საკუთრება და ბინა
დეველოპერი გაკოტრდა, სახლი გაჩერდა
გვერდზე აღწერილია ბინის შემძენის მოქმედებები, თუ დეველოპერი გადახდისუუნარო გახდა და მშენებლობა გაჩერდა: გადახდისუუნარობის საქმე, გადახდილი ბინის მასიდან გამოყოფა, კრედიტორთა რეესტრი და მოთხოვნების რიგითობა.
რა უნდა გააკეთოთ
სტატუსი: გახსნილია თუ არა საქმე (ელექტრონული სისტემა, ბიულეტენი) — გადახდისუუნარობა პრეზუმირებულია, თუ მოვალემ საქმიანობა შეწყვიტა; განცხადების შეტანა კრედიტორსაც შეუძლია („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლი); საქმეებს განიხილავენ თბილისის (აღმოსავლეთი) და ქუთაისის (დასავლეთი) საქალაქო სასამართლოები („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლი).
ბინა გადახდილია და ფაქტობრივად მზადაა — მოითხოვეთ გამოყოფა: ბინა შეიძლება გამოიყოს მასიდან, თუ ხელშეკრულება ძირითადად შესრულებულია ორივე მხარის მიერ და საკუთრებაში გადაცემას ითვალისწინებს (წყვეტს მმართველი განცხადებით) („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 60-ე მუხლი); მასის მიმართ სარჩელები შეჩერდება, გარდა ნივთის გამოყოფის შესახებ დავებისა („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 55-ე მუხლი); გარდა ამისა — წინასწარი რეგისტრაცია ბლოკავს გარიგებებით გათვალისწინებულ სხვა უფლებებს („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი), მაგრამ საკუთრება — მხოლოდ რეგისტრაციით (სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლი). სახლი დაუმთავრებელია — გამოყოფა სადავოა, გზა — რეესტრია.
ფული: მოთხოვნა განუცხადეთ მმართველს — კრედიტორთა რეესტრი — განცხადების დასაშვებად ცნობიდან 60 დღის ვადაში („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 52-ე მუხლი); ვალის 10%-ზე მეტი პირგასამტეხლო და პროცენტი — მხოლოდ სასამართლოს გზით („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 52-ე მუხლი); რეესტრის გასაჩივრება — გამოქვეყნებიდან 10 დღე („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 54-ე მუხლი).
შანსები: იპოთეკარი ბანკი პირველი იღებს დატვირთული ქონების ამონაგებს, ნარჩენი — მასაში („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 105-ე მუხლი); მყიდველები — უზრუნველყოფის არმქონე კრედიტორები, რიგი წინა მოთხოვნების სრული დაკმაყოფილების შემდეგ (რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ საქართველოს კანონის 104-ე მუხლი); ადრინდელი ყადაღები გაუქმდება („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 56-ე მუხლი).
კოლექტიურად: კრედიტორთა კრება, რეაბილიტაციის გეგმა ან ობიექტის ტენდერზე გამოსყიდვა დასამთავრებლად. თუ ფული თაღლითობით აიღეს — ეს თაღლითობაა, განცხადება პოლიციაში (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი).
სად მიმართოთ: მმართველი; გადახდისუუნარობის საქმის სასამართლო; პოლიცია/პროკურატურა.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება, გადახდები, ნაკვეთის ამონაწერი (იპოთეკა, წინასწარი რეგისტრაცია), საქმის მონაცემები.
ხაფანგები: ფულის დაბრუნების ჩვეულებრივი სარჩელი პროცედურის გახსნის შემდეგ; დასრულების სახელმწიფო პროგრამის დაპირება — კანონებში ასეთი არ არსებობს.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- გადახდისუუნარობის განცხადება და სასამართლო (თბილისი/ქუთაისი); სარჩელებზე მორატორიუმი
- გადახდილი ბინის მასიდან გამოყოფა, თუ ხელშეკრულება ძირითადად შესრულებულია; წინასწარი რეგისტრაციის როლი
- კრედიტორთა რეესტრი და მისი გასაჩივრების ვადა; რიგითობა — იპოთეკარი ბანკი პირველია, მყიდველები — უზრუნველყოფის არმქონე კრედიტორები
- სისხლისსამართლებრივი საჩივარი თაღლითობის ნიშნების არსებობისას
მოქმედი ნორმები
LAW OF GEORGIA ON REHABILITATION AND THE COLLECTIVE SATISFACTION OF CREDITORS' CLAIMS
- მუხლი 60. გადახდისუუნარობის მასიდან ქონების გამოცალკევება და ამოღება
- მუხლი 52. კრედიტორთა რეესტრის შედგენა
- მუხლი 54. კრედიტორთა რეესტრის დამტკიცება
- მუხლი 7. გადახდისუუნარობის ცნება და გადახდისუუნარობის პრეზუმფცია
- მუხლი 55. მორატორიუმის ღონისძიებები
- მუხლი 56. იძულებითი აღსრულების ღონისძიებისა და საპროცესო უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმება
- მუხლი 104. გადახდისუუნარობის მასის განაწილების წესი
- მუხლი 105. უზრუნველყოფილი კრედიტორების დაკმაყოფილების წესი
- მუხლი 8. სასამართლო განსჯადობა და საპროცესო ნორმები
საჯარო რეესტრის შესახებ
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი
საქართველოს კანონის „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ პროექტი და მისგან გამომდინარე კანონპროექტები
- მუხლი 2. გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების პრინციპები
- მუხლი 7. გადახდისუუნარობის ცნება და გადახდისუუნარობის პრეზუმფცია
- მუხლი 11. გადახდისუუნარობის პრაქტიკოსი
- მუხლი 12. გადახდისუუნარობის პრაქტიკოსის აცილება/თვითაცილება
- მუხლი 16. მოვალის მიერ გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების დაწყების შესახებ განცხადების წარდგენის ვალდებულება
- მუხლი 6. გადახდისუუუნარობის საქმის წარმოების დაწყების საფუძვლები
- მუხლი 59. გადახდისუუნარობის მასა
- მუხლი 60. ქონების ამოღება გადახდისუუნარობის მასიდან
- მუხლი 55. მორატორიუმის ღონისძიებები
- მუხლი 56. იძულებითი აღსრულებისა და საპროცესო უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმება
- მუხლი 57. მორატორიუმის დამატებითი ღონისძიების ამოქმედება სასამართლოს გადაწყვეტილებით
- მუხლი 104. განაწილების წესი