ორსული დაითხოვეს ან დეკრეტის შემდეგ სამუშაოზე არ აღადგენენ

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვადები: დასაბუთების მოთხოვნა — შეტყობინებიდან 30 კალენდარული დღე; პასუხი — 7 დღე (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); სარჩელი — დასაბუთებიდან 30 კალენდარული დღე (მოთხოვნის გარეშე — შეტყობინებიდან) (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); დისკრიმინაციის სარჩელი — 1 წელი იმ მომენტიდან, როცა გაიგეთ; შესაძლებელია გათავისუფლების შემდეგაც (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363² მუხლი) — მაგრამ გათავისუფლების გასაჩივრება წელიწადს არ ელოდება.

2. დაცვა: გათავისუფლების აკრძალვა — დამსაქმებლისთვის ორსულობის შეტყობინებიდან ორსულობისა და ბავშვის მოვლის შვებულებების დასრულებამდე (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); პერიოდი — ორსულობისა და მშობიარობის, ბავშვის მოვლის, შვილად აყვანის, ბავშვის მოვლის დამატებითი შვებულებები (შრომის კოდექსის 46-ე მუხლი). უნდა დაამტკიცოთ, რომ დამსაქმებელმა ორსულობის შესახებ იცოდა.

3. საფუძველი: გამონაკლისები — მხოლოდ ვადის გასვლა, სამუშაოს შესრულება, საკუთარი სურვილი, შეთანხმება, უხეში/განმეორებითი დარღვევა, განაჩენი, გარდაცვალება; შტატის შემცირება, კვალიფიკაცია, ავადმყოფობა, „სხვა გარემოება“ — დაუშვებელია (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი).

4. ვადიანი ხელშეკრულება არ გაგრძელდა: ზედიზედ ვადიანი ხელშეკრულებები 30 თვეზე მეტი = უვადო (შრომის კოდექსის მე-12 მუხლი); 1 წელზე მოკლე ვადიანი ხელშეკრულება კანონიერი საფუძვლის გარეშე = უვადო (შრომის კოდექსის მე-12 მუხლი); მოტივი — დისკრიმინაციული მოტივით გათავისუფლება აკრძალულია ნებისმიერი საფუძვლის დროს (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); დასაქმებული ასახელებს ფაქტებს (გაათავისუფლეს ორსულობის შეტყობინებისთანავე) — მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელზეა (შრომის კოდექსის მე-7 მუხლი).

5. შვებულების შემდეგ დაბრუნება: შვებულების შემდეგ — უფლება იმავე სამუშაოზე იმავე პირობებით (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი); არსებითი პირობები იცვლება მხოლოდ შეთანხმებით (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი); ხანგრძლივობა — ბავშვის მოვლის შვებულება — 604 დღე (გართულება/ტყუპისცალი — 587), აქედან ანაზღაურებადი 57 (შრომის კოდექსის 37-ე მუხლი).

6. მოთხოვნები: აღდგენა წინა/ეკვივალენტურ სამუშაოზე ან კომპენსაცია (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); პლუს იძულებითი გაცდენა (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); დისკრიმინაციის შეწყვეტა, შედეგების აღმოფხვრა, მორალური და მატერიალური ზიანი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363² მუხლი). ორგანოები: სახალხო დამცველი — დისკრიმინაციის შესახებ საჩივრები, მათ შორის კერძო დამსაქმებელზე („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი); შრომის ინსპექციის სამსახური — სამმაგი ჯარიმა დისკრიმინაციისთვის, აღდგენის გარეშე (შრომის კოდექსის 78-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: სასამართლო — რაიონული/საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია; სახალხო დამცველი; შრომის ინსპექციის სამსახური.

8. მტკიცებულებები: ორსულობის შეტყობინება თარიღით, გათავისუფლების შეტყობინება, ყველა ვადიანი ხელშეკრულება, მიმოწერა მოტივის შესახებ, მოწმეები.

9. ხაფანგები: აკრძალვა ორსულობის შეტყობინებით იწყება და არა დეკრეტში გასვლით; დისკრიმინაციის სარჩელის ერთწლიანი ვადა გათავისუფლების გასაჩივრების 30 დღეს არ აგრძელებს; „მხარეთა შეთანხმება“ და „საკუთარი სურვილი“ აკრძალვით დაფარული არ არის.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• გათავისუფლების აკრძალვა ორსულობის შეტყობინებიდან ორსულობისა და ბავშვის მოვლის შვებულებების დასრულებამდე; გამონაკლისების ამომწურავი ჩამონათვალი (შტატის შემცირება არ შედის)
• ვადები: დასაბუთების მოთხოვნა და სარჩელი — 30 დღე; დისკრიმინაციის სარჩელი — 1 წელი
• დისკრიმინაციის მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელზეა; ვადიანი ხელშეკრულების გასვლა — გადამოწმდეს რეკვალიფიკაცია და მოტივი
• უფლება დაბრუნდეს იმავე სამუშაოზე იმავე პირობებით; მოთხოვნები — აღდგენა, იძულებითი გაცდენა, ზიანი