მომხმარებლის უფლებები
შეკვეთით დამზადებული ავეჯი, სამზარეულო ან ფანჯრები: ვადა დაირღვა ან წუნიანია
გვერდზე განხილულია შემთხვევა, როცა შეკვეთით დამზადებული ავეჯი, სამზარეულო ან ფანჯრები დროზე არ მზადდება ან წუნით მზადდება. აღწერილია დამატებითი ვადის მიცემა, ხელშეკრულებაზე უარი, ავანსისა და ბეს დაბრუნება, პირგასამტეხლოს პირობები და მიღების წესი.
რა უნდა გააკეთოთ
კვალიფიკაცია: შეკვეთით დამზადება — ნარდობაა; ნასყიდობა — მხოლოდ ტიპური ნივთისთვის (სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლი); ინდივიდუალური შეკვეთით დამზადებულის მიზეზის გარეშე დაბრუნება შეუძლებელია („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-14 მუხლი) — მოქმედებს ნარდობისა და მომხმარებლის მომსახურების უფლებები.
ვადის დარღვევა: ვადის დარღვევის ან წუნის შემთხვევაში წერილობით მიეცით გონივრული დამატებითი ვადა („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი) → შემდეგ — სამუშაო სხვას დაუკვეთეთ დამამზადებლის ხარჯზე, ფასი შეამცირეთ ან უარი თქვით ზიანის ანაზღაურებით („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი); სამოქალაქო კოდექსით უარი — უშედეგო დამატებითი ვადის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლი); დამატებითი ვადა საჭირო არ არის, თუ უსარგებლოა ან ვადა არსებით პირობას წარმოადგენდა („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი). გაჭიანურდა და ინტერესი დაიკარგა — ანაზღაურებისა და ხარჯების მოთხოვნის უფლება არ აქვს („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი).
ფული: უარის შემდეგ ავანსი ბრუნდება (სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლი); ვადის დარღვევით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურდება (სამოქალაქო კოდექსის 404-ე მუხლი); პირგასამტეხლო — მხოლოდ წერილობით შეთანხმებული (სამოქალაქო კოდექსის 418-ე მუხლი) — კანონისმიერი ყოველდღიური პირგასამტეხლო არ არსებობს; ბე დამამზადებლის ბრალით ჩაშლისას ორმაგად ბრუნდება (სამოქალაქო კოდექსის 423-ე მუხლი).
წუნი, „ზომებს არ შეესაბამება“: დამზადებულია არა ის, რაც შეუკვეთეს, — ნაკლია (სამოქალაქო კოდექსის 641-ე მუხლი); გამყიდველის მიერ არასწორი მონტაჟი = ნაკლი („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-16 მუხლი); დამამზადებელი თავად ირჩევს: გამოასწოროს თუ თავიდან გააკეთოს (სამოქალაქო კოდექსის 642-ე მუხლი); შემდეგ — ფასის შემცირება გაუფასურების თანხით (სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლი) ან უარი.
მიღება: ცნობილი ნაკლით პრეტენზიის გარეშე მიღებისას მასზე უფლებები აღარ გაქვთ (სამოქალაქო კოდექსის 652-ე მუხლი) — ნაკლი აქტში ჩაწერეთ დამატებითი გადახდის წინ; ნაკლის გამო მოთხოვნები — მიღებიდან ერთი წელი (სამოქალაქო კოდექსის 655-ე მუხლი). დამამზადებლის ბრალის გარეშე უარის თქმა ყოველთვის შესაძლებელია, მაგრამ გაკეთებულის ანაზღაურებითა და ზიანით (სამოქალაქო კოდექსის 636-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: დამამზადებელი (პრეტენზია) → მომხმარებლის დაცვის სააგენტო → სასამართლო.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება ზომებითა და ვადით, გადახდები (ავანსი ან ბე), გადადებებზე მიმოწერა, ფოტოები და გაზომვები, აქტი შენიშვნებით, პრეტენზია დამატებითი ვადით.
ხაფანგები: „კანონისმიერი ყოველდღიური პირგასამტეხლოს“ მოთხოვნა წერილობითი პირობის გარეშე; დაუყოვნებლივ უარი წერილობითი დამატებითი ვადის გარეშე; დამატებითი გადახდა და აქტის შენიშვნების გარეშე ხელმოწერა; ავანსისა და ბეს აღრევა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ინდივიდუალური შეკვეთა მიზეზის გარეშე არ ბრუნდება — უფლებები ნარდობისა და უხარისხო მომსახურების ნორმებით
- ვადის დარღვევა: წერილობითი დამატებითი ვადა → ხელშეკრულებაზე უარი, ავანსის დაბრუნება, ზიანი
- პირგასამტეხლო მხოლოდ წერილობითი პირობისას; კანონისმიერი ყოველდღიური პირგასამტეხლო არ არსებობს; ბე — ორმაგი ოდენობით
- წუნი / ზომებს არ შეესაბამება: დამატებულ ვადაში გამოსწორება ან გადაკეთება → სხვისი ძალებით დამამზადებლის ხარჯზე, ფასის შემცირება, უარი
- შენიშვნების გარეშე მიღება თვალსაჩინო ნაკლზე უფლებებს გართმევთ; ნაკლის გამო ვადა — ერთი წელი
მოქმედი ნორმები
Law of Georgia On the Protection of Consumer Rights
- მუხლი 18. მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებები 1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს მომსახურების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისი მომსახურება გაუწიოს
- მუხლი 14. ყოველგვარი საფუძვლის მითითების გარეშე ხელშეკრულებაზე უარის თქმასთან დაკავშირებული გამონაკლისები1. ამ კანონით გათვალისწინებული ხელშეკრულებაზე უარის თქმის უფლება არ ვრცელდება საფინანსო და სადაზღვევო სფე
- მუხლი 16. მოვაჭრის ვალდებულებები1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს გადასცეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისი საქონელი. # #
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 655. ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 405. დამატებითი ვადის დაწესება ვალდებულების დარღვევისას
- მუხლი 352. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები
- მუხლი 404. კრედიტორის უფლება ზიანის ანაზღაურებაზე
- მუხლი 418. პირგასამტეხლოს განსაზღვრის ფორმა
- მუხლი 423. ბეს ჩათვლა ზიანის ანაზღაურების ანგარიშში
- მუხლი 641. ნივთობრივად უნაკლო ნაკეთობა
- მუხლი 642. დამატებითი შესრულების მოთხოვნა
- მუხლი 645. საზღაურის შემცირება ნაკეთობის ნაკლის გამო
- მუხლი 652. ნაკლის მქონე ნაკეთობის მიღების შედეგები
- მუხლი 636. ხელშეკრულების მოშლა
- მუხლი 629. ცნება
- მუხლი 630. შეთანხმება ანაზღაურებაზე
- მუხლი 637. ხელშეკრულების მოშლა მენარდის ინიციატივით
- მუხლი 646. სამუშაოს შესრულება მენარდის მასალით
- მუხლი 639. უნაკლო ნივთის წარდგენის ვალდებულება
- მუხლი 643. ნაკეთობის ნაკლის გამოსწორება შემკვეთის მიერ
- მუხლი 644. ხელშეკრულებაზე უარი ნაკეთობის ნაკლის გამო
- მუხლი 640. უფლებრივად უნაკლო ნაკეთობა
- მუხლი 648. საზღაურის გადახდა შესრულებული სამუშაოსათვის
- მუხლი 649. სამუშაოს მიღება