„პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

პროექტი საქართველოს კანონი „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე მუხლი 1. „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონში (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 28.10.2013, სარეგისტრაციო კოდი: 140030000.05.001.017194) შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილება: 1. მე-6 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 6. პოლიციის საერთაშორისო თანამშრომლობა 1. პოლიციის საერთაშორისო საერთაშორისო ხელშეკრულებებს, თანამშრომლობა ნაცვალგების ემყარება პრინციპსა საქართველოს და რეგიონალურ თანამშრომლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 2. პოლიციის საერთაშორისო თანამშრომლობის ძირითადი ამოცანაა საერთაშორისო მასშტაბით დანაშაულის შესახებ ინფორმაციის შეგროვება და მის წინააღმდეგ ბრძოლა, ამ მიზნით მჭიდრო თანამშრომლობა სხვა სახელმწიფოების შესაბამის სამსახურებსა და ინტერპოლის გენერალურ სამდივნოსთან.“ 2. მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტს დაემატოს შემდგი შინაარსის „ო-პ“ ქვეპუნქტი: „ო) საექსპერტო-კრიმინალისტიკური საქმიანობის უზრუნველყოფა; პ) დანაშაულის ჩადენისათვის დაკავებულ პირთა, აგრეთვე ადმინისტრაციული წესით დაკავებულ და დაპატიმრებულ პირთა დროებითი მოთავსების იზოლატორში განთავსება.“ 3. მე-17 მუხლის მე-3 პუნქტის: ა) „გ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „გ) იღებს, სუბიექტებს ამუშავებს აწვდის და შემდგომი შეტყობინებებს რეაგირებისთვის ბუნებრივი და უფლებამოსილ ტექნოგენური ხასიათის საგანგებო სიტუაციების, სასწრაფო სამედიცინო დახმარებისა და გადაუდებელი დახმარების აუცილებლობის სხვა შემთხვევების შესახებ;“ ბ) „ვ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ვ) კანონით დადგენილი წესით ახორციელებს: ვ.ა) სასაზღვრო-პოლიციურ და ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებს; ვ.ბ) საქართველოს გათალისწინებულ სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით ფარულ საგამოძიებო მოქმედებს (ელექტრონული თვალყურის დევნება ტექნიკური საშუალებებით, აგრეთვე ფარული ვიდეო- და აუდიოჩაწერა, კინო- და ფოტოგადაღება, რომელთა გამოყენება ზიანს არ აყენებს ადამიანის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას და გარემოს); ვ.გ) ტექნიკურ-კრიმინალისტიკურ გამოკვლევებს ოპერატიულ-სამძებრო, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა და სხვა საქმეებზე;“ 4. ამოღებულ იქნეს 29-ე მუხლის მე-2 პუნქტი. 5. 40-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „2. თანამდებობიდან გადაყენებული მოსამსახურე გამართლების შემთხვევაში უნდა აღდგეს ბოლო დაკავებულ თანამდებობაზე, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია – მის ტოლფას თანამდებობაზე. იძულებით გაცდენილი პერიოდის შრომითი გასამრჯელო მოსამსახურეს მიეცემა არა უმეტეს 3 თვის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით.“ 6. 43-ე მუხლს დაემატოს შემდეგი შინაარსის მე-4 პუნქტი: „4. სამინისტროს აკადემია უფლებამოსილია განახორციელოს ასევე სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის ფუნქციის განმახორციელებელი სხვა სახელმწიფო ორგანოების, აგრეთვე საჯარო და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მოსამსახურეების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება.“ 7. მე-60 მუხლს დაემატოს შემდეგი შინაარსის მე-5 და მე-6 პუნქტები: „5. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ: ა) ამ მუხლის ამოქმედებიდან 20 დღის ვადაში შექმნას შესაბამისი კომისია (კომისიები), რომელიც 2015 წლის 1 აგვისტომდე უზრუნველყოფს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისათვის გადასაცემი ქონების (მათ შორის, უძრავი ქონება, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და სხვ.), სამსახურებრივი დოკუმენტაციის (მათ შორის, შესაბამისი საარქივო მასალა და სხვ.) აღრიცხვა-ინვენტარიზაციას (აღნიშნული კომისია იქმნება ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების ვადით); ბ) ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით შესაბამისი ქონება და სამსახურებრივი ინფორმაცია 2015 წლის 1 აგვისტოდან საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გადასცეს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს; გ) უზრუნველყოს შესაბამისი ორგანიზაციული ღონისძიებების განხორციელება და სათანადო სამართლებრივი აქტების გამოცემა, მათ შორის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში შემავალი იმ დანაყოფების გაუქმება, რომელთა ფუნქცია-მოვალეობები გადაეცემა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს; დ) სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ შესაბამისი ხელშეკრულებების გაფორმებამდე, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის შეუფერხებელი და გამართული ფუნქციონირებისათვის, განახორციელოს საჭირო უწყვეტი (მათ შორის, საწვავის საბარათე სისტემით მიწოდება, კომუნალური მომსახურება, კავშირგაბმულობის მომსახურება, ინტერნეტის მომსახურება, დასუფთავების მომსახურება და სხვა მომსახურება) მომსახურებებით სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უზრუნველყოფა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებების საფუძველზე; ე) ამ კანონის ამოქმედებამდე უზრუნველყოს 2015 წლის განმავლობაში დადებული სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებების საფუძველზე სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისათვის შეძენილი ან შესაძენი) საქონლის გადაცემა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გაუქმებული დანაყოფების უფლებამონაცვლედ (გარდა, იმ ფინანსური ვალდებულებებისა (შრომის ანაზღაურება, სხვა საქონელი და მომსახურება და სხვა), რომლებიც წარმოიშვა ამ დანაყოფების გაუქმებამდე) ჩაითვალოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური.“ მუხლი 2. 1. ეს კანონი, გარდა პირველი მუხლის მე-7 პუნქტისა და მე-2 მუხლისა ამოქმედდეს 2015 წლის 1 აგვისტოდან. 2. ამ კანონის პირველი მუხლის მე-7 პუნქტი და მე-2 მუხლი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. საქართველოს პრეზიდენტი გიორგი მარგველაშვილი

განმარტებითი ბარათი საქართველოს კანონის პროექტზე „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ ა. ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: საქართველოს ჩამოყალიბების პარლამენტისა შემდგომ, და მთავრობის საქართველოს შინაგან ახალი შემადგენლობის საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელობის მიერ შეიქმნა საზოგადოებაზე ორიენტირებული, პოლიტიკურად მიუკერძოებელი და ადამიანის უფლებათა პატივისცემაზე დაფუძნებული პოლიცია. თუმცა, დღევანდელი რეალობის გათვალისწინებით, დღის წესრიგში დადგა შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში პოლიციური და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურების ერთმანეთისგან გამიჯვნის საჭიროება. ცვლილებები წარმოადგენს რეფორმის ლოგიკურ გაგრძელებას, რომელიც დაწყებულია 2012 წლიდან. მთელი რიგი საკანონმდებლო ცვლილებების შემდეგ საჭიროა სამართალდამცავი და უსაფრთხოების უწყებების იმგვარი ინსტიტუციური მოდელის განსაზღვრა, რომელიც უზრუნველყოფს ახალი, უფრო დემოკრატიული სისტემის ჩამოყალიბებას. ამას გარდა, პოლიციის საქმიანობის მარეგულირებელი კანონმდებლობა მკაფიოდ და სრულყოფილად ვერ უზრუნველყოფდა სამართალდამცავი ორგანოს ფუნქციების დეტალურ მოწესრიგებას, რამაც აუცილებელი გახადა „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების განხორციელება მისი დეტალური რეგლამენტაციის მიზნით. ა. ბ) კანონპროექტის მიზანი: დღეისათვის, სამინისტროს საქმიანობა ახალი ხედვითა და მიდგომებით ხორციელდება. პოლიტიზებული ძალოვანი უწყების ნაცვალად, შსს დამოუკიდებელ, მიუკერძოებელ და საზოგადოებაზე ორიენტირებულ სამართალდამცავ ორგანიზაციად ჩამოყალიბდა. შსს საზოგადოებაზე და მის საჭიროებებზეა ორიენტირებული, მისი საქმიანობა განიხილება, როგორც საზოგადოებრივი სერვისის განხორციელება, რომელიც ეფუძნება მოქალაქეთა წინაშე ანგარიშვალდებულებასა და ადამიანის უფლებების პატივისცემას. „პოლიციის შესახებ“ საქართველოს კანონში განხორციელებული ცვლილებები ემსახურება შინაგან საქმეთა უფლებამოსილების სამინისტროს განმახორციელებელი სტრუქტურაში საპოლიციო დანაყოფების ფუნქციების საკანონმდებლო დონეზე დახვეწას, ახლებურად ჩამოყალიბებას და რეგლამენტაციას. გარდა ამისა, კანონპროექტის მიზანს წარმოადგენს, სამართალდამცავ უწყებაში საპოლიციო და უსაფრთხოების სამსახურების არა მარტო მექანიკური, არამედ ფუნქციური გამიჯვნა. ა. გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: კანონპროექტის ახალი რედაქციით, „პოლიციის შესახებ საქართველოს კანონის მე–6 მუხლს ემატება მეორე პუნქტი, რომელიც განსაზღვრავს პოლიციის საერთაშორისო თანამშრომლობას სხვა სახელმწიფოს შესაბამის სამსახურებთან და ინტერპოლის გენერალურ სამდივნოსთან. ცვლილებებს ითვალისწინებს კანონპროექტის მე–16 მუხლი, რომელიც ეხება პოლიციის ფუნქციების გაფართოებას. კერძოდ, აღნიშნულ მუხლს ემატება ო) და პ) ქვეპუნქტები, რაც გამოიხატება პოლიციის მიერ საექსპერტო–კრიმინალისტიკური საქმიანობის უზრუნველყოფასა და დაკავებულ/დაპატიმრებულ პირთა დროებითი მოთავსების იზოლატორში განთავსებაში. კანონპროექტით წარმოდგენილი მე–17 მუხლის შესაბამისად, პოლიციის რეაგირების ღონისძიებების ეფექტიანი უზრუნველყოფის მიზნით, პოლიციას საკანონმდებლო დონეზე განესაზღვრება ასევე შესაბამისი ფარული საგამოძიებო მოქმედების განხორციელების უფლებამოსილება. პოლიციის ფუნქციებში აღარ შევა ბუნებრივი გაზით მომარაგების შეწყვეტის, შეზღუდვის ან/და წნევის დასაშვები ნორმებიდან გადახრის (ცვალებადობის), აგრეთვე სასმელი წყლით მომარაგების შეწყვეტის ან/და წნევის ცვალებადობის შესახებ შეტყობინებების მიღებისა და შესაბამის უფლებამოსილ სუბიექტებზე განაწილების ფუნქცია. სამინისტროს სისტემაში საპოლიციო და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურების ფუნქციების გამიჯვნის მიზნებიდან გამომდინარე, საჭირო გახდა კანონიდან 29–ე მუხლის მე–2 პუნქტის ამოღება, რაც გულისხმობს პოლიციის მიერ „საზოგადოებრივი უსაფრთხოების სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით, „კონტრდაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და სხვა ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებული ღონისძიებების განხორციელებას. შსს აკადემიის მნიშვნელობიდან და ფუნქციური დატვირთვიდან გამომდინარე, კანონპროექტი ითვალისწინებს 43–ე მუხლის მე–4 პუნქტის დამატებას, რაც ზრდის აკადემიის უფლებამოსილებებს და მოიცავს როგორც საპოლიციო, ასევე უსაფრთხოების სამსახურების კადრების მომზადება/გადამზადებას. შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეფორმის მიზნებიდან გამომდინარე, კანონის გარდამავალ და დასკვნით დებულებებში, კერძოდ კანონის მე–60 მუხლში შედის ცვლილება, რომელიც გულისხმობს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისთვის ორგანიზაციული ღონისძიებების განხორციელებისა და სათანადო სამართლებრივი აქტების გამოცემის უზრუნველსაყოფად, შესაბამისი კომისიის შექმნას. ბ) კანონპროექტის ფინანსური დასაბუთება ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფას. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს ცვლილებას სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება არ მოახდენს გავლენას სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები: კანონპროექტის მიღება არ ითვალისწინებს სახელმწიფოს მიერ ახალი ფინანსური ვალდებულების აღებას. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება: არ იწვევს ფინანსურ შედეგებს. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის ოდენობა და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის დადგენას. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის დირექტივებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის დირექტივებს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: ორგანიზაციებში კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს მიერ დადებულ ორმხრივ და მრავალმხრივ საერთაშორისო ხელშეკრულებებს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელწიფო, ორგანიზაცია/დაწესებულება, არასახელმწიფო ექსპერტები, ან/და რომლებმაც საერთაშორისო მონაწილეობა მიიღეს კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის (დაწესებულების) ან/და ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. ე) კანონპროექტის ავტორი: საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეფორმირების უწყებათაშორისი კომისია. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს მთავრობა.

იმ მუხლის (მუხლების) მოქმედი სრული რედაქცია, რომელშიც (რომლებშიც) წარმოდგენილი კანონპროექტით შედის ცვლილება, მათ შორის, ხდება მისი (მათი) ამოღება მუხლი 6. პოლიციის საერთაშორისო თანამშრომლობა პოლიციის საერთაშორისო თანამშრომლობა ემყარება საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებს, ნაცვალგების პრინციპსა და რეგიონალურ თანამშრომლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. მუხლი 16. პოლიციის ფუნქციები 1. პოლიციის ძირითადი ფუნქციაა, უზრუნველყოს საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგისათვის საფრთხის თავიდან აცილება. 2. პოლიციის ფუნქციებია: ა) ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვა; ბ) ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა ქონების მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისაგან დაცვა; გ) დანაშაულისა და სხვა სამართალდარღვევათა თავიდან აცილებისა და აღკვეთის მიზნით პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება; დ) დანაშაულისა და სხვა სამართალდარღვევათა გამოვლენა და შესაბამისი სამართლებრივი რეაგირება საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსითა და სხვა ნორმატიული აქტებით მინიჭებული უფლებამოსილებების საფუძველზე; ე) საქართველოს სახელმწიფო საზღვრისა და საქართველოს საზღვაო სივრცის სამართლებრივი რეჟიმის დაცვა და კონტროლი; ვ) დანაშაულისა და სხვა სამართალდარღვევათა, მოსალოდნელი საფრთხეების, რისკებისა და გამოწვევების ანალიზი და დამნაშავეობასთან ბრძოლის სტრატეგიის შემუშავება; ზ) სანებართვო, სალიცენზიო და სარეგისტრაციო საქმიანობის განხორციელება; თ) საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; ი) სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეთა უსაფრთხოების დაცვა; კ) არალეგალურ მიგრაციასთან ბრძოლა, არალეგალური მიგრაციის პრევენცია, აღკვეთა და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა მოთხოვნების შესრულების უზრუნველყოფა; ლ) საძიებო-სამაშველო სამუშაოების განხორციელება; მ) საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილებების განხორციელება; ნ) საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირება. მუხლი 17. პოლიციის უფლებამოსილებანი 1. პოლიცია პრევენციული ფუნქციების შესრულების უზრუნველსაყოფად თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ახორციელებს შემდეგ უფლებამოსილებებს: ა) სამართალდარღვევათა თავიდან ასაცილებლად საპოლიციო ღონისძიებების განხორციელება; ბ) პირისთვის სათანადო სამართლებრივი და პირველადი გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების აღმოჩენა; გადაუდებელი ზომების მიღება პირის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დასაცავად, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, თუ პირი საფრთხეს უქმნის საკუთარ თავს ან გარშემომყოფთ; გ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის, განსაკუთრებული მნიშვნელობისა და სტრატეგიული დანიშნულების ობიექტების, სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოთა უმაღლესი თანამდებობის პირების უსაფრთხოების დასაცავად; მინისტრის მიერ დამტკიცებული წესისა და ნუსხის შესაბამისად სახელმწიფო ობიექტების დაცვის ფიზიკურად უზრუნველყოფა; დ) შეკრებების, მანიფესტაციებისა და სხვა მასობრივი ღონისძიებების მონაწილეთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; ე) სხვა სახელმწიფო ორგანოებსა და საზოგადოებრივ ორგანიზაციებთან ერთად ბავშვთა მაწანწალობის, უმეთვალყურეობის თავიდან აცილების, არასრულწლოვანთა დამნაშავეობის აღკვეთის პრევენციულ ღონისძიებებში მონაწილეობა და თავის საქმიანობაში არასრულწლოვანთა განსაკუთრებული თავისებურებების გათვალისწინება; ვ) სატრანსპორტო მოძრაობის მოწესრიგება, მოძრაობის წესების, ნორმატივებისა და სტანდარტების დაცვის ზედამხედველობა; ზ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეთა დაცვის სპეციალური ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა „სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილის დაცვის სპეციალური პროგრამის“ შესაბამისად; თ) პატიმრობისა და თავისუფლების აღკვეთის აღსრულების სისტემის ორგანოების მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე ოჯახში ძალადობის მსხვერპლისთვის დაუყოვნებლივ შეტყობინება მის მიმართ ძალადობის ჩამდენი პირის (მოძალადის) პატიმრობიდან განთავისუფლების, აგრეთვე ამ პირის მიერ საპატიმრო ადგილის დატოვების სხვა შემთხვევის თაობაზე. [თ) პენიტენციური დაწესებულების ადმინისტრაციის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე ოჯახში ძალადობის მსხვერპლისათვის დაუყოვნებლივ შეტყობინება მის მიმართ ძალადობის ჩამდენი პირის (მოძალადის) პენიტენციური დაწესებულებიდან გათავისუფლების, გაქცევის, აგრეთვე პატიმრობის კოდექსის 27-ე მუხლით დადგენილი წესით თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულების გარეთ ხანმოკლე გასვლის შესახებ. ( ამოქმედდეს 2015 წლის 1 ივლისიდან )] 2. პოლიცია საკუთარი ფუნქციების შესრულების უზრუნველსაყოფად თავისი კომპეტენციის ფარგლებში რეაგირებს სამართალდარღვევის ფაქტებზე, კერძოდ: ა) ოჯახში ძალადობის ფაქტზე ოპერატიული რეაგირებისათვის, მსხვერპლის დაცვისა და მოძალადის გარკვეული მოქმედებების შეზღუდვის უზრუნველსაყოფად, დროებითი ღონისძიების სახით გამოსცემს შემაკავებელ ორდერს და მეთვალყურეობს დამცავი და შემაკავებელი ორდერების აღსრულებას; ბ) პირის მიერ კანონით დადგენილი საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის შემთხვევაში სასამართლო გადაწყვეტილების გარეშე უზრუნველყოფს ამ პირის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ხელყოფის ან მისი გამოყენების სხვაგვარად ხელშეშლის აღკვეთას, გარდა სავარაუდო ხელმყოფის მიერ უძრავ ნივთზე საკუთრების, მართლზომიერი მფლობელობის ან/და სარგებლობის დამადასტურებელი წერილობითი დოკუმენტის წარდგენის შემთხვევისა. პოლიციის უფლებამოსილი პირის მიერ სავარაუდო ხელმყოფისთვის მიცემული წერილობითი გაფრთხილების ადმინისტრაციული წესით გასაჩივრება არ აჩერებს უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების აღკვეთის ღონისძიებების განხორციელებასა და წერილობითი გაფრთხილების (ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის) მოქმედებას; გ) სატრანსპორტო საშუალების მართვას ჩამოაშორებს პირს, რომელსაც არა აქვს ან ჩამორთმეული აქვს მართვის უფლება, ან თუ არსებობს საკმარისი საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ იგი ალკოჰოლური, ნარკოტიკული ან ფსიქოტროპული სიმთვრალის მდგომარეობაშია, და გამოკვლევის მიზნით წარადგენს საამისოდ უფლებამოსილ პირთან; დ) თუ არსებობს საკმარისი საფუძველი ვარაუდისთვის, რომ პირმა ნარკოტიკული ნივთიერება მოიხმარა, მას გამოკვლევის მიზნით წარადგენს საამისოდ უფლებამოსილ პირთან; ე) იღებს და რეგისტრაციაში ატარებს შემოსულ ინფორმაციას დანაშაულისა და სხვა სამართალდარღვევათა შესახებ, უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა შესახებ, დაუყოვნებლივ რეაგირებს მათზე, აღრიცხავს სამართალდარღვევებსა და მათ ჩამდენ პირებს; ვ) კანონით დადგენილი წესით ახორციელებს სასაზღვრო-პოლიციურ და ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებს, აგრეთვე ტექნიკურ-კრიმინალისტიკურ გამოკვლევებს ოპერატიულ-სამძებრო მასალებსა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებზე; ზ) ეხმარება შესაბამის უწყებებს დაკარგული და გატაცებული იარაღის, საბრძოლო მასალისა და ტექნიკის, სამხედრო ქონების მოძებნაში, აგრეთვე იმ პირთა ძებნაში, რომლებიც თავს არიდებენ სავალდებულო სამხედრო სამსახურს; თ) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ახორციელებს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ღონისძიებებს; ი) საქართველოს საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში უზრუნველყოფს შეკრებისა და მანიფესტაციის შეწყვეტასა და მათ მონაწილეთა დაშლას; კ) მოსთხოვს პირს, დაიცვას კანონის მოთხოვნა და შეწყვიტოს სამართალდარღვევა, ხოლო მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში იღებს კანონით გათვალისწინებულ ზომებს. 3. პოლიცია საგანგებო სიტუაციის, საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს: ა) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში მონაწილეობს საგანგებო სიტუაციის შედეგების ლიკვიდაციაში, საძიებო-სამაშველო სამუშაოებში; იცავს პირთა უსაფრთხოებას, მართლწესრიგს, აგრეთვე ხელყოფისაგან იცავს ქონებას, დაზარალებულ და უმწეო მდგომარეობაში მყოფ პირებს აღმოუჩენს გადაუდებელ დახმარებას; თავისი კომპეტენციის ფარგლებში მონაწილეობს საგანგებო ან საომარი მდგომარეობისათვის დადგენილი რეჟიმის დაცვაში, ხოლო ეპიდემიისა და ეპიზოოტიის დროს – საკარანტინო ღონისძიებების განხორციელებაში; ბ) საგანგებო ან საომარი მდგომარეობის დროს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს სახელმწიფოს სამობილიზაციო-გამწვევი პუნქტებისა და ოპერატიულ-მმართველობითი შტაბების უსაფრთხოებასა და მზადყოფნას, აგრეთვე პირადი (სამინისტროს) შემადგენლობის სრულ სამობილიზაციო მზადყოფნას; გ) იღებს, ამუშავებს და შემდგომი რეაგირებისათვის უფლებამოსილ სუბიექტებს აწვდის შეტყობინებებს ბუნებრივი და ტექნოგენური ხასიათის საგანგებო სიტუაციების, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, ბუნებრივი გაზით მომარაგების შეწყვეტის, შეზღუდვის ან/და წნევის დასაშვები ნორმებიდან გადახრის (ცვალებადობის), აგრეთვე სასმელი წყლით მომარაგების შეწყვეტის ან/და წნევის ცვალებადობისა და გადაუდებელი დახმარების აუცილებლობის სხვა შემთხვევების შესახებ. 4. პოლიცია, საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვის ფუნქციიდან გამომდინარე, უზრუნველყოფს: ა) საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე, სასაზღვრო ზოლში, სასაზღვრო ზონაში, საქართველოს საზღვაო სივრცეში და საქართველოს იურისდიქციისადმი დაქვემდებარებულ გემებზე კანონსაწინააღმდეგო ქმედებათა პრევენციას, გამოვლენასა და აღკვეთას, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ღონისძიებების განხორციელებას; ბ) საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე პირთა ინსპექტირებას, არალეგალურ მიგრაციასთან დაკავშირებული პროცესების მართვას, არალეგალური მიგრაციის პრევენციას, აღკვეთას, მიგრაციისა და სახელმწიფო საზღვრის გადამკვეთ პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა მოთხოვნების შესრულებას; გ) გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის 1982 წლის საზღვაო სამართლის კონვენციით გათვალისწინებული „ცხელ კვალზე დევნის უფლების“ განხორციელებას. 5. პოლიცია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე, შესაბამის უწყებებთან ერთად იღებს ზომებს საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა ქვეყნებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლობათა პირადი და ქონებრივი უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. მუხლი 29. ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებების განხორციელება 1. პოლიციის ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობა რეგულირდება „ოპერატიულსამძებრო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და სხვა ნორმატიული აქტებით. 2. სამინისტროს ცალკეული დანაყოფები აგრეთვე ახორციელებენ „საზოგადოებრივი უსაფრთხოების სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით, „კონტრდაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და სხვა ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებულ ღონისძიებებს. მუხლი 40. პოლიციელის თანამდებობიდან დროებით გადაყენება 1. პოლიციელი საგამოძიებო ორგანოს დასაბუთებული წერილობითი მოთხოვნის, სამინისტროს გენერალური ინსპექციის სათანადო დასკვნის ან შესაბამისი დანაყოფის ხელმძღვანელის მოთხოვნის საფუძველზე, მინისტრის ბრძანებით შეიძლება დროებით გადაყენებულ იქნეს დაკავებული თანამდებობიდან სისხლის სამართლის საქმეში მისი ბრალდებულად ცნობის გამო საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. 2. თანამდებობიდან გადაყენებული პოლიციელი გამართლების შემთხვევაში უნდა აღდგეს ბოლო დაკავებულ თანამდებობაზე, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია – მის ტოლფას თანამდებობაზე. პოლიციელის გამართლების შემთხვევაში მას შეიძლება აუნაზღაურდეს იძულებითი განაცდური თანამდებობაზე არყოფნის მთელი პერიოდისათვის. მუხლი 43. პოლიციის კადრების მომზადება 1. პოლიციის კადრების სპეციალური პროფესიული მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება ხორციელდება სამინისტროს აკადემიაში. 2. სამინისტროს აკადემია ახორციელებს საპოლიციო უმაღლეს აკადემიურ საგანმანათლებლო პროგრამებს. 3. საპოლიციო უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სტუდენტისთვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევაში შესაძლებელია დაწესდეს „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით გაუთვალისწინებელი შეზღუდვები. 60. გარდამავალი დებულებანი მუხლი 60. გარდამავალი დებულებანი 1. საქართველოს მთავრობამ 2014 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს: ა) „საქართველოს საზღვაო სივრცის სამართლებრივი რეჟიმის კონტროლის უზრუნველყოფის მიზნით სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სუბიექტებისა და სახელმწიფო სასაზღვრო რეჟიმის დაცვასთან დაკავშირებული საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოების ერთობლივი ოპერაციების მართვის ცენტრის ჩამოყალიბების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის დადგენილების მიღება; ბ) „საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის სანაპირო დაცვის ხომალდის (კატარღის) მიერ სამართალდამრღვევი მცურავი საშუალების წინააღმდეგ შეიარაღების გამოყენების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის დადგენილების მიღება; გ) სპეციალური რეჟიმისადმი დაქვემდებარებული ტერიტორიებისა და ობიექტების ნუსხის დადგენა. 2. მინისტრმა 2014 წლის 1 იანვრამდე დაამტკიცოს: ა) სამინისტროში სამსახურის გავლის წესი; ბ) სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალ სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებაში – საქართველოს სასაზღვრო პოლიციაში სამსახურის გავლის წესი; გ) პოლიციელის ფიცის ტექსტი; დ) პოლიციის ეთიკის კოდექსი; ე) სამინისტროს მოსამსახურეთა სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის განსაზღვრის წესი; ვ) სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების მოსამსახურეთა სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის განსაზღვრის წესი; ზ) სამინისტროს სისტემაში ფულადი სარგოს (თანამდებობრივი და წოდებრივი სარგოების) და დანამატის განსაზღვრის წესი; თ) სამინისტროში სატრანსპორტო საშუალებების საწვავით უზრუნველყოფის პირობები და წესი; ი) სამინისტროს მოსამსახურეთა დისციპლინური წესდება; კ) წვევამდელის პოლიციაში მიღებისა და სამსახურის გავლის წესი; ლ) სამინისტროს სისტემაში იარაღის ბრუნვისა და მისი კონტროლის ინსტრუქცია; მ) პოლიციის შეიარაღებაში არსებული სპეციალური საშუალებების შენახვის, ტარებისა და გამოყენების წესი; ნ) სამინისტროს მოსამსახურეთა ფორმის ტანსაცმელი და ატრიბუტიკა; ო) სამკერდე ნიშნის, სამინისტროს მედალიონისა და მედლის ნიმუშები და სამკერდე ნიშნით, სამინისტროს მედალიონითა და მედლით დაჯილდოების წესი; პ) სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომელთა მიერ ფულადი სახსრების, ძვირფასი ლითონებისა და სხვა ფასეულობათა ინკასირების დაცვის დროებითი ინსტრუქცია; ჟ) სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების – საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის შეიარაღებაში არსებული ცეცხლსასროლი იარაღის, საბრძოლო მასალისა და ტექნიკის ნუსხა; რ) პირის იდენტიფიკაციის, მოწვეულ პირთან გასაუბრების, პირის ზედაპირული შემოწმების და სატრანსპორტო საშუალების ზედაპირული დათვალიერების ოქმების ფორმები. 3. სამინისტრომ უზრუნველყოს ამ კანონის ამოქმედებისთვის საჭირო ღონისძიებების განხორციელება. 4. პოლიციაში სამუშაოდ არ მიიღება პირი, რომელიც სასამართლომ ქმედუუნაროდ ცნო, სანამ მისი ინდივიდუალური შეფასება არ მოხდება.