შრომა
შრომის პირობები: შვებულება, ზეგანაკვეთური, დეკრეტი, დისკრიმინაცია
შრომის კოდექსი ადგენს მინიმალურ გარანტიებს შვებულების, ზეგანაკვეთური სამუშაოს, ორსულობისა და ბავშვის მოვლის გამო შვებულების და დისკრიმინაციისგან დაცვის სფეროში. შვებულების კანონით დადგენილ მინიმუმს ხელშეკრულება ვერ გააუარესებს.
რა უნდა გააკეთოთ
შვებულება: ანაზღაურებადი — წელიწადში არანაკლებ 24 სამუშაო დღე, ანაზღაურების გარეშე — არანაკლებ 15 კალენდარული დღე (შრომის კოდექსის 31-ე მუხლი); ხელშეკრულება ვერ გააუარესებს ამ მინიმუმს.
ზეგანაკვეთური სამუშაო — მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით და ანაზღაურდება გაზრდილი საათობრივი განაკვეთით (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი); არასრულწლოვნებისთვის — განსაკუთრებული ლიმიტები.
ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო შვებულება (შრომის კოდექსის 37-ე მუხლი): ხანგრძლივობა (126/143 კალენდარული დღე) და ანაზღაურებადი ნაწილი გადაამოწმეთ კანონის მოქმედ რედაქციაში; ასევე გადაამოწმეთ, ვინ იხდის დახმარებას.
დისკრიმინაცია/შევიწროება (შრომის კოდექსის მე-4 და მე-5 მუხლები; „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ საქართველოს კანონი): მტკიცების ტვირთის განაწილება, სახალხო დამცველი, როგორც სასამართლოს გარეშე მექანიზმი, სასამართლო — კომპენსაცია, მათ შორის მორალური ზიანისთვის.
გზა: წერილობითი მოთხოვნა დამსაქმებელს → შრომის ინსპექციის სამსახური → სასამართლო. მტკიცებულებები: სამუშაო გრაფიკი/ტაბელი, ბრძანებები, მიმოწერა, მოწმეები.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- კანონით დადგენილი მინიმალური გარანტიები (კონკრეტული ციფრებით)
- შეუძლია თუ არა ხელშეკრულებას პირობების გაუარესება
- სად შეიძლება საჩივრის შეტანა
მოქმედი ნორმები
საქართველოს შრომის კოდექსი
- მუხლი 27. ზეგანაკვეთური სამუშაო
- მუხლი 37. შვებულება ორსულობისა და მშობიარობის გამო, შვებულება ბავშვის მოვლის გამო
- მუხლი 31. (ამოღებულია)
- მუხლი 32. შვებულების მიცემის წესი
- მუხლი 33. ანაზღაურებისგარეშე შვებულების აღებისას დამსაქმებლის წინასწარ გაფრთხილების ვალდებულება
- მუხლი 34. შვებულების მოთხოვნის უფლების წარმოშობა
- მუხლი 24. სამუშაო დროის ხანგრძლივობა
- მუხლი 25. ცვლაში მუშაობისთვის განსაზღვრული სამუშაო დრო
- მუხლი 26. სამუშაო დროის შეჯამებული აღრიცხვის წესი
- მუხლი 39. ორსულობისა და მშობიარობის გამო შვებულების, ბავშვის მოვლის გამო შვებულებისა და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულების ანაზღაურება
- მუხლი 40. დამატებითი შვებულება ბავშვის მოვლის გამო
- მუხლი 4. შრომითი დისკრიმინაციის ცნება
- მუხლი 5. დისკრიმინაციის აკრძალვის ფარგლები
- მუხლი 53. დასაქმებულთა გაერთიანების წევრობის ნიშნით დისკრიმინაციის აკრძალვა