დამსაქმებელი (ინდმეწარმე/შპს) აფორმებს დასაქმებულს: ხელშეკრულება და სავალდებულო პირობები

რა უნდა გააკეთოთ

1. ფორმა: 1 თვეზე მეტი ხანგრძლივობის ურთიერთობისას ხელშეკრულება აუცილებლად წერილობითია (შრომის კოდექსის მე-12 მუხლი); ენა — მხარეებისთვის გასაგები; რამდენიმე ენის შემთხვევაში უნდა მიეთითოს, რომელი ტექსტი აქვს უპირატესობა (შრომის კოდექსის მე-13 მუხლი); ურთიერთობა წარმოიშობა სამუშაოს ფაქტობრივი დაწყებიდან, თუ ხელშეკრულება სხვაგვარად არ ითვალისწინებს (შრომის კოდექსის მე-15 მუხლი) — ხელი მოაწერეთ სამსახურში გასვლამდე.

2. შინაარსი: არსებითი პირობებია — მხარეები, დაწყების თარიღი და ვადა, სამუშაო და დასვენების დრო, ადგილი, თანამდებობა და სამუშაოს აღწერა, ანაზღაურება და გადახდის წესი, ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურება, შვებულება, შეწყვეტის წესი (შრომის კოდექსის მე-14 მუხლი). ლიმიტები: ნორმირებული სამუშაო დრო — კვირაში არაუმეტეს 40 საათისა (შრომის კოდექსის 24-ე მუხლი); ანაზღაურებადი შვებულება — წელიწადში არანაკლებ 24 სამუშაო დღე (შრომის კოდექსის 31-ე მუხლი). დისციპლინა: შინაგანაწესი შეიძლება გახდეს ხელშეკრულების ნაწილი — მაშინ მას გაეცანით ხელმოწერამდე (შრომის კოდექსის მე-14 მუხლი).

3. ვადა: 1 წელზე მოკლე ვადიანი ხელშეკრულება — მხოლოდ კანონით გათვალისწინებული საფუძვლებით (კონკრეტული მოცულობა, სეზონი, სამუშაოს დროებითი ზრდა, ჩანაცვლება) (შრომის კოდექსის მე-12 მუხლი); 30 თვეზე მეტი ვადა (მათ შორის ხელშეკრულებების ჯაჭვითაც) — ხელშეკრულება უვადოდ ითვლება (შრომის კოდექსის მე-12 მუხლი); ვადიანი ხელშეკრულებების შეზღუდვები არ ვრცელდება სტარტაპზე, რომლის რეგისტრაციიდან 48 თვე არ გასულა (შრომის კოდექსის მე-12 მუხლი). შემოწმება: გამოსაცდელი ვადა — ერთხელ, არაუმეტეს 6 თვისა, მხოლოდ წერილობით; გამოსაცდელ ვადაზე მუშაობა ანაზღაურდება (შრომის კოდექსის მე-17 მუხლი).

4. გადასახადები და შენატანები: დამსაქმებელი საგადასახადო აგენტია, ხელფასიდან იკავებს საშემოსავლო გადასახადს და რიცხავს მას გადახდისას (საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლი); საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთი — 20% (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი); გადახდების დეკლარაცია — არაუგვიანეს მომდევნო თვის 15 რიცხვისა (საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლი); დამსაქმებლის პენსიის შენატანი საკუთარი ხარჯით — დასაბეგრი ხელფასის 2% („დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი); და კიდევ 2% — დასაქმებულის ხარჯზე (ინაკვთება ხელფასიდან) („დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი). შრომითი ხელშეკრულების რეგისტრაცია არ არის, მაგრამ დასაქმებულების მონაცემები შეჰყავთ შემოსავლების სამსახურის დასაქმებულთა რეესტრში (საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლი).

5. კონტროლი: შრომის კოდექსის თითოეული დარღვევისთვის შრომის ინსპექციის სამსახური აცხადებს გაფრთხილებას ან აჯარიმებს (შრომის კოდექსის 77-ე მუხლი).

6. სად მივმართოთ: შემოსავლების სამსახური (გადასახადი, დეკლარაციები, რეესტრი); საპენსიო ფონდი (შენატანები); შრომის ინსპექციის სამსახური.

7. მტკიცებულებები: ხელმოწერილი ხელშეკრულება (ორენოვნების შემთხვევაში — თარგმანიც), შინაგანაწესი გაცნობის დამადასტურებელი ხელმოწერით; სამუშაო დროის აღრიცხვის ტაბელი, ხელფასის უწყისები და საგადახდო დოკუმენტები, დეკლარაციები.

8. ხაფანგები: ერთ თვეზე მეტი ხნის ზეპირი შეთანხმება ან „უკანა რიცხვით“ ხელშეკრულება; საფუძვლის გარეშე მოკლე ვადიანი ხელშეკრულება ან 30 თვეზე გადამეტებული ხელშეკრულებათა ჯაჭვი; განმეორებითი გამოსაცდელი ვადა ან გასამრჯელოს გარეშე „სტაჟირება“; შრომითი ხელშეკრულების ნაცვლად სამოქალაქო-სამართლებრივი ხელშეკრულება — გადაკვალიფიცირებისა და გადასახადის დამატებით დარიცხვის რისკი; სავალდებულო შრომის წიგნაკის ან ხელშეკრულების რეგისტრაციის მოლოდინი დსთ-ს მსგავსად.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• წერილობითი ფორმა, გასაგები ენა, არსებითი პირობების ჩამონათვალი
• ვადიანი ხელშეკრულებისა და გამოსაცდელი ვადის შეზღუდვები (ერთხელ, არაუმეტეს 6 თვისა)
• 20%-იანი გადასახადის დაკავება, დეკლარაცია 15 რიცხვამდე, პენსიის შენატანები 2% + 2%
• ხელშეკრულების რეგისტრაცია არ არის, მაგრამ დასაქმებული აისახება შემოსავლების სამსახურის რეესტრში; კონტროლს ახორციელებს შრომის ინსპექციის სამსახური