საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი · რედაქცია 11.11.2025

სამოქალაქო კოდექსი სასამართლო პრაქტიკაში

საერთო სასამართლოების 236 290 მითითება 1473 მუხლზე , ასევე 536 მითითება შემოსავლების სამსახურის დავების გადაწყვეტილებებში. ქვემოთ — 100 ყველაზე ხშირად გამოყენებული მუხლი და ფრაგმენტი უმაღლესი ინსტანციის ერთ-ერთი გადაწყვეტილებიდან.

  1. მუხლი 317. ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლები — 6501 გადაწყვეტილება, 5 საგადასახადო დავა

    …ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. ზოგადი წესის შესაბამისად კანონმდებელი ერთმანეთისაგან განასხვავებს სახელშეკრულებო და არასახელშეკრულებო ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლებს, კერძოდ სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა…
    საქმე №ას-1074-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  2. მუხლი 316. ცნება — 5485 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …საკუთრების ბედი, ამასთან, 170-ე მუხლის პირველი ნაწილითვე განსაზღვრავს შეზღუდვის ლეგიტიმურ საფუძველს - თუკი არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. ამავე კოდექსოს 316.2 მუხლით კი, სახელშეკრულებო ურთიერთობაში ხაზგასმულია სხვა პირის ქონებისა და უფლებებისადმი განსაკუთრებული გულისხმიერების დაცვა. 15. სამოქალაქო…
    საქმე №ას-614-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  3. მუხლი 170. ცნება. საკუთრების უფლების შინაარსი — 4732 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …გადაწყვეტილების კანონიერად გამოტანა და სარჩელის დაკმაყოფილება. 14. საკასაციო პალატის განმარტებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ, დავის საგნის გათვალისწინებით, მართებულად მიიჩნია, რომ სარჩელში მითითებული გარემოებები სსსკ-ის 170-ე და 172-ე მუხლების შესაბამისად იურიდიულად ამართლებდა სასარჩელო მოთხოვნას. ამასთან, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობდა ყველა ის…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  4. მუხლი 172. უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა — 4467 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …კანონიერად გამოტანა და სარჩელის დაკმაყოფილება. 14. საკასაციო პალატის განმარტებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ, დავის საგნის გათვალისწინებით, მართებულად მიიჩნია, რომ სარჩელში მითითებული გარემოებები სსსკ-ის 170-ე და 172-ე მუხლების შესაბამისად იურიდიულად ამართლებდა სასარჩელო მოთხოვნას. ამასთან, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობდა ყველა ის ფაქტობრივი და…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  5. მუხლი 312. რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია — 4008 გადაწყვეტილება, 11 საგადასახადო დავა

    …(შემდეგში: არასრულწლოვანი ბავშვი). მოპასუხის შვილები დ.ლ–ისა და ც.ლ–ის შვილიშვილები და ა.ლ–ისა და ნ.ლ–ის ძმისშვილებია. 3. სააპელაციო პალატამ დავა მოაწესრიგა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში - სსკ-ის) 172.1, 312-ე და 168-ე მუხლების საფუძველზე და მიიჩნია, რომ თავის დროზე, მოპასუხე სადავო ფართს მესაკუთრეთა თანხმობით დაეუფლა ა.ლ–თან ოჯახური თანაცხოვრების საფუძველზე.…
    საქმე №ას-1515-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.03.2026
  6. მუხლი 408. პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოვალეობა — 3632 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …მუხლის პირველი ნაწილი (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის), 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  7. მუხლი 394. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა ვალდებულების დარღვევისას — 3376 გადაწყვეტილება

    …სასამართლოში, თუ: ა) საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა და ბ) არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება…
    საქმე №ას-960-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  8. მუხლი 327. შეთანხმება ხელშეკრულების არსებით პირობებზე — 3263 გადაწყვეტილება, 7 საგადასახადო დავა

    …რომელზეც საკუთრების უფლება წარმოიშობა მხოლოდ კანონით დადგენილი ფორმის დაცვით, მაშინ ასეთი ქონების გაცვლის ხელშეკრულებაც იმავე ფორმის დაცვით უნდა მოხდეს. (იხ: სუსგ №ას-1245-1265-2011, 03 ივნისი, 2012 წ.). 28. სსკ-ის 323-ე და 327-ე მუხლების ერთობლივი ანალიზით, უძრავი ქონების თაობაზე დადებული გაცვლის გარიგების ნამდვილობისათვის აუცილებელია: მხარეთა ნამდვილი ნება, არსებით პირობებზე შეთანხმება…
    საქმე №ას-1027-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  9. მუხლი 418. პირგასამტეხლოს განსაზღვრის ფორმა — 3151 გადაწყვეტილება

    …საკვლევ გარემოებას ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაკისრებული პირგასამტეხლოს/ მისი ოდენობის კანონიერებისა და მართლზომიერების შეფასება წარმოადგენს. 8. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის მე-10, 361-ე, 418-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ პირგასამტეხლო მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალებას წარმოადგენს, რომლის მიხედვითაც, მოვალე ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისათვის ან…
    საქმე №ას-1051-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.03.2026
  10. მუხლი 410. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებაზე წინასწარ უარის თქმა — 2767 გადაწყვეტილება

    …№ას-504-2022, 21.06.2022წ.; №ას-1310-2025, 14.11.2025წ.). 26. სსსკ-ის 420-ე მუხლის თანახმად, კერძო საჩივრის განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით. ამავე კოდექსის 410-ე მუხლის მიხედვით კი, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო…
    საქმე №ას-85-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.02.2026
  11. მუხლი 4. სამოქალაქო საქმეების განხილვისას მართლმსაჯულების განხორციელებაზე უარის თქმის დაუშვებლობა — 2628 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …და პასუხისმგებლობის მაღალი სტანდარტის დამკვიდრებას. იგი ემსახურება საპროცესო დისციპლინის განმტკიცებასა და სასამართლო პროცესის ეფექტიან, მოწესრიგებულ წარმართვას. ამასთან, აღნიშნული ინსტიტუტი წარმოადგენს სსსკ-ის მე-3 და მე-4 მუხლებით განმტკიცებული სამართალწარმოების ფუნდამენტური პრინციპების რეალიზაციის ერთ-ერთ სამართლებრივ მექანიზმს. შესაბამისად, როდესაც დაუსწრებელი გადაწყვეტილების…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  12. მუხლი 129. სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა — 2294 გადაწყვეტილება, 13 საგადასახადო დავა

    …დადგენილია ხანდაზმულობის განსხვავებული ვადები. სხვადასხვა ვადაა დაწესებული სახელშეკრულებო, დელიქტური, პერიოდულად შესასრულებელი მოთხოვნიდან წარმოშობილი, სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურებულ თუ სხვა მოთხოვნათა რეალიზაციისთვის. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის თანახმად, 1. სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს, ხოლო უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  13. მუხლი 183. უძრავ ნივთზე საკუთრების შეძენა გარიგების საფუძველზე — 2249 გადაწყვეტილება, 13 საგადასახადო დავა

    …საკასაციო სასამართლოსთვისაც. 15.1. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად შენიშნა, რომ წარმოდგენილი სარჩელით დასახული იურიდიული მიზნის გათვალისწინებით, მოთხოვნების დამფუძნებელ ნორმებს წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 953-ე, 954-ე, 961-ე მუხლები. 15.2. განსხვავებით საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ კლასიკური ვალდებულებითი დავებისგან, წინამდებარე საქმეში, პირველ ყოვლისა,…
    საქმე №ას-1230-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  14. მუხლი 130. ხანდაზმულობის ვადის დაწყება — 2016 გადაწყვეტილება, 7 საგადასახადო დავა

    …ვალდებულებებიდან, სამი წელია. 3. ცალკეულ შემთხვევებში კანონით შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ხანდაზმულობის სხვა ვადებიც. სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, კი ხანდაზმულობის საერთო ვადა შეადგენს ათ წელს. 33. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს, ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  15. მუხლი 407. ზიანის ანაზღაურება ხელშეკრულებიდან გასვლისას — 1962 გადაწყვეტილება

    …მტკიცებულებათა მიღება და ფაქტების დადგენა არ ხდება. აღნიშნული განპირობებულია საკასაციო სამართალწარმოების თავისებურებით და ახალი მტკიცებულების საქმისათვის დართვის ამკრძალავ საკანონმდებლო დანაწესს წარმოადგენს საპროცესო ნორმა, 407-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმადაც, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან…
    საქმე №ას-1010-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  16. მუხლი 625. გამსესხებლის ვალდებულება და პროცენტი სესხისათვის — 1927 გადაწყვეტილება, 6 საგადასახადო დავა

    …ფულადი თანხა – მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის; ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ, თავისუფლად განსაზღვრონ პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს შესაძლო ზიანს, გარდა ამ კოდექსის 625-ე მუხლის მე-8 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; შეთანხმება პირგასამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმას), 286.1 (უძრავი ნივთი შეიძლება ისე…
    საქმე №ას-706-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.03.2026
  17. მუხლი 477. ცნება. შინაარსი — 1914 გადაწყვეტილება, 11 საგადასახადო დავა

    …თბილისი, 2015, გვ. 637). ამდენად, პალატა ასკვნის, რომ მართებულია სასამართლოს მსჯელობა, რომ მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებული და შესაგებლის წარუდგენლობის გამო დამტკიცებულად მიჩნეული გარემოებები სამოქალაქო კოდექსის 361-ე, 477-ე, 487-ე, 629-ე, 639-ე მუხლების შესაბამისად ქმედების დავალდებულების თაობაზე სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას ქმნიდა. 32. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ…
    საქმე №ას-564-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  18. მუხლი 319. ხელშეკრულების თავისუფლება. ხელშეკრულების დადების ვალდებულება — 1726 გადაწყვეტილება, 8 საგადასახადო დავა

    …მიჰყიდოს კუთვნილი ქონება ყოფილ მესაკუთრეს. ეს მისი უფლებაა და მის ნებაზეა დამოკიდებული, გაყიდის თუ არა ქონებას, რომლის გამოსყიდვის ვადაც გავიდა (იხ. სუსგ №ას-694-665-2016; 31.03.2017 წ.). 15. საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ…
    საქმე №ას-526-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  19. მუხლი 128. ცნება. სახეები — 1676 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …უძრავი ქონების ნასყიდობის საფასურსა და აუქციონის შედეგად მიღებულ თანხას შორის, მყიდველის მიერ გადახდილი 33 000 აშშ დოლარის გათვალისწინებით. 32. გარდა ზემოაღნიშნულისა დაუსაბუთებელია კასატორის მოთხოვნის შემაფერხებელი შესაგებელიც. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  20. მუხლი 629. ცნება — 1675 გადაწყვეტილება, 7 საგადასახადო დავა

    …სამართლებრივი ბუნება, მენარდის მიერ, ამ ვალდებულების შესრულების საკითხი და მითითებული მუხლის საფუძველზე დაკავებული საგარანტიო თანხის დაბრუნების სამართლებრივი საფუძვლები. ამ მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლებს წარმოადგენს სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილი (ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია…
    საქმე №ას-632-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  21. მუხლი 3. სამოქალაქო კანონის შესვლა ძალაში — 1651 გადაწყვეტილება, 5 საგადასახადო დავა

    …პატივისცემისა და პასუხისმგებლობის მაღალი სტანდარტის დამკვიდრებას. იგი ემსახურება საპროცესო დისციპლინის განმტკიცებასა და სასამართლო პროცესის ეფექტიან, მოწესრიგებულ წარმართვას. ამასთან, აღნიშნული ინსტიტუტი წარმოადგენს სსსკ-ის მე-3 და მე-4 მუხლებით განმტკიცებული სამართალწარმოების ფუნდამენტური პრინციპების რეალიზაციის ერთ-ერთ სამართლებრივ მექანიზმს. შესაბამისად, როდესაც დაუსწრებელი…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  22. მუხლი 8. კერძო სამართლის სუბიექტები — 1646 გადაწყვეტილება, 5 საგადასახადო დავა

    …გვაქვს. 11. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თითოეული პუნქტი, მათ შორის, საქართველოს მთავრობის 2021 წლის 15 ოქტომბრის N507 დადგენილებით გათვალისწინებული პირობები უნდა განიმარტოს სსკ-ის მე-8 და 115-ე მუხლის ჭრილში, რომლებიც მხარეებს ავალდებულებს, კეთილსინდისიერად განახორციელონ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები და ბოროტად არ გამოიყენონ უფლება. 12.…
    საქმე №ას-1051-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.03.2026
  23. მუხლი 311. საჯარო რეესტრის დანიშნულება — 1630 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …კასატორების ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ ასეთ შემთხვევაში, საკუთრების უფლებაზე გავლენას ვერ მოახდენს მხარეთა შორის მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივი ფლობა და უპირატესობა საჯარო რეესტრში ასახულ მონაცემებს უნდა მიენიჭოს (სსკ-ის 311-ე და 312-ე მუხლები) (იხ. სუსგ საქმე Nას-365-2021, 20 აპრილი, 2022 წელი). შესაბამისად, თანასაკუთრებით სარგებლობის წესი არ ცვლის საკუთრების რეჟიმს ამ ნივთზე. 30.…
    საქმე №ას-1375-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.03.2026
  24. მუხლი 61. დადასტურების მნიშვნელობა გარიგებათა ბათილობისას — 1485 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …შეიძლება შესრულდეს დროის მთელი მონაკვეთის განმავლობაში. წლებით, თვეებით ან დღეებით გამოსათვლელი საპროცესო ვადის დენა იწყება იმ კალენდარული თარიღის ან იმ მოვლენის დადგომის მომდევნო დღიდან, რომლითაც განსაზღვრულია მისი დასაწყისი. ამავე კოდექსის 61–ე მუხლის თანახმად, წლებით გამოსათვლელი ვადა დამთავრდება ვადის უკანასკნელი წლის შესაბამის თვესა და რიცხვში. თვეებით გამოსათვლელი ვადა გასულად ჩაითვლება…
    საქმე №ას-1526-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 04.03.2026
  25. მუხლი 976. ვითომ-კრედიტორისაგან მოთხოვნის საფუძვლები — 1322 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში. 11. მოცემულ შემთხვევაში, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობიდან გამომდინარე, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების დაბრუნების მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, უფლება აქვს მოსთხოვოს მიმღებს მისი…
    საქმე №ას-1178-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.02.2026
  26. მუხლი 868. საბანკო კრედიტის საპროცენტო განაკვეთები — 1148 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …1-ლი საკრედიტო ხელშეკრულება), რომლის თანახმად, მსესხებლის სახელზე გაიცა კედიტი - 15 000 ლარი, 36 თვით, 2019 წლის 4 თებერვლამდე, წლიური 18.22% - იანი სარგებლის დარიცხვით (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის, 867-ე, 868-ე და 623-ე მუხლები). 4.3.1. კრედიტის ხელშეკრულების ფარგლებში - 544 ლარი, ყოველი თვის 10 რიცხვში უნდა დაფარულიყო, შეთანხმებაზე დართული გრაფიკის შესაბამისად. მხარეთა…
    საქმე №ას-275-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.02.2026
  27. მუხლი 405. დამატებითი ვადის დაწესება ვალდებულების დარღვევისას — 1129 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს წარედგინა 2017 წლის 28 სექტემბერს. სააგენტოს 2017 წლის 29 სექტემბრის N882017909422-03 გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება განმცხადებლის მიერ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 352-ე და 405-ე მუხლების შესაბამისად, ვალდებულების დარღვევის გამო მოვალის გაფრთხილების/მისთვის დამატებითი ვადის დაწესების/ შესახებ, დოკუმენტების წარდგენამდე. სააგენტოს 2017 წლის…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  28. მუხლი 393. კრედიტორის მიერ ვადის გადაცილების შედეგები — 1123 გადაწყვეტილება

    …04.11.2016წ; №ას-1615-2019, 14.01.2020წ.). 16. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ გასაჩივრებული განჩინება დასაბუთებულია, კანონიერია და კერძო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნის სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ მისი გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ წინაპირობას. შესაბამისად, არ არსებობს კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული…
  29. მუხლი 63. არასრულწლოვანის მიერ დადებული გარიგება — 1111 გადაწყვეტილება

    …ვადის განმავლობაში კასატორს ხარვეზი არ გამოუსწორებია და არც რაიმე შუამდგომლობით მოუმართავს სასამართლოსთვის. სსსკ–ის 59–ე მუხლის თანახმად, საპროცესო მოქმედება სრულდება კანონით დადგენილ ან სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში. ამავე კოდექსის 63–ე მუხლის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლება გაქარწყლდება კანონით დადგენილი ან სასამართლოს მიერ დანიშნული ვადის გასვლის შემდეგ. საჩივარი…
    საქმე №ას-1526-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 04.03.2026
  30. მუხლი 1198. მშობელთა მოვალეობანი შვილების მიმართ — 1101 გადაწყვეტილება

    …მშობელს (მშობლებს) ან ბავშვის აღმზრდელ სხვა პირებს აკისრიათ ძირითადი პასუხისმგებლობა იმისათვის, რომ თავიანთი შესაძლებლობებისა და ფინანსური საშუალებების ფარგლებში უზრუნველყონ ბავშვის განვითარებისათვის საჭირო ცხოვრების პირობები. სამოქალაქო კოდექსის 1198.1 მუხლი: მშობლები უფლებამოსილი და ვალდებული არიან, აღზარდონ თავიანთი შვილები, იზრუნონ მათი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი და სოციალური…
    საქმე №ას-690-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  31. მუხლი 399. უარი გრძელვადიან ვალდებულებით ურთიერთობაზე — 1081 გადაწყვეტილება

    …ერთვის კასატორის მიერ სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის ოდენობით გადახდის ქვითარი, შესაბამისად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი სრულად. ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 399-ე, 372-ე, 396-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 284-ე, 285-ე მუხლებით და დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1. შპს „ჯ...“-ს საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო…
    საქმე №ას-223-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  32. მუხლი 56. მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგებანი — 1048 გადაწყვეტილება, 6 საგადასახადო დავა

    …რომელიც დადებულია დადგენილი წესებისა და აკრძალვების, საჯარო წესრიგის ან ზნეობის ნორმების წინააღმდეგ, ასევე მოტყუებით, თვალთმაქცობით ან მოჩვენებით, ბათილია. 16. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის მე-2 ნაწილი წარმოადგენს, რომლის მიხედვითაც, თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება…
    საქმე №ას-526-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  33. მუხლი 895. თავდების სოლიდარული პასუხისმგებლობა — 1037 გადაწყვეტილება

    …კოდექსის 892.1 მუხლის მიხედით, თავდებობის ნამდვილობისათვის საჭიროა თავდების წერილობითი განცხადება და თვით თავდებობის დოკუმენტში (ხელშეკრულებაში) თავდების პასუხისმგებლობის რაოდენობრივად განსაზღვრული მაქსიმალური თანხის მითითება. სამოქალაქო კოდექსის 895-ე მუხლით, თუ თავდები კისრულობს პასუხისმგებლობას სოლიდარულად ან სხვა თანაბარმნიშვნელოვანი სახით, მას შეიძლება წაეყენოს მოთხოვნა იძულებითი…
    საქმე №ას-1010-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  34. მუხლი 419. პირგასამტეხლოს გადახდისა და ვალდებულების შესრულების ერთდროულად მოთხოვნის დაუშვებლობა — 997 გადაწყვეტილება

    …სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისათვის, გარდა იმ გამონაკლისებისა, რომელთაც სსსკ-ის XLIX თავი შეიცავს. სსსკ-ის 1971-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოში საჩივარი განიხილება ამავე კოდექსის 419-ე და 420-ე მუხლებით დადგენილი წესებით. ამავე კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა. კანონის მითითებულ…
    საქმე №ას-240-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  35. მუხლი 144. ვალდებული პირის უფლება ხანდაზმულობის ვადის გასვლისას — 990 გადაწყვეტილება, 5 საგადასახადო დავა

    …მოთხოვნის შემაფერხებელი შესაგებელიც. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა. ამავე კოდექსის 144-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე საქართველოს…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  36. მუხლი 59. ფორმის დაუცველად დადებული გარიგება — 978 გადაწყვეტილება, 4 საგადასახადო დავა

    …პრაქტიკაში განმარტებულია, რომ ფორმის დაცვას ექვემდებარება არა მარტო ძირითადი გარიგება, არამედ ამ სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელების თაობაზე კონტრაჰენტი პირების დამატებითი შეთანხმება თუ შემდგომი სახელშეკრულებო ცვლილებებიც. სსკ-ის 59.1 მუხლიდან (ბათილია კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული აუცილებელი ფორმის დაუცველად დადებული გარიგება, ასევე, ნებართვის გარეშე დადებული გარიგება, თუ ამ…
    საქმე №ას-706-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.03.2026
  37. მუხლი 1421. სამკვიდროს მიღება — 950 გადაწყვეტილება

    …კომპეტენციაში არ შედის. მოცემულ შემთხვევაში, მხარის იურიდიული ინტერესის გათვალისწინებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლო მიიჩნევს, რომ ბ.ბ–ის მოთხოვნის დაკმაყოფილება სანოტარო ორგანოს და არა სასამართლოს კომპეტენციას წარმოადგენს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, სამკვიდროს იღებს მემკვიდრე, იქნება იგი კანონით თუ ანდერძით მემკვიდრე. მემკვიდრის მიერ…
  38. მუხლი 413. ზიანის ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის — 938 გადაწყვეტილება

    …ინფორმაციის საშუალებებით, მაშინ მათი უარყოფაც უნდა მოხდეს ამავე საშუალებებით. თუ ამგვარ მონაცემებს შეიცავს ორგანიზაციის მიერ გაცემული საბუთი, მაშინ ეს საბუთი უნდა შეიცვალოს და ამის შესახებ ეცნობოს დაინტერესებულ პირებს“. სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის თანახმად, არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში გონივრული…
    საქმე №ას-1086-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  39. მუხლი 286. ცნება — 894 გადაწყვეტილება, 5 საგადასახადო დავა

    …შეეხებოდა მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნით იპოთეკის საგნის რეალიზაციის თაობაზე წარდგენილი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას და ამ ნაწილში სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნები. სახელდობრ, პალატამ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 286-ე მუხლის მიხედვით, კრედიტორი (ბანკი) უფლებამოსილია მოითხოვოს მოპასუხის საკუთრებაში არსებული და მის სასარგებლოდ იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის…
    საქმე №ას-620-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  40. მუხლი 873. საკრედიტო ურთიერთობის შეწყვეტა კრედიტის ნაწილ-ნაწილ დაბრუნებისას — 884 გადაწყვეტილება

    …და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. 13.2. საჩივრის თანახმად, მოპასუხეს საკრედიტო ურთიერთობის შეწყვეტამდე გაფრთხილება და დამატებითი 2 კვირიანი ვადა არ მისცემია ვალდებულების შესრულებისთვის, რაც გათვალისწინებულია სსკ-ის 873-ე მუხლის მიხედვით. შესაბამისად, არ არსებობდა საკრედიტო ურთიერთობის ვადაზე ადრე შეწყვეტისა და თანხის ერთიანად მოთხოვნის საფუძველი. 13.3. სასამართლოს არ…
    საქმე №ას-1136-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.02.2026
  41. მუხლი 1214. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრა სასამართლოს მიერ — 883 გადაწყვეტილება

    …Publishing Limited, Great Britain, Burlington, 2012, P.211.; Duncan W., Note on the desirability of revising the Hague Conventions on Maintenance Obligations, Hague Conferrence on Private International Law, January, 1999). 15. სამოქალაქო კოდექსის 1214-ე მუხლი ითვალისწინებს ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრის ძირითად პირობებს, კერძოდ, ალიმენტის ოდენობას სასამართლო განსაზღვრავს გონივრული,…
    საქმე №ას-876-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  42. მუხლი 284. მხარეთა შეთანხმება რეალიზაციის სხვა წესზე — 844 გადაწყვეტილება

    …ლარის ოდენობით გადახდის ქვითარი, შესაბამისად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი სრულად. ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 399-ე, 372-ე, 396-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 284-ე, 285-ე მუხლებით და დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1. შპს „ჯ...“-ს საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 19 ნოემბრის…
    საქმე №ას-223-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  43. მუხლი 73. არსებითი შეცდომის სახეები — 813 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …ტელეფონის საშუალებით. აღნიშნული ტიპის შეტყობინების ნამდვილობისათვის კანონმდებელი მოითხოვს, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყოს სასამართლოს შესაბამისი მოხელის მიერ შედგენილი აქტი სატელეფონო შეტყობინების მხარისათვის ჩაბარების თაობაზე ( სსკ-ის 73.2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი). ამავე კოდექსის 73-ე მუხლის პირველი ნაწილი კი ადგენს, რომ სასამართლო დამოუკიდებლად წყვეტს ადრესატს შეტყობინება რა ფორმით ჩააბაროს.…
    საქმე №ას-188-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 10.03.2026
  44. მუხლი 429. ვალდებულების შესრულების მიღება — 813 გადაწყვეტილება

    …ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების შეტანა და მისი განხილვა წარმოებს საერთო წესების დაცვით, იმ გამონაკლისების გათვალისწინებით, რომლებიც LII თავშია დადგენილი. იმავე კოდექსის 429-ე მუხლის მიხედვით, სასამართლომ თავისი ინიაციტივით უნდა შეამოწმოს დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ. თუ არ არსებობს განცხადების…
  45. მუხლი 1005. სახელმწიფოს (მუნიციპალიტეტის) პასუხისმგებლობა სახელმწიფო და საჯარო მოსამსახურეთა მიერ მიყენებული ზიანისათვის — 779 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …სასამართლო მიუთითებს, რომ სახელმწიფო მოსამსახურის ან საჯარო მოსამსახურის მხრიდან განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის დარღვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება გათვალისწინებულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმად, თუ სახელმწიფო მოსამსახურე ან საჯარო მოსამსახურე განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით…
    საქმე №ბს-433(კ-25) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 11.12.2025
  46. მუხლი 185. შემძენის ინტერესების დაცვა — 776 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …პრაქტიკაც Nას-189-182-2013 ირელევანტურია განსახილველი დავის მიმართ ვინაიდან იგი შეეხება კეთილსინდისიერი შემძენისა და არამართლზომიერი გამსხვისებლის უფლებების დაცვის საკანონმდებლო მოწესრიგებას სამოქალაქო კოდექსის 312-ე და 185-ე მუხლების მიხედვით, რაც არ მიემართება არამართლზომიერი მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის თაობაზე მოთხოვნებს. 26. რაც შეეხება I კასატორის პრეტენზიას საქმის…
    საქმე №ას-690-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  47. მუხლი 18. პირადი არაქონებრივი უფლებები — 773 გადაწყვეტილება

    …არის ფსიქიკურად შერყეული“) და მოითხოვს, რომ მოპასუხე ნ. შ–მა უარყოს მის მიერ მითითებული აღნიშნული ინფორმაცია. ამ კონტექსტში სააპელაციო პალატის შესაფასებელია საჩივარში მითითებული ზემოაღნიშნული ინფორმაცია არის თუ არა მოსარჩელის სსკ-ის მე-18 მუხლითა და „სიტყვისა და გამოხატვისა თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონით დაცულ სფეროში იმგვარი ჩარევა, რასაც სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის…
    საქმე №ას-1086-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  48. მუხლი 2. სამოქალაქო კანონმდებლობა — 718 გადაწყვეტილება, 5 საგადასახადო დავა

    …12; შდრ. სუსგ №ას-1485-1401-2012, 11.11.2013წ.). 33. განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი 2015 წლის 30 იანვრის ქონების ურთიერთგადაცემის შესახებ ხელშეკრულების მე-4 მუხლით შპს „უ.“ ადასტურებს, რომ მას ხელშეკრულების 1.2, 2.2, 2.3 მუხლებით გათვალისწინებული ვალდებულებებისაგან დამოუკიდებლად (აღნიშნული მუხლები შეეხება ქონების ურთიერთგაცვლის საკითხებს), საქართველოს ეკომონიკის სამინისტროს…
    საქმე №ას-1027-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 02.03.2026
  49. მუხლი 285. გირავნობის საგნის რეალიზაციის შედეგები — 718 გადაწყვეტილება

    …ოდენობით გადახდის ქვითარი, შესაბამისად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი სრულად. ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 399-ე, 372-ე, 396-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 284-ე, 285-ე მუხლებით და დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1. შპს „ჯ...“-ს საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 19 ნოემბრის განჩინებაზე…
    საქმე №ას-223-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  50. მუხლი 1234. ალიმენტის გადახდევინების მოთხოვნა — 691 გადაწყვეტილება

    …სამართლიანი შეფასების საფუძველზე შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომარეობას. სკ-ის 1234-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იმ პირს, რომელსაც აქვს ალიმენტის მოთხოვნის უფლება, კანონით დადგენილი წესით, ამ უფლების დაკარგვამდე ნებისმიერ დროს…
    საქმე №ას-3-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 09.02.2026
  51. მუხლი 352. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები — 688 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …5.2. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სააპელაციო მოთხოვნის კანონიერების კვლევისთვის უნდა შეფასებულიყო თ.ვ–ის მიერ ხელშეკრულებიდან გასვლის მართლზომიერება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 352-ე, 346-ე და 508-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ მხარეთა შორის საქმის განხილვის არცერთ ეტაპზე ყოფილა სადავო ხელშეკრულების გაუქმების მართლზომიერება. უფრო მეტიც, რ.შ–მა…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  52. მუხლი 158. მესაკუთრედ ყოფნის პრეზუმფცია — 667 გადაწყვეტილება

    …დასძენს, რომ დავის განხილვის არცერთ ეტაპზე გამხდარა სადავო, რომ კასატორი იმ უძრავი ქონების მართლზომიერი კეთილსინდისიერი მფლობელია ( სამოქალაქო კოდექსის 159-ე მუხლი), რომელშიც სადავო კონტეინერი და მაინერების ფერმა აღმოჩნდა. სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ივარაუდება, რომ ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე. ეს წესი არ მოქმედებს იმ შემთხვევაში, როცა ნივთზე…
    საქმე №ას-1442-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 19.12.2025
  53. მუხლი 103. ცნება — 666 გადაწყვეტილება

    …ჩაიბარა სასამართლოს გზავნილი, არსებობს პრეზუმფცია, რომ იგი მიღებულია კანონით გათვალისწინებული უფლებამოსილი პირის მიერ. აღნიშნული პრეზუმფციის გაქარწყლების მტკიცების ტვირთი ეკისრება კერძო საჩივრის ავტორს, რომელმაც სსსკ-ის 102-ე და 103-ე მუხლების შესაბამისად ვერ წარადგინა მტკიცებულება, რომელიც პრეზუმფციის გაქარწყლებას უზრუნველყოფდა (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებები კონკრეტულ…
    საქმე №ას-85-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.02.2026
  54. მუხლი 301. იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის რეალიზაციის მოთხოვნა — 666 გადაწყვეტილება, 7 საგადასახადო დავა

    …მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად, რომ უზრუნველყოფილ კრედიტორს მიეცეს უფლება, სხვა კრედიტორებთან შედარებით პირველ რიგში მიიღოს თავისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება ამ ნივთის რეალიზაციით ან მის საკუთრებაში გადაცემით (იპოთეკა)) და ამავე კოდექსის 301-ე მუხლის პირველი პრიმა ნაწილი, რომლის თანახმად, მოთხოვნა, რომლის უზრუნველყოფის საშუალებაც არის იპოთეკა, დაკმაყოფილებულად ითვლება იმ შემთხვევაშიც,…
    საქმე №ას-620-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  55. მუხლი 1336. კანონით მემკვიდრეები — 651 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …ქონების გადასვლა კანონში მითითებულ პირებზე) მოქმედებს, თუ მამკვიდრებელს არ დაუტოვებია ანდერძი, ან თუ ანდერძი მოიცავს სამკვიდროს ნაწილს, ან თუ ანდერძი მთლიანად ან ნაწილობრივ ბათილად იქნება ცნობილი. კანონით მემკვიდრეობის დროს კი, სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე მუხლის შესაბამისად, თანასწორი უფლებით მემკვიდრეებად ითვლებიან პირველ რიგში გარდაცვლილის შვილები, გარდაცვლილის შვილი, რომელიც მისი სიკვდილის…
    საქმე №ას-1238-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.02.2026
  56. მუხლი 1202. განქორწინებული ან ცალ-ცალკე მცხოვრები მშობლების უფლებები და მოვალეობები შვილების მიმართ — 630 გადაწყვეტილება

    …მისი ჰარმონიული აღზრდის, განვითარებისა და კეთილდღეობისთვის. 19. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ბავშვის საუკეთესო ინტერესი მშობლებთან თანაბარი ურთიერთობის შესაძლებლობასაც მოიაზრებს და კასატორის ყურადღებას გაამახვილებს სსკ-ის 1202-ე მუხლზე (მშობლებს თანაბრად აქვთ ყველა უფლება და მოვალეობა თავიანთი შვილების მიმართ, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი განქორწინებული არიან ან ცალ-ცალკე…
    საქმე №ას-1609-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 09.02.2026
  57. მუხლი 1328. სამკვიდრო ქონება — 629 გადაწყვეტილება

    …რომ წინამდებარე შემთხვევაში სადავო საკითხი წამოიჭრა მოსარჩელის გარდაცვალების გამო, შემსაბამისად სადავო საკითხის რეგულირებისთვის გამოსაყენებელ ნორმებს წარმოადგენს სამოქალაქო კოდექსის მემკვიდრეობის მომწესრიგებელი ნორმები. სსკ-ის 1328-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამკვიდრო (სამკვიდრო ქონება) შეიცავს მამკვიდრებლის როგორც ქონებრივი უფლებების (სამკვიდრო აქტივი), ისე მოვალეობების…
    საქმე №ას-1470-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.03.2026
  58. მუხლი 372. კრედიტორის დაკმაყოფილება მესამე პირის მიერ — 610 გადაწყვეტილება

    …კოდექსის 399-ე მუხლის თანახმად, საქმის განხილვა საკასაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რომლებიც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისათვის, გარდა იმ გამონაკლისებისა, რომელთაც სსსკ-ის XLIX თავი შეიცავს. იმავე კოდექსის 372-ე მუხლის თანახმად, საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის,…
  59. მუხლი 341. ვალის არსებობის აღიარება — 606 გადაწყვეტილება

    …ვალდებულებით -სამართლებრივი ურთიერთობის სამართლებრივი ძალა არ არის დამოკიდებული ძველი ვალდებულებით - სამართლებრივი ურთიერთობის სამართლებრივ ძალასა თუ შინაარსზე. სწორედ აღნიშნული სახის ვალის არსებობის აღიარებას ითვალისწინებს სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის პირველი ნაწილი. ვალის არსებობის აღიარება, როგორც ვალდებულების არსებობის დამოუკიდებელი კომპონენეტი ხელწერილის შინაარსიდან უნდა…
    საქმე №ას-1027-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 02.03.2026
  60. მუხლი 173. საერთო საკუთრება — 602 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. 19. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საერთო (თანაზიარი და წილადი) საკუთრება წარმოიშობა კანონის ძალით ან გარიგების საფუძველზე.…
    საქმე №ას-1230-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  61. მუხლი 403. პროცენტის გადახდა ფულადი თანხის გადახდის ვადის გადაცილებისას — 579 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …ცალმხრივად გასულიყო ხელშეკრულებიდან, რაც მართლზომიერად განახორციელა კიდეც. 5.3. სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევით წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნასთან მიმართებით, პალატამ მოიხმო სამოქალაქო კოდექსის 394-ე 403-ე, 401-ე და 411-ე მუხლები და განმარტა, რომ აპელანტი ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას უკავშირებდა მყიდველის მიერ ნასყიდობის საფასურის გადაუხდელობისა და ხელშეკრულებით…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  62. მუხლი 1507. სამოქალაქო კოდექსის მოქმედება დროში — 574 გადაწყვეტილება

    …1997 წლის 25 ნოემბრიდან). შესაბამისად, სამკვიდროს მიღებასთან დაკავშირებული საკითხები სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედი, საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსით (1964 წლის რედაქცია) უნდა მოწესრიგდეს [ სსკ-ის 1507-ე მუხლის პირველი-მე-3 ნაწილების თანახმად, სამოქალაქო კოდექსი ვრცელდება მხოლოდ იმ ურთიერთობებზე, რომლებიც წარმოიშობა ამ კოდექსის ამოქმედების შემდეგ. იმ…
    საქმე №ას-217-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 30.06.2025
  63. მუხლი 180. აუცილებელი გზა — 566 გადაწყვეტილება

    …დასაბუთება 5.1. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 28 აპრილის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელი დარჩა. 5.2. სააპელაციო პალატამ მოიხმო სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლი და განმარტა, რომ მესაკუთრემ უნდა ითმინოს თავისი უძრავი ნივთის დატვირთვა მეზობლის ინტერესებისათვის. აღნიშნული მუხლის დანაწესი გულისხმობს…
    საქმე №ას-894-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  64. მუხლი 74. შეცდომა კონტრაჰენტის პიროვნებაში — 532 გადაწყვეტილება

    …მიხედვითაც დასტურდება, რომ მოპასუხეებისათვის გაგზავნილი გზავნილი 2024 წლის 19 ივნისს ჩაჰბარდა ო.ლ–ს, რომელიც წარმოადგენს პირველი მოპასუხის სიდედრს და მეორე მოპასუხის დედას. 17. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 70-ე და 74-ე მუხლები უზრუნველყოფენ სასამართლო გზავნილის კანონით დადგენილი წესით ჩაბარებას მხარის ან მისი წარმომადგენლისათვის, განსაზღვრავენ მის მიმღებს, მიღების და გადაცემის…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  65. მუხლი 272. გირავნობის უფლების შეწყვეტა გირავნობაზე უარის თქმით — 530 გადაწყვეტილება

    …თუ სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის საფუძველი გამოვლინდება ამ სარჩელის წარმოებაში მიღების შემდეგ, მაშინ იმის მიხედვით, თუ როგორია ეს საფუძველი, სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას ან სარჩელს განუხილველად დატოვებს (ამ კოდექსის 272-ე და 275-ე მუხლები). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოხმობილი ნორმა მითითებითი ხასიათისაა და მასში ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის წინაპირობების შემოწმებაზეა საუბარი,…
    საქმე №ას-914-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 09.02.2026
  66. მუხლი 83. მოტყუება მესამე პირის მხრიდან — 506 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …18. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები. სარჩელის ინდივიდუალიზაცია სარჩელის ელემენტების მეშვეობითაა შესაძლებელი. სსსკ-ის მე-3, მე-4, 83-ე და 178-ე მუხლების ანალიზით შესაძლებელია, დავასკვნათ, რომ სარჩელი შედგება ორი ელემენტისგან: სარჩელის საგნისა და სარჩელის საფუძვლისგან. სარჩელის საგანია მოსარჩელის…
    საქმე №ას-706-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.03.2026
  67. მუხლი 892. თავდებობის ფორმა — 505 გადაწყვეტილება

    …- 192 000 ლარით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 891-ე მუხლის თანახმად, თავდებობის ხელშეკრულებით თავდები კისრულობს ვალდებულებას, თავდებად დაუდგეს კრედიტორის წინაშე მესამე პირს ამ უკანასკნელის ვალდებულების შესასრულებლად. ამავე კოდექსის 892.1 მუხლის მიხედით, თავდებობის ნამდვილობისათვის საჭიროა თავდების წერილობითი განცხადება და თვით თავდებობის დოკუმენტში (ხელშეკრულებაში) თავდების…
    საქმე №ას-1010-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  68. მუხლი 1158. მეუღლეთა თანასაკუთრება — 499 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …და 230-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, შეაფასა აპელანტის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების იურიდიული მართებულობა და მიიჩნევს, რომ მის მიერ მითითებული ფაქტები წინააღმდეგობაშია სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 312. 1-ე და 1158-ე მუხლებით დადგენილ დანაწესთან. შესაბამისად, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება გამოიწვევს, არა დარღვეული უფლების აღდგენას, არამედ საჯარო წესრიგს საწინააღმდეგო…
    საქმე №ას-1199-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 26.02.2026
  69. მუხლი 581. მხარდაჭერის მიმღების მიერ გარიგების დადება — 495 გადაწყვეტილება

    …გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. 15.2. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-9 პუნქტებში ასახული ფაქტობრივი გარემოებები, იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის მე-8, 115-ე, 316-ე- 317-ე, 327-ე, 558-ე, 561-ე, 581-ე, 592-ე მუხლებით და გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ პირველი და მომდევნო ორი თვის საიჯარო ქირის გადაუხდელობის პირობებში მეიჯარეს სამოქალაქო…
    საქმე №ას-746-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.11.2025
  70. მუხლი 799. ცნება — 491 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …უარი განაცხადა დაზღვეული ავტომანქანისა და მესამე პირებისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე. 7. სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები მოაწესრიგა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში - სსკ-ის) 799.1 და 820-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის დაზღვევის სამართალურთიერთობა წარმოიშვა, რომელ ურთიერთობაში მხარეთა ორმხრივი უფლებები და მოვალეობები განისაზღვრა…
    საქმე №ას-1208-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 09.03.2026
  71. მუხლი 155. ცნება. სახეები — 479 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …არამართლზომიერად სარგებლობის შესაბამისი საფასურის გადახდა საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში. სააპელაციო პალატამ მოიხმო,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი მუხლის მე-6 პუნქტი, 36-ე მუხლის 11, 12 და 13 პუნქტები, სკ-ის 155-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი, 163-ე მუხლი, 316-ე და 317-ე მუხლები, 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, სსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლები და აღნიშნა, რომ სამეწარმეო საქმიანობისათვის…
    საქმე №ბს-55(კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 03.07.2025
  72. მუხლი 249. ნაგებობის მოვლის ვალდებულება — 477 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …მხარის ერთ-ერთი საპროცესო უფლება - სააპელაციო წესით გაასაჩივროს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, შეიცავს საპროცესო მოვალეობას - უფლების რეალიზაცია მოახდინოს კანონისმიერ ვადაში. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში სსკ 249.5 მუხლის მოთხოვნათა დაცვით განმარტებულია მისი გასაჩივრების ვადა და წესი, შესაბამისად, იგულისხმება, რომ სააპელაციო საჩივრის შეტანაზე უფლებამოსილი პირი…
    საქმე №ბს-238(კს-25) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 03.07.2025
  73. მუხლი 5. კანონისა და სამართლის ანალოგია — 461 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …განხილვას, ვინაიდან მიიღებს უარყოფით საპროცესომ შედეგს, რასაც ითვალისწინებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა კანონით დადგენილი ვალდებულებებისა თუ სასამართლოს მითითებების შეუსრულებლობისათვის (სსსკ-ის 59-ე, 63-ე, 368. 5-ე, 374.1 მუხლები) (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებები კონკრეტულ საქმეებზე: №ას-693-2019, 28.06.2019წ; №ას-1615-2019, 14.01.2020წ.; №ას-504-2022,…
    საქმე №ას-85-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.02.2026
  74. მუხლი 10. სამოქალაქო უფლებათა დამოუკიდებლობა პოლიტიკური უფლებებისაგან. სამოქალაქო სამართლის იმპერატიული ნორმები — 455 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …პალატის საკვლევ გარემოებას ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაკისრებული პირგასამტეხლოს/ მისი ოდენობის კანონიერებისა და მართლზომიერების შეფასება წარმოადგენს. 8. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის მე-10, 361-ე, 418-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ პირგასამტეხლო მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალებას წარმოადგენს, რომლის მიხედვითაც, მოვალე ვალდებულების შესრულების ვადის…
    საქმე №ას-1051-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.03.2026
  75. მუხლი 1306. ცნება — 429 გადაწყვეტილება

    …ნაწილობრივ, გაუქმდა, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილება და სამკვიდროს მისაღებად გაშვებული ვადის აღდგენის და მემკვიდრედ აღიარების თაობაზე მოთხოვნის ნაწილში, სარჩელი დარჩა განუხილველად. 5. სსკ-ის 1306-ე მუხლის თანახმად, გარდაცვლილი პირის (მამკვიდრებლის) ქონების გადასვლა სხვა პირებზე (მემკვიდრეებზე) ხორციელდება კანონით ან ანდერძით, ანდა ორივე საფუძვლით.…
    საქმე №ას-711-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 19.12.2025
  76. მუხლი 208. მრავალბინიან სახლში ინდივიდუალური საკუთრების საგნის (ბინის ან/და არასაცხოვრებელი ფართობის) შეძენის საფუძვლები — 409 გადაწყვეტილება

    …განჩინება, რომლითაც...გ.ე–ი 2024 წლის 17 სექტემბრის „ამნისტიის შესახებ“ საქართველო კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე გათავისუფლდა სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან საქართველოს სსკ-ის 25-ე, 208-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალებაში.... 7.2. სს „ს.ბ–ის“ წარმომადგენლის მითითებით, აღნიშნული განჩინებით უდავოდ არის დადგენილი გ.ე–ის მიერ…
  77. მუხლი 979. უკან დაბრუნების მოთხოვნის ფარგლები — 403 გადაწყვეტილება

    …978-ე (პირს, რომელიც მეორე პირს გადასცემს რაიმეს არა ვალდებულების შესასრულებლად, არამედ იძულების ან მუქარის საფუძველზე, შეუძლია მოითხოვოს მისი უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მიმღებს უფლება ჰქონდა გადაცემულზე) და 979-ე მუხლები (უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან…
    საქმე №ას-591-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 31.10.2025
  78. მუხლი 1106. ქორწინების ცნება — 394 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …დამატებითი შესარიგებელი ვადის მიცემის გარემოება. მოხმობილი გარემოებების უარსაყოფად, მოპასუხეს სასამართლოსთვის არ წარუდგენია სათანადო მტკიცებულება, რომელიც მხარეთა შორის ოჯახის შენარჩუნების შესაძლებლობას დაადასტურებდა. 17. სსკ-ის 1106-ე მუხლის შესაბამისად, ქორწინება არის ოჯახის შექმნის მიზნით ქალისა და მამაკაცის ნებაყოფლობითი კავშირი, რომელიც რეგისტრირებულია კანონით დადგენილი წესით. მათი…
    საქმე №ას-1031-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 28.11.2025
  79. მუხლი 138. ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა სარჩელის შეტანით — 383 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …08.10.2019 წლის №MOD 0 19 00000600 ბრძანებით განსაზღვრულ კრიტერიუმს, რის გამოც ი.ბ-ის მონაცემები არ იყო წარდგენილი აღნიშნული ბრძანებით განსაზღვრულ კომისიაზე განსახილველად. სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 128-ე, 129-ე, 138-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა უნდა ათვლილიყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს თავდაცვის ძალების…
    საქმე №ბს-700(კ-25) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 19.11.2025
  80. მუხლი 186. მოძრავ ნივთზე საკუთრების შეძენის საფუძვლები — 377 გადაწყვეტილება, 10 საგადასახადო დავა

    …მოსარჩელემ ვერ შეძლო დაესაბუთებინა აღიარებითი მოთხოვნის მიმართ მისი ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობა, როგორც აღიარებითი სარჩელის წარმოებაში მიღებისა და განხილვის აუცილებელი წინაპირობა ( სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტი, ამავე კოდექსის 186.1 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტი (სარჩელის აღძვრის დროს მოქმედი რედაქცია)). 25. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შპს „მ–სის“ სარჩელი 52 536 ლარის…
    საქმე №ას-914-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 09.02.2026
  81. მუხლი 70. გარიგებაზე ხელის მოწერის სხვისთვის მინდობა — 362 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …რომელთა მიხედვითაც დასტურდება, რომ მოპასუხეებისათვის გაგზავნილი გზავნილი 2024 წლის 19 ივნისს ჩაჰბარდა ო.ლ–ს, რომელიც წარმოადგენს პირველი მოპასუხის სიდედრს და მეორე მოპასუხის დედას. 17. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 70-ე და 74-ე მუხლები უზრუნველყოფენ სასამართლო გზავნილის კანონით დადგენილი წესით ჩაბარებას მხარის ან მისი წარმომადგენლისათვის, განსაზღვრავენ მის მიმღებს, მიღების და…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  82. მუხლი 150. ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი — 350 გადაწყვეტილება, 6 საგადასახადო დავა

    …გადაწყდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის შესაბამისად. 5.2 პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა 233 877,20 ლარის დაკისრების თაობაზე მომდინარეობდა დელიქტური სამართლიდან. პირველ რიგში, პალატამ მოიხმო სამოქალაქო კოდექსის 159-ე, 150-ე, 151-ე მუხლები, გაითვალისწინა საქმეზე დადგენილი უდავო ფაქტობრივი გარემოება, რომ კ.დ–ნი კეთილსინდისიერად ფლობდა ვ.დ–ის სახლს, მდებარე მესტიის მუნიციპალიტეტის…
    საქმე №ას-1442-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 19.12.2025
  83. მუხლი 140. უარი სარჩელზე — 349 გადაწყვეტილება

    …შეეცდება დაიკმაყოფილოს მოთხოვნა სხვა საშუალებით, როგორიცაა სახელმწიფო ორგანოსათვის ან სასამართლოში განცხადებით მიმართვა მოთხოვნის არსებობის შესახებ, ანდა აღმასრულებელი მოქმედების განხორციელება. შესაბამისად გამოიყენება 139-ე და 140-ე მუხლები. 25. „ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 138-ე მუხლი ადგენს ხანდაზმულობის ვადის შეწყვეტას იმ შემთხვევაში, როდესაც მხარე საკუთარი მოთხოვნის დაცვის ნებას…
    საქმე №ას-1144-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.11.2025
  84. მუხლი 423. ბეს ჩათვლა ზიანის ანაზღაურების ანგარიშში — 346 გადაწყვეტილება

    …შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. ამდენად, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების გაუქმების ან ბათილად ცნობის შესახებ განცხადება შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ კანონით - სსსკ-ის 422-ე და 423-ე მუხლებით ზუსტად განსაზღვრულ წანამძღვრებს. აღნიშნულ დათქმაში კანონმდებელი გულისხმობს, რომ საქმისწარმოების განახლება სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების მორიგ…
  85. მუხლი 198. ცნება. შინაარსი — 343 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …მიუთითებს, არამედ მიზნად ისახავს 31.08.2020 წლის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების ნაწილობრივ გაუქმებას (თ.ს–ის კუთვნილ უძრავ ნივთებზე გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების ნაწილში) და სსსკ-ის 191-ე და 198-ე მუხლების საფუძველზე ახალი უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენებას (გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფა), კერძოდ, თ.ს–ის უფლებამონაცვლე ე.ხ–იასთვის და მოპასუხე…
    საქმე №ას-15-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.02.2026
  86. მუხლი 24. ცნება. სახეები — 339 გადაწყვეტილება, 7 საგადასახადო დავა

    …სუბსტანციური ნიშნებია, რომელიც ყველაზე მეტად ახასიათებს კაპიტალური ტიპის ისეთ მეწარმე სუბიექტს, როგორიცაა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება. 28. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ იურიდიული პირის ლეგალური დეფინიცია მოცემულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 24-ე მუხლში (იურიდიული პირი არის განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად შექმნილი, საკუთარი ქონების მქონე, ორგანიზებული წარმონაქმნი, რომელიც…
    საქმე №ას-752-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 03.12.2025
  87. მუხლი 1127. განქორწინების საქმეთა განხილვა სასამართლოს მიერ — 339 გადაწყვეტილება

    …სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 04 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ.ყ–მა, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების მოთხოვნით. 5.2 კასატორის განმარტებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1127-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად,,სასამართლო იღებს ზომებს მეუღლეთა შესარიგებლად; მას უფლება აქვს გადადოს საქმის განხილვა და მეუღლეებს…
    საქმე №ას-1031-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 28.11.2025
  88. მუხლი 199. მოთხოვნის დათმობა — 338 გადაწყვეტილება, 3 საგადასახადო დავა

    …( სამოქალაქო კოდექსის მე-7 მუხლი: კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის ობიექტი შეიძლება იყოს ქონებრივი ან არაქონებრივი ღირებულების მატერიალური და არამატერიალური სიკეთე, რომელიც კანონით დადგენილი წესით ბრუნვიდან არ არის ამოღებული). სამოქალაქო კოდექსის 199-ე მუხლის თანახმად, მოთხოვნის მფლობელს (კრედიტორს) შეუძლია მოვალის თანხმობის გარეშე მოთხოვნა მესამე პირს დაუთმოს, თუკი ეს არ ეწინააღმდეგება…
    საქმე №ას-1340-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 06.03.2026
  89. მუხლი 1008. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა — 338 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …თავდაპირველად შეაფასა რიგით მე-5 სისხლის სამართლის საქმეზე მოპასუხეთათვის მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრების კანონიერება. აღნიშნული თვალსაზრისით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სკ-ის 128-ე, 130-ე, 142-ე, 1005-ე და 1008-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ სარჩელის სასამართლოში წარდგენის თარიღისათვის – 04.08.2022წ. – უკვე გასული იყო სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა,…
    საქმე №ბს-1281(2კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 27.08.2025
  90. მუხლი 982. სხვისი სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფის შედეგები — 337 გადაწყვეტილება

    …ნორმების შესაბამისად, სოლიდარულად თანხის დაკისრება წარმოადგენს. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხეები მისი უძრავი ქონებით უკანონოდ სარგებლობენ, რითიც სარჩელით მოთხოვნილი თანხა დაზოგეს. 14. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 982-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირი რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის,…
    საქმე №ას-850-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 04.12.2025
  91. მუხლი 233. ცნება — 334 გადაწყვეტილება

    …პალატა აღნიშნავს, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს სსსკ-ის 241-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ექვემდებარება გაუქმებას და საქმის განხილვა განახლდება, თუ სახეზეა ამავე კოდექსის 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, ან თუ დადასტურდება, რომ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო სხვა საპატიო მიზეზით, რომლის არსებობის შესახებაც…
    საქმე №ას-11-2026 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.03.2026
  92. მუხლი 998. სოლიდარული პასუხისმგებლობა მიყენებული ზიანისათვის — 331 გადაწყვეტილება

    …საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ამავე კოდექსის 998-ე მუხლის შესაბამისად, თუ ზიანის დადგომაში მონაწილეობს რამდენიმე პირი, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები. ზიანისათვის პასუხის აგებს არა…
    საქმე №ას-1143-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 19.11.2025
  93. მუხლი 81. ცნება — 321 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …ფაქტი იმდენად თვალსაჩინო და აშკარა უნდა იყოს, რომ ნებისმიერი საშუალო განვითარებისა და აზროვნების ადამიანის მოტყუება უნდა იყოს შესაძლებელი. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მტკიცების ტვირთის რეალიზება, რის გამოც სსკ-ის 81-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობები არ არსებობდა. ამასთან, მოსარჩელეს იმ სარწმუნო ფაქტებსა თუ მტკიცებულებებზე არ მიუთითებია, რაც გარიგების დადების დროს…
    საქმე №ას-841-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.03.2026
  94. მუხლი 257. მფლობელობითი გირავნობა — 316 გადაწყვეტილება

    …გადაცემის ფორმა რელევანტური ვერ იქნება. 10. სააპელაციო სასამართლომ შეაფასა აპელანტის 2023 წლის 27 ნოემბრის განცხადება საქმეზე ახალი მტკიცებულებების დართვის თაობაზე და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ი) 380-ე, 383-ე, 257-ე, 63-ე მუხლების საფუძველზე, განმარტა, რომ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადება ხდება საქმის არსებითი განხილვის დასრულების შემდეგ, შესაბამისად იმ დროის…
    საქმე №ას-134-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.03.2024
  95. მუხლი 51. ცალმხრივი ნების გამოვლენის ნამდვილობა — 314 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …აღმჭურველ უფლებას და ამ უფლების რეალიზაციას ერთ-ერთი მხარე მეორე მხარისათვის შეტყობინებით ახდენს (იხ. სუსგ საქმე №ას-708-678-2016, 27 იანვარი, 2017 წელი). მოთხოვნის გაქვითვის თაობაზე გამოვლენილი ნება ცალმხრივი გარიგებაა და ამავე კოდექსის 51.1 მუხლის შესაბამისად, იგი ნამდვილია მას შემდეგ, რაც მეორე მხარეს მიუვა (იხ. სუსგ საქმე №ას-753-721-2016, 17 მაისი, 2019 წელი). ამასთან,…
    საქმე №ას-228-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 25.12.2025
  96. მუხლი 415. დაზარალებულის ბრალი ზიანის დადგომაში — 313 გადაწყვეტილება

    …დაყრდნობით მოწინააღმდეგე მხარე აცხადებდა, რომ აპელანტს ჰქონდა შესაძლებლობა თავიდან აერიდებინა ზიანი და გაესხვისებინა უძრავი ქონება სხვა მყიდველზე. რ.შ–ის განმარტებით, თ.ვ–მა საკუთარი ქმედებებით ხელი შეუწყო ზიანის დადგომას, რაც სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლის საფუძველზე ათავისუფლებდა მას პასუხისმგებლობისგან. პალატამ მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარის ხსენებული პოზიცია შესაძლოა გასაზიარებელი…
    საქმე №ას-1397-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.03.2026
  97. მუხლი 961. საზიარო უფლების გაუქმება — 311 გადაწყვეტილება

    …გაუნაშენიანებელი ფართი (ელ. ქვესადგურის ჩათვლით) შეადგენდა (581-305=276) 276 კვ.მ-ს. 8. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სასარჩელო მოთხოვნა გამომდინარეობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომში ასევე - „სსკ“) 953-ე, 954-ე, 961.1, 963-ე მუხლებიდან და აღნიშნა, რომ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მტკიცების საგანში შემავალ ფაქტებს წარმოადგენს: 8.1. მიწის ნაკვეთზე იდეალური წილის შესაბამისად,…
    საქმე №ას-1375-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.03.2026
  98. მუხლი 20. საცხოვრებელი ადგილი — 307 გადაწყვეტილება, 2 საგადასახადო დავა

    …დეპარტამენტის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლის 2024 წლის 25 ივლისის №IDP 9 24 00796585 მოხსენებითი ბარათით წარდგენილი დასკვნის საფუძველზე, ვ. გ-ას ეთქვა უარი იძულებით გადაადგილებული პირის - დევნილის სტატუსის აღდგენაზე. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-20 მუხლის თანახმად, ფიზიკური პირის საცხოვრებელ ადგილად მიიჩნევა ადგილი, რომელსაც იგი ჩვეულებრივ საცხოვრებლად ირჩევს. პირს შეიძლება…
    საქმე №ბს-926(კ-25) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 30.10.2025
  99. მუხლი 39. არარეგისტრირებული კავშირი (გაერთიანება) — 306 გადაწყვეტილება, 1 საგადასახადო დავა

    …უდგენს გარკვეულ შეზღუდვებს; კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა (სსსკ-ის 46-ე-48-ე მუხლები), აწესებს სააპელაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის წინასწარ გადახდის ვალდებულებას ( სსსკ-ის 38-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტი, 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი, 52-ე მუხლი) და გარკვეულ მოთხოვნებს უყენებს თავად სააპელაციო საჩივარს ფორმისა და შინაარსის თვალსაზრისით ( სსსკ-ის 372-ე მუხლი,…
    საქმე №ას-1422-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.02.2026
  100. მუხლი 49. (ამოღებულია) — 298 გადაწყვეტილება

    …გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სრულად დაბრუნების საფუძველი (შდრ №ბს-489(კ-23), 27.09.2024 წელი). ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი: საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სასკ-ის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, მე-3 მუხლით, სსსკ-ის მე-3, 49-ე, 272-ე, 372-ე, 378-ე, 399-ე მუხლებით და დ ა ა დ გ ი ნ ა: 1. ფ.ბ-ვის შუამდგომლობა საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის შესახებ დაკმაყოფილდეს. 2. შეწყდეს საქმის წარმოება…