1. საქართველოში რეგისტრირებული კომერციული გადაყვანა-გადაზიდვის განმახორციელებელი ავიაგადამზიდველი /საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი, და/ან ავიაგადამზიდველი /საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი, რომლისთვისაც საქართველო წარმოადგენს ექსპლუატანტის სახელმწიფოს, ვალდებულია:
ა) ჰქონდეს სააგენტოსთან შეთანხმებული საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის პროგრამა, რომელიც დეტალურად უნდა განსაზღვრავდეს საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის კონკრეტულ ღონისძიებებსა და მათ განხორციელებაში ჩართულ მონაწილეთა ვალდებულებებს, ამ პროგრამისა და საავიაციო უშიშროების მარეგულირებელი სხვა ნორმატიული აქტების მოთხოვნების შესაბამისად.
ბ) დანიშნოს:
ბ.ა) საავიაციო უშიშროებაზე პასუხისმგებელი პირი;
ბ.ბ) საავიაციო უშიშროების ხარისხის შიდა კონტროლის განმახორციელებელი პირი;
გ) უზრუნველყოს:
გ.ა) საჰაერო ხომალდის დაცვა;
გ.ბ) საჰაერო ხომალდის გაფრენისწინა შემოწმება;
გ.გ) მგზავრების, მგზავრის სტატუსის არმქონე პირების, თანმქონი ნივთების, ხელბარგის, ბარგის, ავიაგადამზიდველის მასალების/ფოსტის, ბორტკვებისა და თანმდევი საშუალებების, რეგულირებადი მიმწოდებლის სტატუსის არმქონე საწარმოს მიერ მიწოდებული საბორტო მარაგის მიმართ უშიშროების ზომების განხორციელება;
გ.დ) პერსონალის საავიაციო უშიშროების საკითხებში მომზადება;
გ.ე) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, ანკეტური მონაცემების შემოწმების ორგანიზება, მათ შორის პილოტებისთვის, ბორტგამყოლებისთვის, საჰაერო ხომალდის მომსახურებაში ჩართული ყველა კატეგორიის პერსონალისთვის, სხვა პერსონალისთვის, რომლებიც საქმიანობას ახორციელებენ კონტროლირებად და შეზღუდული დაშვების დაცულ ზონებში;
დ) განახორციელოს საავიაციო უშიშროების ხარისხის შიდა კონტროლის ღონისძიებები;
ე) დანიშნოს რისკის შემფასებელი პირი და განახორციელონ რისკის ადგილობრივი შეფასება, სააგენტოდან ან სხვა წყაროებიდან მიღებული საფრთხის შესახებ ინფორმაციის საფუძველზე;
ვ) განსაზღვროს ექსპლუატაციაში არსებული სამოქალაქო ავიაციის კრიტიკული ინფორმაციისა და საკომუნიკაციო სისტემები, და უზრუნველყოს მათი დაცვა კიბერსაფრთხეებისგან ამ დადგენილების მოთხოვნის შესაბამისად.
ზ) უზრუნველყოს საავიაციო უშიშროების კულტურის პოლიტიკის შემუშავება და დანერგვა ავიასაწარმოში, რომელიც ემსახურება თანამშრომელთა საავიაციო უშიშროების ცნობადობის ამაღლებას სხვადასხვა სახის ღონისძიებების საშუალებით და საავიაციო უშიშროებასთან დაკავშირებული რისკების შემცირებას.
2. ავიაგადამზიდველი/საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი, საავიაციო უშიშროების ნორმების, წესებისა და პროცედურების მოთხოვნების შესრულებას უზრუნველყოფს საკუთარი ძალებით ან ხელშეკრულების საფუძველზე, საწარმოსთან, რომლის საავიაციო უშიშროების უზრუნველმყოფი პერსონალი აკმაყოფილებს სამოქალაქო ავიაციის მარეგულირებელი ნორმატიული აქტებით დადგენილ შერჩევა-მიღების, მომზადების მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს.
3. ავიაგადამზიდველმა/საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტმა უნდა უზრუნველყოს ავიასაწარმოს საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის პროგრამის ან პროგრამის შესაბამისი ნაწილების მიწოდება პროგრამით გათვალისწინებული საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფაში ჩართული სხვადასხვა სამსახურებისთვის/პირებისათვის/იურიდიული პირებისათვის.
4. ავიაგადამზიდველი/საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი, რომელიც ახორციელებს საერთაშორისო ფრენას, ვალდებულია უსასყიდლიდ მიაწოდოს უფლებამოსილ ორგანოს მგზავრის სახელის ჩანაწერი და მგზავრის წინასწარი მონაცემები, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
5. საქართველოში რეგისტრირებული საერთო დანიშნულების ავიაციის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტები რომლებიც სარგებლობენ 5700 კგ-ზე მეტი ასაფრენი მასის მქონე საჰაერო ხომალდ(ებ)ით, ასევე საერთო დანიშნულების ავიაციის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტების მიმართ, რომლებიც სარგებლობენ 5700 კგ -ზე ნაკლები ასაფრენი მასის მქონე საჰაერო ხომალდებით, მაგრამ ფრენენ საქართველოს საერთაშორისო აეროპორტებიდან/ საერთშორისო აეროპორტებში, ვრცელდება იგივე მოთხოვნები, რაც კომერციული გადაყვანა-გადაზიდვის განმახორციელებელ ავიაგადამზიდველზე/საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტზე.
6. საქართველოში რეგისტრირებული საერთო დანიშნულების ავიაციის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტმა, რომლის საჰაერო ხომალდ(ებ)ის მაქსიმალური ასაფრენი მასა არ აღემატება 5700 კგ-ს და არ ახორციელებს ფრენებს საქართველოს საერთაშორისო აეროდრომებიდან/საერთშორისო აეროდრომებზე, უნდა უზრუნველყოს:
ა) საჰაერო ხომალდის დაცვა;
ბ) გაფრენისწინა შემოწმება;
გ) საავიაციო უშიშროების პროგრამის შემუშავება და სააგენტოსთან შეთანხმება;
დ) სახელმწიფო პროგრამით დადგენილი პერსონალის ანკეტური მონაცემების შემოწმებისა და საავიაციო უშიშროების საკითხებში მომზადების ორგანიზება.
7. საქართველოში რეგისტრირებული საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელ საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტებზე, რომლებიც ასრულებენ ფრენებს 5700 კგ-ზე მეტი ასაფრენი მასის მქონე საჰაერო ხომალდ(ებ)ით, აგრეთვე 5700 კგ-ზე ნაკლები ასაფრენი მასის საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტებზე, რომლებიც ახორციელებენ ფრენებს საქართველოს საერთაშორისო აეროპორტებიდან/საერთშორისო აეროპორტებში, ვრცელდება ამ დადგენილებით განსაზღვრული, კომერციული გადაყვანა-გადაზიდვის განმახორციელებელი ავიაგადამზიდველის/საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიმართ დადგენილი მოთხოვნები.
8. საქართველოში რეგისტრირებული საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდების ექსპლუატანტმა, რომლის საჰაერო ხომალდ(ებ)ის მაქსიმალური ასაფრენი მასა არ აღემატება 5700 კგ-ს, უნდა უზრუნველყოს:
ა) საჰაერო ხომალდის დაცვა;
ბ) გაფრენისწინა შემოწმება;
გ) საავიაციო უშიშროების პროგრამის შემუშავება და სააგენტოსთან შეთანხმება;
დ) სახელმწიფო პროგრამით დადგენილი პერსონალის ანკეტური მონაცემების შემოწმებისა და საავიაციო უშიშროების საკითხებში მომზადების ორგანიზება.
9. თავისუფალი აეროსტატების ექსპლუატანტი ვალდებულია, უზრუნველყოს:
ა) საჰაერო ხომალდის დაცვა;
ბ) სახელმწიფო პროგრამით დადგენილი პერსონალის ანკეტური მონაცემების შემოწმება.
10. საერთო დანიშნულების ავიაციისა და საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიმართ დადგენილი მოთხოვნები შეიძლება შეიცვალოს სააგენტოს მიერ, საფრთხეების გათვალისწინებით განხორციელებული რისკის შეფასების/ანალიზის საფუძველზე და დაუწესდეს ამ მუხლით დადგენილი მოთხოვნებისგან განსხვავებული მოთხოვნები, რომელიც უზრუნველყოფს საავიაციო უშიშროების ზომების ეფექტიანობას.
11. საერთო დანიშნულების ავიაციის, საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის პროგრამა უნდა მოიცავდეს, სულ მცირე, შემდეგს:
ა) საქმიანობის აღწერა;
ბ) ორგანიზაციული სტრუქტურა;
გ) ექსპლუატანტის მიერ გამოყენებული საჰაერო ხომალდის ტიპ(ებ)ი;
დ) საჰაერო ხომალდის დაცვის ღონისძიებები;
ე) გაფრენისწინა შემოწმების განხორციელება;
ვ) კანონმდებლობით დადგენილი პერსონალის ანკეტური მონაცემებისა და საავიაციო უშიშროების საკითხებში მომზადების უზრუნველყოფა (შემოწმების/მომზადების პერიოდულობა, მომზადების განმახორციელებელი);
ზ) გაუთვალისწინებელ ვითარებაში მოქმედების გეგმა (ხმელეთზე, ფრენის დროს).
12. საერთო დანიშნულების ავიაციის და საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი საავიაციო უშიშროების ღონისძიებებს ახორციელებს უშუალოდ, ან მესამე პირის მიერ ხელშეკრულების საფუძველზე.
13. სამოქალაქო აეროპორტის ექსპლუატანტი, რომელიც ახორციელებს, სატრანსპორტო გადაყვანა-გადაზიდვას, ვალდებულია უზრუნველყოს შემდეგი:
ა) საერთო დანიშნულების ავიაციის/საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდების სადგომების დაპროექტება იმგვარად, რომ გამოირიცხოს კომერციული გადაყვანა-გადაზიდვების განმხორციელებელ საჰაერო ხომალდებთან წვდომა.
ბ) გამორიცხოს საერთო დანიშნულების ავიაციის საჰაერო ხომალდების ეკიპაჟისა და მგზავრების/საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის კომერციული დანიშნულების საჰაერო ხომალდების ეკიპაჟებთან და მგზავრებთან შერევა, ამასთან, მათი შემოწმება უნდა განხორციელდეს განცალკევებით;
14. ფრენის შესრულებისას ისეთი ობიექტიდან, სადაც არ არის საავიაციო უშიშროების სამსახური, საჰაერო ხომალდის, ეკიპაჟის, მგზავრების, ხელბარგის, ბარგის, ბორტკვების, საბორტო მარაგის, თანამდევი საშუალებების შემოწმებას ახორციელებს ავიაგადამზიდველის საავიაციო უშიშროების სამსახური. ასეთის არარსებობის შემთხვევაში – საჰაერო ხომალდის მეთაური ან ეკიპაჟის წევრი. ამასთან, საწარმო ვალდებულია უზრუნველყოს:
ა) სამუხრუჭე და მართლსაწინააღმდეგო დაუფლების საწინააღმდეგო მოწყობილობების დაყენება;
ბ) საჰაერო ხომალდების კარების, ლუქების, საწვავგასამართი მილყელის ხუფების დაკეტვა და დაბლოკვა (დალუქვა);
გ) საჰაერო ხომალდების სიახლოვიდან ტრაპებისა და კიბეების, ამწევი და სამგზავრო სატრანსპორტო საშუალებების მოცილება;
დ) საჰაერო ხომალდთან დაშვების მუდმივი კონტროლი.
15. საჰაერო ხომალდის მეთაურს უფლება აქვს უშიშროების უზრუნველსაყოფად, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, გასცეს განკარგულებები საჰაერო ხომალდზე მყოფი ყველა პირის მიმართ, ამასთან, მიიღოს ყველა აუცილებელი და პროპორციული ზომა, იმ პირთა მიმართ, რომლებიც არ ემორჩილებიან მის განკარგულებებს და თავიანთი მოქმედებებით საფრთხეს უქმნიან საჰაერო ხომალდზე არსებული პირების ჯანმრთელობასა და სიცოცხლეს ან საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟსა და ფრენის უსაფრთხოებას. საჰაერო ხომალდის მეთაურს უფლება აქვს უახლოეს აეროპორტში/აეროდრომზე დაფრენისთანავე ჩამოსვას ასეთი პირები და გადასცეს შესაბამის სამართალდამცავ ორგანოებს.
16. ჰაერში მართლსაწინააღმდეგო ქმედების განხორციელებისას, საჰაერო ხომალდის მეთაური და საფრენოსნო ეკიპაჟის წევრები ვალდებული არიან სააერნაოსნო მომსახურების საწარმოს გადასცენ ინფორმაცია მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შესახებ, მოსახმობი ნიშნები, ადგილსამყოფელი (კოორდინატები), სიმაღლე, ფრენის კურსი, მონაცემები დარჩენილი საწვავის შესახებ და იმოქმედონ საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის პროგრამის მოთხოვნების შესაბამისად.
17. რისკის ადგილობრივი შეფასების განხორციელება არ მოეთხოვება თავისუფალი აეროსტატის ექსპლუატანტს,ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტს, საერთო დანიშნულების და საავიაციო სამუშაოების განმახორციელებელი საჰაერო ხომალდის იმ ექსპლუატანტს, რომლის ექსპლუატაციაში არსებული საჰაერო ხომალდის მაქსიმალური ასაფრენი მასა არ აღემატება 5700 კგ-ს და ეს უკანასკნელი არ ახორციელებს ფრენას საქართველოს სამოქალაქო აეროპორტებიდან/ აეროპორტებში/ვერტოდრომებიდან/ ვერტოდრომებზე.
18. უცხო ქვეყნის ავიაგადმზიდველები, რომლებიც ასრულებენ რეგულარულ ფრენებს საქართველოდან/საქართველოში, ვალდებულნი არიან ჰქონდეთ სააგენტოსთან შეთანხმებული საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის პროგრამა. პროგრამა უნდა ასახავდეს დეტალურ ინფორმაციას ავიაგაამზიდველის მიერ საქართველოში განსახორციელებელი საავიაციო უშიშროების ზომების, პროცედურების შესახებ და შეესაბამებოდეს წინამდებარე პროგრამის მოთხოვნებს. უცხო ქვეყნის ავიაგადამზიდველის პროგრამა ექვემდებარება პერიოდულ გადახედვას და შეთანხმების მიზნით ცვლილებების წარდგენას სააგენტოში.
19. უცხო ქვეყნის ავიაგადმზიდველი, ასევე ვალდებულია უზრუნველყოს საჰაერო ხომალდის დაცვა, გაფრენისწინა შემოწმება და ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის შესრულებ