდა განხორციელდეს და უძრავი ქონების გადაცემისათვის ხელშეკრულების სანოტარო წესით გაფორმება საკმარისი არ არის.
- საქმე №ას-283-2025
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-8 პუნქტებში ასახული ფაქტობრივი გარემოებები, იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 116-ე, 117-ე, 118-ე, 149-ე, 170-ე მუხლებით და არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოპასუხე კომპანიამ ხეების გადაბელვითი სამუშაოები ჩაატარა მართლზომიერად, სამოქალაქო კანონმდებლობის სრული დაცვით.
- საქმე №ას-944-2023
მოძრავია ყველა ნივთი, რომელიც არ მიეკუთვნება სსკ-ის 149-ე მუხლით გათვალისწინებულ უძრავ ნივთებს. ამასთან, დაგირავება დაიშვება მხოლოდ ისეთი მოძრავი ნივთების, რომელთა გადაცემაც შეიძლება სხვა პირისათვის.
- საქმე №ბს-544(კ-23)
- საქმე №ბს-331(კ-22)
- საქმე №ბს-66(2კ-23)
- საქმე №ას-240-2022
- საქმე №ას-1032-2021
- საქმე №2კ-983აპ.-22
- საქმე №ბს-917(კ-21)
- საქმე №ას-1288-2019
- საქმე №ას-425-425-2018
- საქმე №ას-1632-2019
- საქმე №ბს-1274(2კ-19)
- საქმე №ბს-676-676(2კ-18)
- საქმე №ბს-536(2კ-20)
- საქმე №ას-909-2019
- საქმე №ას-559-2019
- საქმე №ბს-928(კს-19)
- საქმე №ას-1084-2018
- საქმე №ას-480-480-2018
- საქმე №ას-799-799-2018
- საქმე №ას-773-722-2017
- საქმე №ას-178-167-2017
- საქმე №ბს-312-310(კ-17)
- საქმე №ას-1171-1126-2016
- საქმე №ას-680-651-2016
- საქმე №ას-585-560-2016
- საქმე №ას-143-139-2016
- საქმე №ას-1081-1032-2013
- საქმე №ას-7-7-2016
- საქმე №ბს-598-591(კ-15)
- საქმე №ას-305-292-2015
- საქმე №ას-1167-1097-2015
- საქმე №ას-1131-1064-2015
- საქმე №ას-30-27-2015
- საქმე №ას-231-218-2015
- საქმე №ას-586-557-2013
საგადასახადო დავები ამ მუხლზე
- ბრძანება №20616/2/2023
არსებითად სახეზეა ერთიანი ობიექტი სამართლებრივი მნიშვნელობით, რადგანაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 149-ე მუხლის მიხედვით, უძრავ ნივთს განეკუთვნება მიწის ნაკვეთი და ასევე შენობა-ნაგებობანი რომლებიც მყარად დგას მიწაზე, ხოლო ამავე კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, შენობა-ნაგებობანი მიეკუთვნება მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს.
- ბრძანება №20610/2/2023
არსებითად სახეზეა ერთიანი ობიექტი სამართლებრივი მნიშვნელობით, რადგანაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 149-ე მუხლის მიხედვით, უძრავ ნივთს განეკუთვნება მიწის ნაკვეთი და ასევე შენობა-ნაგებობანი, რომლებიც მყარად დგას მიწაზე, ხოლო ამავე კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით შენობა-ნაგებობანი მიეკუთვნება მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს.
- ბრძანება №20613/2/2023
არსებითად სახეზეა ერთიანი ობიექტი სამართლებრივი მნიშვნელობით, რადგანაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 149-ე მუხლის მიხედვით უძრავ ნივთს განეკუთვნება მიწის ნაკვეთი და ასევე შენობა-ნაგებობანი რომლებიც მყარად დგას მიწაზე, ხოლო ამავე კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით შენობა-ნაგებობანი მიეკუთვნება მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს.
- ბრძანება №20615/2/2023
არსებითად სახეზეა ერთიანი ობიექტი სამართლებრივი მნიშვნელობით, რადგანაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 149-ე მუხლის მიხედვით უძრავ ნივთს განეკუთვნება მიწის ნაკვეთი და ასევე შენობა-ნაგებობანი რომლებიც მყარად დგას მიწაზე, ხოლო ამავე კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, შენობა-ნაგებობანი მიეკუთვნება მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს.
- ბრძანება №20612/2/2023
არსებითად სახეზეა ერთიანი ობიექტი სამართლებრივი მნიშვნელობით, რადგანაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 149-ე მუხლის მიხედვით უძრავ ნივთს განეკუთვნება მიწის ნაკვეთი და ასევე შენობა-ნაგებობანი რომლებიც მყარად დგას მიწაზე, ხოლო ამავე კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით შენობა-ნაგებობანი მიეკუთვნება მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს.
- ბრძანება №19396/2/2023
- ბრძანება №6358
- ბრძანება №14271 /2/2017
სხვა აქტები, რომლებიც ამ მუხლზე უთითებენ
- კერძო დაცვითი საქმიანობის შესახებ
- ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში გარე ვაჭრობის რეგულირებისა და უნებართვო გარე ვაჭრობის ფაქტების აღკვეთისას სამართალდარღვევის საგნის (საქონლის) კონფისკაციის შედეგად მიღებული ქონების განკარგვის წესის დამტკიცების შესახებ
- ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში გარე ვაჭრობის რეგულირებისა და უნებართვო გარე ვაჭრობის ფაქტების აღკვეთისას სამართალდარღვევის საგნის (საქონლის) კონფისკაციის შედეგად მიღებული ქონების განკარგვის წესის დამტკიცების შესახებ
- ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის და ბაზრობების რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში გარე ვაჭრობის, ბაზრებისა და ბაზრობების რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის, გამოფენების, ბაზრებისა და ბაზრობების რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის, ბაზრებისა და ბაზრობების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ
- ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ხონის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესის დადგენის შესახებ
- მარტვილის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის, ბაზრებისა და ბაზრობების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ
- ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის დაბა ხარაგაულის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესების დადგენის შესახებ
- გორის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის და ბაზრობების რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- ქალაქ მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის, გამოფენის და ბაზრობის განთავსების რეგულირების წესის დამტკიცების შესახებ
- სამტრედიის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესისა და გარე ვაჭრობის უფლების საფასურის დადგენის შესახებ
- დაბა ჩოხატაურის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების შესების დადგენის შესახებ
- ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესისა და გარე ვაჭრობის უფლების საფასურის დადგენის შესახებ
- ქალაქ ჭიათურის ტერიტორიაზე გარე ვაჭრობის რეგულირების წესების დადგენის შესახებ
- მცხეთის რაიონული სასამართლოს განჩინება შპს "მუხრანი 98"-ის სამეურვეო ქონებაზე საკუთრების უფლების აღარების შესახებ
მეზობელი მუხლები
- მუხლი 142. სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურებული მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 143. ხანდაზმულობის ვადა სანივთო მოთხოვნათა მიმართ
- მუხლი 144. ვალდებული პირის უფლება ხანდაზმულობის ვადის გასვლისას
- მუხლი 145. დამატებითი მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 146. ხანდაზმულობის ვადის შეცვლის დაუშვებლობა მხარეთა შეთანხმებით
- მუხლი 147. ცნება
- მუხლი 150. ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი
- მუხლი 151. საკუთვნებელი
- მუხლი 152. არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის ცნება
- მუხლი 153. აქცესორული და შეზღუდული უფლებები
- მუხლი 154. ნივთისა და უფლების ნაყოფი
წყარო
ოფიციალური ტექსტი: matsne.gov.ge — საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025. გამოქვეყნება: პარლამენტის უწყებანი, 31, 24/07/1997.
როგორ დავიმოწმოთ
საქართველოს კანონი „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“, მუხლი 149, №786, 26.06.1997, სარეგისტრაციო კოდი 040.000.000.05.001.000.223 (კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/31702/muxli-149/